📄 11. Sınıf Biyoloji: Kominite yapısına etki eden faktörler Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Komünitelerin kesişim bölgeleri olan ekotonlarda tür çeşitliliği genellikle komşu komünitelere göre daha fazladır.
2. Ekolojik nişleri tamamen aynı olan iki tür, aynı komünitede hiçbir rekabet yaşamadan sonsuza kadar birlikte yaşayabilir.
3. Komünitedeki baskın tür, sayıca veya faaliyet bakımından en göze çarpan ve komüniteyi en çok etkileyen türdür.
4. Komünitenin yapısını kontrol eden ve ekosistemin dengesini koruyan, sayıca az olsa bile etkisi çok büyük olan türlere kilit taşı tür denir.
5. Birincil (primer) süksesyonda, üzerinde daha önce hiçbir yaşam formu bulunmayan ve toprak tabakası oluşmamış alanlarda sıralı değişim gerçekleşir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Komünitelerde kilit taşı türlerin yok olması komünite yapısını nasıl etkiler? Kısaca açıklayınız.
2. Ekoton bölgelerinde rekabetin şiddeti komşu komünitelere göre nasıldır? Nedenini yazınız.
3. Komünite yapısına etki eden en önemli iki cansız (biyotik olmayan) faktör nedir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Komünitelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
2. Bir ekosistemde kilit taşı tür olan su samurlarının ortamdan uzaklaştırılması durumunda deniz kestanesi popülasyonu aşırı artmış ve bu durum kelp yosunlarının yok olmasına neden olmuştur. Buna göre kilit taşı türler ile ilgili;
I. Komünitedeki tüm canlıların dengesini etkilerler.
II. Sayıca her zaman en fazla olan baskın türlerdir.
III. Yok olmaları komünite yapısında ciddi bozulmalara yol açar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
3. Aşağıdakilerden hangisi ekoton bölgelerinin özelliklerinden biri değildir?
4. Aynı ekolojik nişe sahip iki farklı paramecium türü aynı kültür ortamında yetiştirildiğinde bir süre sonra türlerden birinin elendiği, diğerinin ise yaşamına devam ettiği gözlenmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?
5. Bir bölgede yangın sonrasında zarar gören ormanlık alanda, otsu bitkilerin, ardından çalıların ve en son ağaçların baskın hale gelmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Komünitelerde tür çeşitliliğini etkileyen faktörleri (enlem, yükseklik, kirlilik vb.) göz önüne alarak, ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe tür çeşitliliğinin nasıl değiştiğini ve bunun nedenlerini açıklayınız.
2. Gause'un Paramecium aurelia ve Paramecium caudatum türleri ile yaptığı deneyde, iki tür ayrı kültürlerde yetiştirildiğinde her ikisinin de popülasyonu artarken, aynı kültüre konulduklarında P. caudatum türünün elendiği görülmüştür. Bu deneye dayanarak 'Ekolojik Niş' ve 'Rekabet' kavramları arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
3. Birincil (primer) süksesyon ile ikincil (sekonder) süksesyon arasındaki temel farkları, başlangıç koşulları ve toprak yapısı açısından karşılaştırarak açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Kominite yapısına etki eden faktörler Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Komünitelerin kesişim bölgeleri olan ekotonlarda tür çeşitliliği genellikle komşu komünitelere göre daha fazladır. |
| ( .... ) | Ekolojik nişleri tamamen aynı olan iki tür, aynı komünitede hiçbir rekabet yaşamadan sonsuza kadar birlikte yaşayabilir. |
| ( .... ) | Komünitedeki baskın tür, sayıca veya faaliyet bakımından en göze çarpan ve komüniteyi en çok etkileyen türdür. |
| ( .... ) | Komünitenin yapısını kontrol eden ve ekosistemin dengesini koruyan, sayıca az olsa bile etkisi çok büyük olan türlere kilit taşı tür denir. |
| ( .... ) | Birincil (primer) süksesyonda, üzerinde daha önce hiçbir yaşam formu bulunmayan ve toprak tabakası oluşmamış alanlarda sıralı değişim gerçekleşir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Belirli bir alanda yaşayan ve birbirleriyle etkileşim halinde olan farklı türlere ait popülasyonların oluşturduğu topluluğa .................... denir. |
| 2) | Komünitelerin sınırlarında veya geçiş bölgelerinde oluşan, her iki komüniteye ait özellikleri taşıyan dar geçiş alanlarına .................... adı verilir. |
| 3) | Bir canlının ekosistemdeki görevi, üstlendiği iş veya gerçekleştirdiği faaliyetlerin tamamına .................... denir. |
| 4) | Çevre kirliliği gibi olumsuz çevre şartlarından en hızlı şekilde etkilenen ve komünitenin durumu hakkında bilgi veren türlere .................... tür denir. |
| 5) | Yangın, aşırı otlatma veya tarım gibi nedenlerle mevcut komünitenin yapısının bozulmasından sonra toprak tabakası zarar görmeden gerçekleşen sıralı değişime .................... süksesyon denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Komünitelerde kilit taşı türlerin yok olması komünite yapısını nasıl etkiler? Kısaca açıklayınız. |
| 2) | Ekoton bölgelerinde rekabetin şiddeti komşu komünitelere göre nasıldır? Nedenini yazınız. |
| 3) | Komünite yapısına etki eden en önemli iki cansız (biyotik olmayan) faktör nedir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Komünitelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Komüniteler sadece tek bir türe ait bireylerden oluşur.
B) Komünitenin büyüklüğü ve tür çeşitliliği coğrafi koşullara göre değişebilir.
C) Enlem dereceleri kutuplara doğru yaklaştıkça komünitelerdeki tür çeşitliliği genellikle azalır.
|
| 2) |
Bir ekosistemde kilit taşı tür olan su samurlarının ortamdan uzaklaştırılması durumunda deniz kestanesi popülasyonu aşırı artmış ve bu durum kelp yosunlarının yok olmasına neden olmuştur. Buna göre kilit taşı türler ile ilgili; I. Komünitedeki tüm canlıların dengesini etkilerler. II. Sayıca her zaman en fazla olan baskın türlerdir. III. Yok olmaları komünite yapısında ciddi bozulmalara yol açar. ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve III
C) I, II ve III
|
| 3) |
Aşağıdakilerden hangisi ekoton bölgelerinin özelliklerinden biri değildir?
A) Tür çeşitliliği komşu komünitelere göre daha fazladır.
B) Birey sayısı komşu komünitelere göre daha azdır.
C) Madde döngüleri komşu komünitelere göre daha yavaştır.
|
| 4) |
Aynı ekolojik nişe sahip iki farklı paramecium türü aynı kültür ortamında yetiştirildiğinde bir süre sonra türlerden birinin elendiği, diğerinin ise yaşamına devam ettiği gözlenmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?
A) Av-avcı ilişkisi
B) Rekabette elenme prensibi
C) Karşılıklı fayda sağlama
|
| 5) |
Bir bölgede yangın sonrasında zarar gören ormanlık alanda, otsu bitkilerin, ardından çalıların ve en son ağaçların baskın hale gelmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?
A) Birincil süksesyon
B) İkincil süksesyon
C) Klimaks oluşumu
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Komünitelerde tür çeşitliliğini etkileyen faktörleri (enlem, yükseklik, kirlilik vb.) göz önüne alarak, ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe tür çeşitliliğinin nasıl değiştiğini ve bunun nedenlerini açıklayınız. |
| 2) | Gause'un Paramecium aurelia ve Paramecium caudatum türleri ile yaptığı deneyde, iki tür ayrı kültürlerde yetiştirildiğinde her ikisinin de popülasyonu artarken, aynı kültüre konulduklarında P. caudatum türünün elendiği görülmüştür. Bu deneye dayanarak 'Ekolojik Niş' ve 'Rekabet' kavramları arasındaki ilişkiyi açıklayınız. |
| 3) | Birincil (primer) süksesyon ile ikincil (sekonder) süksesyon arasındaki temel farkları, başlangıç koşulları ve toprak yapısı açısından karşılaştırarak açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-biyoloji-kominite-yapisina-etki-eden-faktorler/etkinlikler