✅ 11. Sınıf Biyoloji: Farklı canlıların uyaranlara karşı oluşturduğu tepkiler ve mekanizmaları Test Çöz

Canlılarda çevreden gelen uyaranlara karşı bir tepki oluşması sürecinde görev alan yapılar aşağıda verilmiştir:

I. Efektör organ
II. Duyu reseptörü
III. Merkezi sinir sistemi (Değerlendirme merkezi)
IV. Duyu nöronu

Buna göre, bir uyarının algılanmasından tepki verilmesine kadar geçen süreçte bu yapıların görev yapma sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Bitkilerde gerçekleşen tropizma (yönelim) ve nasti (ırgama) hareketleri ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Öglena adı verilen tek hücreli canlının, fotosentez yapabilmek amacıyla ışığın bulunduğu ortama doğru kamçısı vasıtasıyla aktif olarak hareket etmesi olayı aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Bir insanın eline sıcak bir nesne dokunduğunda elini hızla geri çekmesi bir refleks olayıdır.

Bu refleks olayında impulsun izlediği yol (refleks yayı) aşağıdakilerin hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

Bir sinir hücresinde (nöron) impulsun iletim hızı ve sayısı üzerine etki eden faktörlerle ilgili olarak;

I. Akson çapının artması impuls iletim hızını artırır.
II. Miyelin kılıf varlığı impuls iletim hızını artırır.
III. Uyaranın şiddetinin artması impulsun iletim hızını artırır.
IV. Uyaranın süresinin uzaması oluşan impuls sayısını artırır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Karanlık bir ortamda bulunan bir bitki fidesinin gövde ucuna yalnızca sağ taraftan ışık verilmektedir.

Bu süreçte bitki gövdesinde meydana gelen değişimlerle ilgili;

I. Oksin hormonu ışık almayan (sol) tarafta daha fazla birikir.
II. Gövdenin sol tarafındaki hücreler sağ tarafındakilere göre daha hızlı büyür ve uzar.
III. Gövde ucu ışık kaynağına doğru (sağa) yönelim gösterir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Canlılarda iç ve dış çevreden gelen uyarıları algılayan özelleşmiş hücrelere veya hücre gruplarına "reseptör" denir.

Buna göre, insanda bulunan reseptör çeşitleri ve algıladıkları uyaranlar ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Bir nörondan diğer nörona impuls iletimi sinaps denilen bağlantı noktalarında gerçekleşir.

Sinapslarda impuls iletimi ile ilgili olarak;

I. İletim, akson ucundan salgılanan nörotransmitter maddeler aracılığıyla kimyasal olarak gerçekleşir.
II. İletim hızı, aksondaki elektrokimyasal iletim hızından daha yavaştır.
III. Sinapslarda seçici direnç sayesinde uyarılar sadece ilgili hedef organlara ya da nöronlara iletilir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Küstüm otu (Mimosa pudica) bitkisinin yapraklarına dokunulduğunda yaprakçıkların hızla kapanması olayı sismonasti olarak adlandırılır.

Bu hareket mekanizması ile ilgili;

I. Yaprak sap tabanındaki hücrelerde suyun yer değiştirmesi sonucu turgor basıncının değişmesiyle gerçekleşir.
II. Hareket, uyarının yönüne bağlı olarak gelişir.
III. Oksin hormonunun düzensiz dağılımı sonucu hücre bölünmesiyle meydana gelir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir sinir telinde uyarının şiddeti artırıldığında gerçekleşen değişimleri inceleyen bir araştırmacı çeşitli bulgular elde etmiştir.

"Ya da hiç prensibi" göz önüne alındığında, eşik değerin üzerindeki bir uyarının şiddetinin artırılması;

I. Tek bir nöronda impulsun iletim hızını artırır.
II. Oluşan impulsun genliğini (büyüklüğünü) artırır.
III. Birim zamandaki impuls sayısını ve verilen tepkinin şiddetini artırır.

durumlarından hangilerine neden olmaz?

İnsanda çevresel sinir sistemi somatik ve otonom sinir sistemi olmak üzere ikiye ayrılır.

Buna göre, aşağıda verilen olay ve kontrol edildiği sinir sistemi eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Yulaf koleoptilleri ile yapılan bir dizi deney aşaması aşağıda verilmiştir:
1. Ucu kesilmiş koleoptile yandan ışık yöneltildiğinde büyüme ve yönelim durmaktadır.
2. Ucu kesilmeyip üzeri ışık geçirmeyen bir kılıf ile kapatılan koleoptile yandan ışık verildiğinde düz büyümekte, yönelim olmamaktadır.
3. Ucuna ışık geçiren şeffaf kılıf geçirilen koleoptile yandan ışık verildiğinde ışığa doğru yönelim gerçekleşmektedir.
4. Ucu kesilip gövde ile uç arasına mika (su ve kimyasal maddeleri geçirmeyen tabaka) konulan koleoptile yandan ışık verildiğinde yönelim gerçekleşmemektedir.
5. Ucu kesilip gövde ile uç arasına agar (su ve kimyasal maddeleri geçiren jölemsi tabaka) konulan koleoptile yandan ışık verildiğinde ışığa doğru yönelim gerçekleşmektedir.

Bu deney sonuçlarına dayanarak yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

Bir nöronun akson zarında impuls iletimi sırasında gerçekleşen iyon değişimleri şu şekildedir:

- Dinlenme durumunda zardaki Na+-K+ pompası sayesinde hücre içi negatif (-), hücre dışı pozitif (+) yüklüdür (Polarizasyon).
- Eşik değerde bir uyarı geldiğinde voltaj kapılı Na+ kanalları açılır ve Na+ iyonları hücre içine hızla girer, zar potansiyeli tersine döner (Depolarizasyon).
- Ardından Na+ kanalları kapanır ve K+ kanalları açılır; K+ iyonları dışarı çıkarak zar potansiyeli tekrar negatifleşir (Repolarizasyon).
- İmpuls geçtikten sonra Na+-K+ pompası iyon derişimlerini başlangıçtaki konumlarına getirir.

Bu bilgilere göre, impuls iletimindeki iyon hareketleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Farklı canlı türlerinin çevresel uyarılara verdikleri tepkiler ve bu tepkilerin gerçekleşme mekanizmaları aşağıda açıklanmıştır:

- Paramesyum (Tek hücreli): Sudaki olumsuz kimyasal maddeden kamçı/sil hareketleriyle uzaklaşır (Negatif kemotaksi).
- Sarmaşık (Bitki): Temas ettiği destek çubuğuna sarılarak büyümesini sürdürür (Pozitif tigmotropizma).
- Hidra (Omurgasız): Ağsı sinir sistemine sahiptir; vücudunun tek bir noktasına dokunulduğunda uyarım tüm vücuda yayılır ve canlı bir bütün olarak büzülür.
- İnsan (Omurgalı): Sıcak bir nesneye dokunduğunda milisaniyeler içinde elini geri çeker (Omurilik refleksi).

Canlıların tepki mekanizmaları karşılaştırıldığında aşağıdaki yorumlardan hangisine ulaşılamaz?