📄 10. Sınıf Tarih: Osmanlıda bilim ve sanat alanında gelişmeler Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Osmanlı Devleti'nin ilk medresesi Orhan Bey döneminde İznik'te açılmıştır.
2. Fatih Sultan Mehmet döneminde açılan Sahn-ı Seman Medreseleri, dönemin en yüksek düzeyde eğitim veren kurumlarındandır.
3. Kitabü'l-Cerrahiyyeti'l-İlhaniyye adlı ilk Türkçe resimli cerrahi eseri yazan hekim Akşemsettin'dir.
4. Osmanlılarda hat sanatının kurucusu ve 'Kıbletü'l-Küttab' (Hattatların Kıblesi) olarak bilinen kişi Şeyh Hamdullah'tır.
5. Mimar Sinan'ın 'çıraklık eserim' olarak nitelendirdiği ünlü yapı Edirne'deki Selimiye Camii'dir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Osmanlı Devleti'nde tıp alanında yaptığı çalışmalarla bilinen, deneysel tıbbın öncülerinden olan ve çocuk hastalıkları üzerine de eser veren ünlü Osmanlı hekimi kimdir?
2. Mimar Sinan'ın 'ustalık eserim' olarak adlandırdığı ve UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Edirne'deki şaheserinin adı nedir?
3. Osmanlı eğitim sisteminde medrese öğrencilerinin mezun olduktan sonra atama bekledikleri süreye veya bekleme listesine ne ad verilir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Osmanlı Devleti’nde bilimsel hayatın gelişmesinde medreseler çok önemli bir yere sahipti. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde açılan ilk medresedir?
2. Fatih Sultan Mehmet Dönemi'nde İstanbul'a davet edilen, astronomi ve matematik alanında yaptığı çalışmalarla tanınan, Ayasofya Medresesi'nin başmüderrisliğini üstlenen Akkoyunlu kökenli bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
3. Osmanlı el sanatları ve görsel sanatlarıyla ilgili aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
4. Osmanlı Devleti'nde bilim ve eğitim kurumları hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
5. I. Maddenin en küçük parçası olan atomun parçalanabileceğini ve mikropların hastalıklara yol açtığını savunmuştur.
II. Fatih Sultan Mehmet'in hocasıdır.
III. Tıp ve tasavvuf alanında derinleşmiştir.
Yukarıda özellikleri verilen Osmanlı bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Osmanlı Devleti'nde medreselerin eğitim sistemindeki yeri ve önemi hakkında bilgi vererek, buralarda okutulan ders gruplarını (nakli ve akli bilimler) açıklayınız.
2. Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'un fethinden sonra bilim ve kültür merkezi oluşturma çabalarını ve bu doğrultuda yaptığı çalışmaları kısaca açıklayınız.
3. Osmanlı klasik dönem mimarisinin en büyük ustası olan Mimar Sinan'ın mimarlık tarihindeki yerini, kariyer basamaklarını temsil eden üç önemli eserini (çıraklık, kalfalık, ustalık) belirterek açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Osmanlıda bilim ve sanat alanında gelişmeler Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Osmanlı Devleti'nin ilk medresesi Orhan Bey döneminde İznik'te açılmıştır. |
| ( .... ) | Fatih Sultan Mehmet döneminde açılan Sahn-ı Seman Medreseleri, dönemin en yüksek düzeyde eğitim veren kurumlarındandır. |
| ( .... ) | Kitabü'l-Cerrahiyyeti'l-İlhaniyye adlı ilk Türkçe resimli cerrahi eseri yazan hekim Akşemsettin'dir. |
| ( .... ) | Osmanlılarda hat sanatının kurucusu ve 'Kıbletü'l-Küttab' (Hattatların Kıblesi) olarak bilinen kişi Şeyh Hamdullah'tır. |
| ( .... ) | Mimar Sinan'ın 'çıraklık eserim' olarak nitelendirdiği ünlü yapı Edirne'deki Selimiye Camii'dir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Osmanlı Devleti'nde ilk medreseye tayin edilen ilk müderris .................... olarak bilinir. |
| 2) | Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'a davet ettiği, Ayasofya Medresesi'nde müderrislik yapan ünlü astronom ve matematikçi ....................’dur. |
| 3) | Fatih Sultan Mehmet'in hocası olan ve mikropların varlığından bahseden ünlü tıp bilgini ve mutasavvıf ....................’dir. |
| 4) | Osmanlı minyatür sanatçılarına .................... adı verilir. |
| 5) | Mimar Sinan'ın 'kalfalık eserim' dediği İstanbul'daki muazzam yapı .................... Camii'dir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Osmanlı Devleti'nde tıp alanında yaptığı çalışmalarla bilinen, deneysel tıbbın öncülerinden olan ve çocuk hastalıkları üzerine de eser veren ünlü Osmanlı hekimi kimdir? |
| 2) | Mimar Sinan'ın 'ustalık eserim' olarak adlandırdığı ve UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Edirne'deki şaheserinin adı nedir? |
| 3) | Osmanlı eğitim sisteminde medrese öğrencilerinin mezun olduktan sonra atama bekledikleri süreye veya bekleme listesine ne ad verilir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Osmanlı Devleti’nde bilimsel hayatın gelişmesinde medreseler çok önemli bir yere sahipti. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde açılan ilk medresedir?
A) Sahn-ı Seman Medresesi
B) Süleymaniye Medresesi
C) İznik Orhaniyesi
D) Yıldırım Bayezid Medresesi
E) Fatih Medresesi
|
| 2) |
Fatih Sultan Mehmet Dönemi'nde İstanbul'a davet edilen, astronomi ve matematik alanında yaptığı çalışmalarla tanınan, Ayasofya Medresesi'nin başmüderrisliğini üstlenen Akkoyunlu kökenli bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kadızade-i Rumi
B) Ali Kuşçu
C) Uluğ Bey
D) Takiyüddin
E) Molla Fenari
|
| 3) |
Osmanlı el sanatları ve görsel sanatlarıyla ilgili aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Hat - Güzel yazı yazma sanatı
B) Minyatür - Perspektifsiz, gölgesiz kitap resmi sanatı
C) Tezhip - Kitap süsleme, altınlama sanatı
D) Ebru - Su üzerine boyalarla yapılan desen sanatı
E) Kakmacılık - Duvarları renkli camlarla süsleme sanatı
|
| 4) |
Osmanlı Devleti'nde bilim ve eğitim kurumları hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) İlk Osmanlı medresesi İznik'te Orhan Bey tarafından açılmıştır.
B) Sahn-ı Seman Medreseleri Fatih Sultan Mehmet döneminde kurulmuştur.
C) Medreselerin giderleri tamamen devlet hazinesinden karşılanırdı.
D) Medreselerde hem dini bilimler hem de akli (pozitif) bilimler okutulurdu.
E) Medrese hocalarına müderris adı verilirdi.
|
| 5) |
I. Maddenin en küçük parçası olan atomun parçalanabileceğini ve mikropların hastalıklara yol açtığını savunmuştur. II. Fatih Sultan Mehmet'in hocasıdır. III. Tıp ve tasavvuf alanında derinleşmiştir. Yukarıda özellikleri verilen Osmanlı bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sabuncuoğlu Şerafeddin
B) Akşemsettin
C) Molla Fenari
D) Davud-ı Kayseri
E) Altunizade
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Osmanlı Devleti'nde medreselerin eğitim sistemindeki yeri ve önemi hakkında bilgi vererek, buralarda okutulan ders gruplarını (nakli ve akli bilimler) açıklayınız. |
| 2) | Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'un fethinden sonra bilim ve kültür merkezi oluşturma çabalarını ve bu doğrultuda yaptığı çalışmaları kısaca açıklayınız. |
| 3) | Osmanlı klasik dönem mimarisinin en büyük ustası olan Mimar Sinan'ın mimarlık tarihindeki yerini, kariyer basamaklarını temsil eden üç önemli eserini (çıraklık, kalfalık, ustalık) belirterek açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-osmanlida-bilim-ve-sanat-alaninda-gelismeler/etkinlikler