📄 11. Sınıf Biyoloji: Farklı canlıların uyaranlara karşı oluşturduğu tepkiler ve mekanizmaları Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Bir nöronda eşik değerin altındaki uyarılar aksiyon potansiyeli oluşturmazken, eşik değer ve üzerindeki uyarılara tam tepki verilmesi ya hep ya hiç prensibi ile açıklanır.
2. Miyelin kılıf taşıyan aksonlarda impuls iletimi, miyelinsiz aksonlara göre daha yavaş gerçekleşir.
3. Uyarının şiddetinin artması, bir nöron boyunca iletilen impulsun hızını ve aksiyon potansiyelinin büyüklüğünü artırır.
4. Sinapslarda kimyasal iletim, nörondaki elektriksel iletime göre daha yavaş gerçekleşir.
5. Çevresel ya da içsel uyaranları algılayan özelleşmiş hücrelere reseptör, verilen cevabı oluşturan kas veya bez gibi yapılara efektör denir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Bir sinir hücresinde iletilen impulsun hızını artıran iki yapısal faktörü yazınız.
2. Sıcak bir nesneye dokunulduğunda ve çok daha sıcak bir nesneye dokunulduğunda hissedilen farkın nöronlardaki temel sebebi nedir?
3. Uyarılmış bir nöronda repolarizasyon durumunun gerçekleşmesi sırasında hangi iyon kanalları açılır ve bu iyonlar nereye doğru hareket eder?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Bir nöronda aksiyon potansiyeli oluşumu ve iletimi sırasında meydana gelen;
I. Sodyum iyonlarının hücre içine hızla girmesi
II. Potasyum iyonlarının hücre dışına çıkması
III. Sodyum-potasyum pompasının iyon dengesini dinlenme haline getirmesi
olaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
2. Bir nörona uygulanan uyarının şiddeti artırıldığında nöronda aşağıdaki değişimlerden hangisi gerçekleşmez?
3. Bir insanın eline ılık su döküldüğünde oluşan tepki ile kaynar su döküldüğünde oluşan tepkinin şiddeti farklıdır.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
4. Sinapslarda impuls iletimiyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
5. Bir canlının iç veya dış ortamdan gelen uyaranlara karşı oluşturduğu tepki mekanizmasında görev alan yapılar şunlardır:
I. Efektör organ
II. Duyu reseptörü
III. Ara nöron
IV. Motor nöron
V. Duyu nöronu
Bir uyarana karşı tepki oluşumunda görev alma sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Farklı şiddetteki uyarıların (örneğin ılık bir cisme dokunmak ile sıcak bir cisme dokunmak) sinir sisteminde nasıl ayırt edildiğini, impuls hızı ve impuls sayısı kavramlarını kullanarak açıklayınız.
2. Dinlenme halindeki (polarize) bir sinir hücresinin zar potansiyelinin oluşumunda ve korunmasında 'Sodyum-Potasyum Pompası'nın işlevini açıklayınız.
3. Sinapslarda görülen 'kolaylaştırıcı sinaps' ve 'durdurucu sinaps' kavramlarını tanımlayarak, bu mekanizmanın canlıya sağladığı adaptif avantajı açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Farklı canlıların uyaranlara karşı oluşturduğu tepkiler ve mekanizmaları Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Bir nöronda eşik değerin altındaki uyarılar aksiyon potansiyeli oluşturmazken, eşik değer ve üzerindeki uyarılara tam tepki verilmesi ya hep ya hiç prensibi ile açıklanır. |
| ( .... ) | Miyelin kılıf taşıyan aksonlarda impuls iletimi, miyelinsiz aksonlara göre daha yavaş gerçekleşir. |
| ( .... ) | Uyarının şiddetinin artması, bir nöron boyunca iletilen impulsun hızını ve aksiyon potansiyelinin büyüklüğünü artırır. |
| ( .... ) | Sinapslarda kimyasal iletim, nörondaki elektriksel iletime göre daha yavaş gerçekleşir. |
| ( .... ) | Çevresel ya da içsel uyaranları algılayan özelleşmiş hücrelere reseptör, verilen cevabı oluşturan kas veya bez gibi yapılara efektör denir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Bir nöronda impuls oluşmasını sağlayan en küçük uyarı şiddetine .................... denir. |
| 2) | Miyelinli nöronlarda Ranvier boğumları arasında elektriksel yük değişiminin sıçrayarak ilerlemesine .................... iletim denir. |
| 3) | İki nöron arasındaki veya bir nöron ile efektör organ arasındaki bağlantı bölgesine .................... adı verilir. |
| 4) | Sinaptik boşluğa salgılanarak uyarının diğer hücreye aktarılmasını sağlayan kimyasal maddelere .................... denir. |
| 5) | Dinlenme halindeki bir nöronun iç kısmının negatif, dış kısmının pozitif yüklü olmasına .................... durumu denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Bir sinir hücresinde iletilen impulsun hızını artıran iki yapısal faktörü yazınız. |
| 2) | Sıcak bir nesneye dokunulduğunda ve çok daha sıcak bir nesneye dokunulduğunda hissedilen farkın nöronlardaki temel sebebi nedir? |
| 3) | Uyarılmış bir nöronda repolarizasyon durumunun gerçekleşmesi sırasında hangi iyon kanalları açılır ve bu iyonlar nereye doğru hareket eder? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Bir nöronda aksiyon potansiyeli oluşumu ve iletimi sırasında meydana gelen; I. Sodyum iyonlarının hücre içine hızla girmesi II. Potasyum iyonlarının hücre dışına çıkması III. Sodyum-potasyum pompasının iyon dengesini dinlenme haline getirmesi olaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) I - II - III
B) I - III - II
C) II - I - III
D) II - III - I
E) III - I - II
|
| 2) |
Bir nörona uygulanan uyarının şiddeti artırıldığında nöronda aşağıdaki değişimlerden hangisi gerçekleşmez?
A) Oluşan impuls sayısı artar.
B) İmpuls iletim hızı artar.
C) Tüketilen enerji miktarı artar.
D) Tüketilen glikoz miktarı artar.
E) Hedef organda oluşturulan tepki şiddeti artabilir.
|
| 3) |
Bir insanın eline ılık su döküldüğünde oluşan tepki ile kaynar su döküldüğünde oluşan tepkinin şiddeti farklıdır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kaynar suyun aksiyon potansiyelinin genliğini artırması
B) Kaynar suyun nöronlardaki miyelin kılıfı eritmesi
C) Kaynar suyun birim zamanda daha fazla sayıda impuls oluşturması
D) Ilık suyun eşik değerin altında kalması
E) Kaynar suyun nöron boyunca iletim hızını katlaması
|
| 4) |
Sinapslarda impuls iletimiyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) İletim akson ucundan diğer nöronun dendritine doğrudur.
B) İletim elektrokimyasal değil, tamamen kimyasal yolla gerçekleşir.
C) Nörotransmitter maddeler ekzositoz ile sinaptik boşluğa bırakılır.
D) Sinaptik boşluktaki iletim hızı, akson boyunca olan iletim hızından daha yüksektir.
E) Görevini tamamlayan nörotransmitterler enzimlerle parçalanır veya geri emilir.
|
| 5) |
Bir canlının iç veya dış ortamdan gelen uyaranlara karşı oluşturduğu tepki mekanizmasında görev alan yapılar şunlardır: I. Efektör organ II. Duyu reseptörü III. Ara nöron IV. Motor nöron V. Duyu nöronu Bir uyarana karşı tepki oluşumunda görev alma sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) II - V - III - IV - I
B) II - III - V - IV - I
C) V - II - III - IV - I
D) I - IV - III - V - II
E) II - V - IV - III - I
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Farklı şiddetteki uyarıların (örneğin ılık bir cisme dokunmak ile sıcak bir cisme dokunmak) sinir sisteminde nasıl ayırt edildiğini, impuls hızı ve impuls sayısı kavramlarını kullanarak açıklayınız. |
| 2) | Dinlenme halindeki (polarize) bir sinir hücresinin zar potansiyelinin oluşumunda ve korunmasında 'Sodyum-Potasyum Pompası'nın işlevini açıklayınız. |
| 3) | Sinapslarda görülen 'kolaylaştırıcı sinaps' ve 'durdurucu sinaps' kavramlarını tanımlayarak, bu mekanizmanın canlıya sağladığı adaptif avantajı açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-biyoloji-farkli-canlilarin-uyaranlara-karsi-olusturdugu-tepkiler-ve-mekanizmalari/etkinlikler