📄 11. Sınıf Biyoloji: Uyartıya mekanik tepki testleri Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Bir kasın tek bir uyarıyla uyarılması sonucu kasılıp gevşeyerek eski hâlini almasına kas sarsısı (kasıl sarsılma) denir.
2. Gizli evrede (latent evre) kasta henüz mekanik bir kasılma gözlenmez ancak biyokimyasal hazırlıklar gerçekleşir.
3. Bir kasta kasılma tamamlanmadan art arda çok sık uyarı gönderilirse kas sürekli kasılı kalır ve bu duruma fizyolojik tetanos denir.
4. Dinlenme durumundaki sağlıklı bir insanda kaslar tamamen gevşemiş durumdadır ve kas tonusu sıfırlanır.
5. Eşik değerin üzerindeki bir uyarı tek bir kas telinde daha şiddetli ve daha büyük genlikli bir kasılmaya neden olur.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Kas sarsısı (tek kasılma) eğrisini oluşturan üç temel evreyi sırasıyla yazınız.
2. Tek bir kas lifi 'ya hep ya hiç' kuralına uyarken, çok sayıda liften oluşan bir kas demetinin bu kurala uymayıp uyarı şiddeti arttıkça daha güçlü tepki vermesinin nedeni nedir?
3. Gevşeme evresinde kalsiyum iyonlarının sarkoplazmik retikuluma geri pompalanması sırasında ATP harcanır mı? Neden?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. İzole edilmiş bir kurbağa gastroknemius kasına eşik değerde tek bir elektriksel uyarı verildiğinde elde edilen mekanik tepki eğrisi (kas sarsısı) için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
2. Bir kas lifine uygulanan uyarı frekansı kademeli olarak artırıldığında kasın gevşemeye vakit bulamayarak sürekli kasılı kaldığı durum gözlenmiştir.
Bu durum ile ilgili;
I. Olay fizyolojik tetanos olarak adlandırılır.
II. Sarkoplazmadaki kalsiyum iyonları sarkoplazmik retikuluma geri emilememiştir.
III. Kas hücresindeki ATP tamamen bittiği için kas gevşeyememiştir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
3. Aşağıdaki olaylardan hangisi kas sarsısının 'gizli evresinde' gerçekleşir?
4. Bir kas demetine giderek artan şiddette uyarılar verildiğinde kasın oluşturduğu tepki şiddetinin de basamaklı olarak arttığı gözlenir.
Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
5. Sağlıklı bir insanda kas tonusu ile ilgili olarak;
I. Orta beyin tarafından denetlenir.
II. Kasların hızlı tepki vermesini sağlar.
III. Birey bayıldığında veya derin uykudayken kas tonusu ortadan kalkabilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Bir iskelet kasının tek bir uyarana verdiği tepki olan 'kas sarsısı' grafiğinde yer alan evreleri (gizli, kasılma ve gevşeme) biyokimyasal olaylar temelinde (Ca2+ iyonlarının hareketi ve ATP harcanımı açısından) detaylıca açıklayınız.
2. 'Tek bir kas teli' ile 'bir kas demetinin' farklı şiddetteki uyarılara karşı gösterdiği mekanik tepkiyi karşılaştırarak açıklayınız. Bu farkın neden kaynaklandığını belirtiniz.
3. Fizyolojik tetanos (kramp) mekanizmasını açıklayınız. Hangi durumlarda ortaya çıktığını ve kasın gevşeyememe sebebini yazınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Uyartıya mekanik tepki testleri Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Bir kasın tek bir uyarıyla uyarılması sonucu kasılıp gevşeyerek eski hâlini almasına kas sarsısı (kasıl sarsılma) denir. |
| ( .... ) | Gizli evrede (latent evre) kasta henüz mekanik bir kasılma gözlenmez ancak biyokimyasal hazırlıklar gerçekleşir. |
| ( .... ) | Bir kasta kasılma tamamlanmadan art arda çok sık uyarı gönderilirse kas sürekli kasılı kalır ve bu duruma fizyolojik tetanos denir. |
| ( .... ) | Dinlenme durumundaki sağlıklı bir insanda kaslar tamamen gevşemiş durumdadır ve kas tonusu sıfırlanır. |
| ( .... ) | Eşik değerin üzerindeki bir uyarı tek bir kas telinde daha şiddetli ve daha büyük genlikli bir kasılmaya neden olur. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Uyarının verilmesi ile kasılmanın başladığı an arasında geçen süreye .................... evre denir. |
| 2) | Tek bir kas teli veya motor birimin eşik değer ve üzerindeki uyarılara tam tepki vermesi, eşik değer altındaki uyarılara ise hiç tepki vermemesine .................... prensibi denir. |
| 3) | Bir kas lifine art arda çok sık uyarı verilmesi sonucunda kasın gevşemeye fırsat bulamadan uzun süre kasılı kalması durumuna .................... adı verilir. |
| 4) | İskelet kaslarının dinlenme anında bile hafifçe kasılı kalması durumuna .................... denir ve bu durum orta beyin tarafından kontrol edilir. |
| 5) | Kasılma evresinde sarkoplazmik retikulumdan sitoplazmaya salınan .................... iyonları troponin-tropomiyozin kompleksini açarak aktin ve miyozin bağlanmasını sağlar. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Kas sarsısı (tek kasılma) eğrisini oluşturan üç temel evreyi sırasıyla yazınız. |
| 2) | Tek bir kas lifi 'ya hep ya hiç' kuralına uyarken, çok sayıda liften oluşan bir kas demetinin bu kurala uymayıp uyarı şiddeti arttıkça daha güçlü tepki vermesinin nedeni nedir? |
| 3) | Gevşeme evresinde kalsiyum iyonlarının sarkoplazmik retikuluma geri pompalanması sırasında ATP harcanır mı? Neden? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
İzole edilmiş bir kurbağa gastroknemius kasına eşik değerde tek bir elektriksel uyarı verildiğinde elde edilen mekanik tepki eğrisi (kas sarsısı) için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Uyarı anı ile kasılmanın başlaması arasında geçen süreye gizli evre denir.
B) Kasılma evresinde kasta aktin ve miyozin boyu kısalır.
C) Gevşeme evresi genellikle kasılma evresinden daha uzun sürer.
D) Gevşeme sürecinde kalsiyum iyonları sarkoplazmik retikuluma aktif taşıma ile pompalanır.
E) Kas gevşedikten sonra tamamen sıfır gerilime düşmez, belirli bir kas tonusunu korur.
|
| 2) |
Bir kas lifine uygulanan uyarı frekansı kademeli olarak artırıldığında kasın gevşemeye vakit bulamayarak sürekli kasılı kaldığı durum gözlenmiştir. Bu durum ile ilgili; I. Olay fizyolojik tetanos olarak adlandırılır. II. Sarkoplazmadaki kalsiyum iyonları sarkoplazmik retikuluma geri emilememiştir. III. Kas hücresindeki ATP tamamen bittiği için kas gevşeyememiştir. ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
| 3) |
Aşağıdaki olaylardan hangisi kas sarsısının 'gizli evresinde' gerçekleşir?
A) Kalsiyumun sarkoplazmik retikuluma aktif taşımayla geri dönmesi
B) H bandının tamamen görünmez hale gelmesi
C) Motor uç plaktan asetilkolin salgılanması ve sarkolemmanın depolarize olması
D) Kas hacminin belirgin şekilde artması
E) Sarkomer boyunun maksimum seviyeye uzaması
|
| 4) |
Bir kas demetine giderek artan şiddette uyarılar verildiğinde kasın oluşturduğu tepki şiddetinin de basamaklı olarak arttığı gözlenir. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kas demetinin 'ya hep ya hiç' kuralına göre çalışması
B) Uyarı şiddeti arttıkça tek bir kas telindeki aksiyon potansiyelinin genliğinin büyümesi
C) Kas demetindeki farklı kas tellerinin eşik değerlerinin birbirinden farklı olması
D) Kasılma sırasında miyozin proteinlerinin boyunun uzaması
E) Artan uyarı şiddetinin kalsiyum ihtiyacını ortadan kaldırması
|
| 5) |
Sağlıklı bir insanda kas tonusu ile ilgili olarak; I. Orta beyin tarafından denetlenir. II. Kasların hızlı tepki vermesini sağlar. III. Birey bayıldığında veya derin uykudayken kas tonusu ortadan kalkabilir. yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Bir iskelet kasının tek bir uyarana verdiği tepki olan 'kas sarsısı' grafiğinde yer alan evreleri (gizli, kasılma ve gevşeme) biyokimyasal olaylar temelinde (Ca2+ iyonlarının hareketi ve ATP harcanımı açısından) detaylıca açıklayınız. |
| 2) | 'Tek bir kas teli' ile 'bir kas demetinin' farklı şiddetteki uyarılara karşı gösterdiği mekanik tepkiyi karşılaştırarak açıklayınız. Bu farkın neden kaynaklandığını belirtiniz. |
| 3) | Fizyolojik tetanos (kramp) mekanizmasını açıklayınız. Hangi durumlarda ortaya çıktığını ve kasın gevşeyememe sebebini yazınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-biyoloji-uyartiya-mekanik-tepki-testleri/etkinlikler