✅ 11. Sınıf Biyoloji: Etki tepki Test Çöz

Bir nöronda aksiyon potansiyelinin (impuls) oluşabilmesi için gerekli olan en düşük uyarı şiddetine "eşik değer" denir.

Tek bir sinir telinde eşik değer ve üzerindeki uyarılara verilen tepki ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir çevresel uyarının alınmasından buna karşı bir tepki oluşturulmasına kadar geçen süreçte görev alan yapılar aşağıda verilmiştir:

I. Efektör organ
II. Reseptör
III. Merkezi sinir sistemi

Bu yapıların uyarının alınmasından tepkinin verilmesine doğru işlev sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Bir insanın eline dokunan ılık su ile sıcak su arasındaki farkın algılanmasında uyarının şiddetinin artması nöronlarda aşağıdakilerden hangisinde değişime neden olur?

Canlılarda iç ve dış çevreden gelen uyarılara karşı gösterilen tepkileri gerçekleştiren organlara "efektör organ" denir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir efektör organa örnektir?

Tek bir sinir teli ile bir sinir demetinin farklı şiddetteki uyarılara gösterdiği tepkiler karşılaştırıldığında, sinir demetinde "merdiven etkisi" adı verilen durum gözlenir.

Bu durumun ortaya çıkmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir nöronda uyarının iletimi sırasında gerçekleşen değişimlerle ilgili;

I. İmpuls iletimi sırasında ATP tüketilir.
II. Aksonda impuls iletim hızı, sinapslardaki kimyasal iletim hızından daha düşüktür.
III. Uyarı şiddetinin artması, birim zamanda harcanan ATP miktarını değiştirmez.

yargılarından hangileri doğrudur?

Sıcak bir cisim dokunan bir bireyin elini hızla çekmesi bir refleks olayıdır.

Bu refleks yayı ile ilgili;

I. Uyarı, duyu nöronu aracılığıyla omuriliğin arka (dorsal) kökünden giriş yapar.
II. Tepki emri, motor nöronlar aracılığıyla ön (ventral) kökten efektör organa iletilir.
III. Beyin kabuğu bu refleksin gerçekleşmesinde doğrudan başlatıcı olarak görev yapar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir nöronda impuls iletim hızına etki eden faktörlerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Bir nöronun dinlenme durumundan (polarizasyon) uyarılmasına ve tekrar dinlenme durumuna geçmesine kadar gerçekleşen değişimler sırasında iyon geçişleri şöyledir:

- Uyarı geldiğinde voltaj kapılı $Na^+$ kanalları açılır ve hücre içine hızlı $Na^+$ girişi olur (Depolarizasyon).
- Ardından voltaj kapılı $K^+$ kanalları açılır ve hücre dışına $K^+$ çıkışı gerçekleşir (Repolarizasyon).
- İyon dengesinin başlangıç konumuna getirilmesinde ise $Na^+/K^+$ pompası görev yapar.

Buna göre, aksiyon potansiyeli sürecinde gerçekleşen bu olaylardan hangilerinde doğrudan ATP harcanır?

Bir insana uygulanan iki farklı uyarı süresince nöronda meydana gelen değişimler şöyledir:

1. Uyarı: $10$ dB ses şiddeti $\rightarrow$ Saniyede 50 impuls oluşumu
2. Uyarı: $80$ dB ses şiddeti $\rightarrow$ Saniyede 400 impuls oluşumu

Buna göre, ses şiddetinin artması sonucunda nöronda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?

Sinapslarda impuls iletimi nörotransmitter maddeler aracılığıyla kimyasal olarak gerçekleşir. Bir duyu nöronundan gelen impuls sinaps bölgesine ulaştığında iki durum oluşabilir:

- Kolaylaştırıcı sinaps: İmpulsun bir sonraki nörona geçmesini sağlar.
- Durdurucu sinaps: İmpulsun bir sonraki nörona geçmesini engeller.

Buna göre, durdurucu sinapsların varlığı vücutta aşağıdakilerden hangisini sağlar?

Bir deneyde bir kurbağanın arka bacağını uyaran duyu nöronunun aksonuna lokal anestezik bir madde uygulanmıştır. Bu anestezik maddenin, nörondaki voltaj kapılı $Na^+$ kanallarının açılmasını tamamen engellediği tespit edilmiştir.

Bu deney sonucunda kurbağanın ayağına eşik değerin üzerinde sıcak bir nesne dokundurulduğunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

Omurilikten çıkan ve giren sinir liflerinin hasar gördüğü üç farklı hastanın durumu aşağıda verilmiştir:

- X Hastası: Sağ elden gelen duyu nöronlarının omuriliğe girdiği arka (dorsal) kök hasar görmüştür.
- Y Hastası: Sağ eldeki refleksi kontrol eden omurilikteki ara nöronlar hasar görmüştür.
- Z Hastası: Sağ ele giden motor nöronların omurilikten çıktığı ön (ventral) kök hasar görmüştür.

Buna göre, bu hastaların sağ eline iğne battığında gösterdikleri tepkiler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir biyoloji laboratuvarında denetleyici ve düzenleyici sistemler konusu işlenirken tek bir miyelinli nöron üzerine yapılan araştırmada şu bulgular elde edilmiştir:

- Nörona eşik değerde bir uyarı ($U_1$) verildiğinde tek bir aksiyon potansiyeli oluşmiştir.
- Nörona eşik değerin 5 katı şiddette bir uyarı ($U_2$) verildiğinde aynı genlik ve hızda, ancak yüksek frekansta ardışık aksiyon potansiyelleri oluşmuştur.
- Nörondaki $Na^+/K^+$ pompasının çalışmasını durduran bir zehir uygulanmadıktan hemen sonra uyarı verildiğinde, nöron ilk birkaç aksiyon potansiyelini oluşturabilmiş, ancak bir süre sonra yeni impuls üretemez hale gelmiştir.

Bu bulgulara dayanarak yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?