✅ 11. Sınıf Biyoloji: Kazanılmış bağışıklık testleri Test Çöz
✅ 11. Sınıf Biyoloji: Kazanılmış bağışıklık testleri Testi
Kazanılmış bağışıklık, aktif ve pasif bağışıklık olmak üzere ikiye ayrılır.
Aktif bağışıklık ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Hastalığa karşı kısa süreli koruma sağlar ve sadece tedavi edicidir.
C) Antijenle karşılaşan vücudun kendi lenfositleriyle antikor ve hafıza hücreleri üretmesidir.
D) Anne sütü veya plasenta yoluyla bebeğe antikor geçmesi aktif bağışıklığa örnektir.
E) Sadece doğuştan gelen ve genetik olarak nesilden nesile aktarılan bağışıklık türüdür.
İnsan vücudundaki özgül (kazanılmış) bağışıklık, hümoral (sıvısal) ve hücresel bağışıklık olmak üzere iki mekanizma ile yürütülür.
Buna göre, hümoral ve hücresel bağışıklıkta görev alan temel lenfosit çeşitleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
B) Hümoral: T lenfositleri / Hücresel: B lenfositleri
C) Hümoral: Makrofajlar / Hücresel: B lenfositleri
D) Hümoral: Nötrofiller / Hücresel: T lenfositleri
E) Hümoral: B lenfositleri / Hücresel: Eozinfiller
Pasif bağışıklık, bir bireye başka bir canlı tarafından üretilmiş olan hazır antikorların aktarılmasıyla sağlanır. Pasif bağışıklık geçici bir koruma sağlar ve esas olarak tedavi edicidir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi pasif bağışıklık kazanılmasına bir örnektir?
B) Bir enfeksiyonun geçirilmesi sonucu bağışıklık kazanılması
C) Zayıflatılmış bakteri içeren bir aşının vücuda enjekte edilmesi
D) Yılan ısırması vakasında hastaya hazır antikor içeren serum verilmesi
E) Suçiçeği virüsü ile karşılaşan vücutta B lenfositlerinin çoğalması
Sağlıklı veya hasta bireylere uygulanan aşı ve serum ile ilgili;
I. Aşı koruyucu amaca hizmet ederken, serum tedavi edici amaca hizmet eder.
II. Aşı vücuda zayıflatılmış/ölü antijen verirken, serum hazır antikor verir.
III. Aşı pasif bağışıklık sağlarken, serum aktif bağışıklık sağlar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Bir insanın belirli bir antijenle ilk kez karşılaşması (birincil tepki) ve aynı antijenle yıllar sonra ikinci kez karşılaşması (ikincil tepki) sürecinde kanda bulunan antikor miktarının zamana bağlı değişimi incelenmiştir.
İkincil tepkinin, birincil tepkiye göre daha kısa sürede ve çok daha yüksek antikor seviyesiyle gerçekleşmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Birincil tepkide antijenlerin tamamının yok edilemeyip vücutta saklanması
C) İlk karşılaşma sırasında oluşan hafıza (bellek) hücrelerinin antijeni hızla tanıması
D) İkinci karşılaşmada doğal bağışıklık elemanlarının tamamen devre dışı kalması
E) İkinci karşılaşma anında vücuda dışarıdan hazır serum takviyesi yapılması
Antikorlar, B lenfositlerinden türeyen plazma hücreleri tarafından sentezlenen ve antijenlere özgü olarak bağlanan immünoglobulin yapısındaki proteinlerdir.
Antikorların antijenlerle etkileşimi ve vücudu koruma mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Presipitasyon (çökeltme) tepkimesi ile çözünmüş haldeki antijenlerin kümeleşmesini sağlar.
C) Antikorlar, fagositoz yeteneğine sahip oldukları için antijenleri doğrudan hücre içine alarak sindirir.
D) Aglütinasyon ile bakteri gibi hücresel yapılı antijenleri kümeleştirerek makrofajların işini kolaylaştırır.
E) Antikor-antijen kompleksi, kompleman sistemini aktive ederek patojen zarında delikler açılmasına katkıda bulunabilir.
Hücresel bağışıklık mekanizmasında aktif olarak görev yapan T lenfositleri ile ilgili;
I. Kırmızı kemik iliğinde üretildikten sonra olgunlaşma süreçlerini timüs bezinde tamamlar.
II. Antijenleri serbest halde tanımak yerine, enfekte olmuş veya kanserleşmiş hücrelerin yüzeyinde sunulan antijenleri tanır.
III. Kan ve lenf sıvısına bol miktarda özgül antikor salgılayarak antijenleri sıvısal ortamda çöktürür.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
İnsanlarda bağışıklığın kazanılma biçimleri doğal-yapay ve aktif-pasif olmak üzere farklı sınıflara ayrılır.
Buna göre, bağışıklık kazanma yolları ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
B) Hepatit B aşısının yaptırılması $\rightarrow$ Yapay Aktif Bağışıklık
C) Plasenta aracılığıyla anneden fetüse IgG antikorlarının geçmesi $\rightarrow$ Doğal Pasif Bağışıklık
D) Yılan zehirine karşı at serumu enjekte edilmesi $\rightarrow$ Yapay Pasif Bağışıklık
E) Anne sütü emzirme yoluyla bebeğe IgA antikorlarının aktarılması $\rightarrow$ Yapay Aktif Bağışıklık
Sağlıklı bir bireye daha önce hiç karşılaşmadığı K virüsünün zayıflatılmış formu aşı (1. uygulama) olarak veriliyor. 6 hafta sonra aynı birey doğada bulunan canlı K virüsü (2. uygulama) ile enfekte oluyor.
Bu iki uygulama sürecinde bireyin bağışıklık sisteminde gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
B) 2. uygulamadan sonra kanda antikor oluşumu, 1. uygulamaya göre çok daha kısa sürede başlar.
C) 2. uygulama sonucunda ulaşılan maksimum antikor seviyesi, 1. uygulamadakinden belirgin şekilde yüksektir.
D) 1. uygulama sonucunda oluşan B hafıza hücreleri, 2. uygulamada antijeni hızla tanıyıp plazma hücrelerine dönüşür.
E) 1. uygulama hastada mevcut hastalığı tedavi edici etki yaparken, 2. uygulama sadece pasif koruma sağlar.
Antijen uyarısı alan uyarılmış B lenfositleri çoğalarak antikor salgılayan plazma hücrelerine ve uzun ömürlü hafıza (bellek) hücrelerine farklılaşır.
Sağlıklı bir insanda antijen uyarısı sonrasında B lenfositlerinin bir kısmının plazma hücrelerine farklılaşıp yüksek miktarda antikor salgılaması sürecinde, bu hücrelerde aşağıdaki değişimlerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
B) Sentezlenen antikorların paketlenip dışarı salgılanması için Golgi cisimciği hacminin genişlemesi
C) B lenfosit popülasyonunun hafıza (bellek) hücreleri oluşturma yeteneğinin tamamen ortadan kalkması
D) Yüksek protein sentezi ve salgılama için gereken ATP'yi sağlamak amacıyla mitokondri faaliyetinin artması
E) Antikor genlerinin anlatımı için çekirdekte transkripsiyon (mRNA sentezi) hızının yükselmesi
Bir aşı uygulaması sonrasında vücutta meydana gelen bağışıklık tepkisinin basamakları aşağıda verilmiştir:
1. Antijenin makrofajlar tarafından fagositoz edilmesi ve hücresel zar üzerinde sunulması
2. Yardımcı T lenfositlerinin sunulan antijeni tanıyarak aktifleşmesi ve sitokin kimyasallarını salgılaması
3. Sitokinlerin etkisiyle B lenfositlerinin çoğalması ve bir kısmının plazma hücrelerine dönüşmesi
4. Kanda antikor seviyesinin artması ve hafıza hücrelerinin oluşması
Bu bağışıklık basamakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) 2. basamaktaki yardımcı T lenfositleri, salgıladığı kimyasallarla hem B hem de T lenfositlerini uyararak hümoral ve hücresel bağışıklık arasında köprü görevi görür.
C) 3. basamak sonucunda oluşan tüm B lenfositleri doğrudan fagositoz yapma yeteneği kazanır.
D) 4. basamakta salgılanan antikor proteinleri insan ömrü boyunca hiç yıkılmadan kanda sabit kalır.
E) Aşılama mekanizması sadece hücresel bağışıklığı uyarır, hümoral (sıvısal) bağışıklık üzerinde etkisizdir.
Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen bir bağışıklık deneyinde, daha önce X ve Y antijenleri ile hiç karşılaşmamış olan sağlıklı bir deney faresine aşağıdaki işlemler uygulanmıştır:
- 0. Gün: Fareye sadece X antijeni enjekte ediliyor ve kanındaki antikor seviyesi takip ediliyor.
- 30. Gün: Aynı fareye hem X antijeni hem de ilk defa karşılaşacağı Y antijeni eş zamanlı olarak enjekte ediliyor.
Kazanılmış bağışıklığın "özgüllük" ve "biyolojik hafıza" ilkeleri dikkate alındığında, 30. günden sonra farenin kanındaki antikor değişimlerine ilişkin yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?
B) Fare, X antijenine karşı daha önce hafıza hücresi oluşturduğu için ikincil tepki (hızlı ve yüksek); Y antijenine karşı ise birincil tepki (gecikmeli ve daha düşük) verir.
C) Fareye Y antijeni verilmesi, X antijenine karşı oluşmuş bellek hücrelerinin yıkılmasına ve X antikoru üretiminin durmasına neden olur.
D) İlk 30 günde X antijenine karşı üretilmiş olan antikorlar, antijen yapısına bakılmaksızın Y antijenini de doğrudan nötralize eder.
E) Y antijenine verilen bağışıklık yanıtı, X antijenine verilen ilk yanıttan daha hızlı gerçekleşir çünkü hafıza hücreleri tüm antijenleri ortak olarak tanır.
Bilim insanları, genetik olarak birbiriyle tamamen özdeş (izogenik) olan A, B ve C suşu fareler kullanarak bağışıklık mekanizmaları üzerinde bir deney tasarlamışlardır:
1. A faresi: Canlı X bakterisi ile enfekte ediliyor. A faresi hastalığı yenerek iyileşiyor ve X bakterisine karşı direnç kazanıyor.
2. B faresi: İyileşen A faresinden alınan kan serumu (hücresiz sıvı kısım) B faresine enjekte ediliyor. Ardından B faresine öldürücü dozda canlı X bakterisi verildğinde B faresinin yaşadığı gözleniyor.
3. C faresi: İyileşen A faresinden alınan aktif T lenfositleri C faresine enjekte ediliyor. Ardından C faresine öldürücü dozda canlı X bakterisi verildiğinde C faresinin öldüğü gözleniyor.
Bu deneyin sonuçlarına dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine kesin olarak ulaşılır?
B) X bakterisine karşı vücudun savunmasında hümoral (sıvısal) bağışıklık elemanları (antikorlar) koruyucudur; T lenfosit transferi tek başına koruma sağlamamıştır.
C) C faresinin ölmesinin temel nedeni, A faresinden aktarılan T lenfositlerinin C faresinde şiddetli doku reddine yol açmasıdır.
D) A faresi X bakterisini yenerken tamamen pasif bağışıklık mekanizmalarını kullanmıştır.
E) Serum transferi yapılan B faresinde X bakterisine karşı ömür boyu kalıcı hafıza (bellek) hücreleri şekillenmiştir.
İnsanlarda kızamık veya kabakulak gibi hastalıklara karşı çocukluk çağında yapılan aşılar genellikle ömür boyu süren bir koruyuculuk sağlarken; grip (influenza) gibi RNA virüslerinin yol açtığı enfeksiyonlara karşı her yıl aşının yenilenmesi veya hatırlatma dozlarının uygulanması gerekmektedir.
Kazanılmış bağışıklık mekanizmaları göz önüne alındığında, bu durumun temel biyolojik nedeni aşağıdakilerin hangisinde en doğru şekilde açıklanmıştır?
B) Hızlı mutasyona uğrayan virüslerin yüzey antijen yapısı değiştiği için, önceden oluşturulmuş bellek hücreleri ve antikorlar yeni varyant antijenleri etkili biçimde tanıyamaz.
C) RNA virüsleriyle gerçekleşen enfeksiyonlarda B lenfositleri hiçbir şekilde hafıza (bellek) hücresine farklılaşamaz.
D) Kızamık aşısı hazır antikor içerdiği için vücutta kalıcı ve yapay pasif bağışıklık oluşturur.
E) Grip aşısı vücutta hümoral bağışıklığı uyarırken hücresel bağışıklık yanıtının oluşmasını tamamen engeller.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-biyoloji-kazanilmis-bagisiklik-testleri/testler