📄 10. Sınıf Tarih: Osmanlı devletinde yönetim ve ordu yapısındaki değişim Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Divan-ı Hümayun'un başkanlığını padişahın sadrazama bırakması, sadrazamın devlet yönetimindeki etkisini artırmıştır.
2. Tımar sisteminin bozulması, Kapıkulu askerlerinin sayısının artmasına ve Celali İsyanları'nın çıkmasına zemin hazırlamıştır.
3. Yeniçeri Ocağı'na asker alımında devşirme sistemi yerine, doğrudan Türk ailelerinden asker alma uygulaması yaygınlaşmıştır.
4. Osmanlı Devleti'nde iltizam sistemi, devletin nakit para ihtiyacını karşılamak amacıyla uygulanmıştır.
5. Kadıların görevleri sadece yargı işleriyle sınırlı olup, idari ve belediye hizmetleriyle ilgili yetkileri bulunmamaktaydı.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyılda tımar sisteminin bozulmasının temel nedenlerinden ikisini açıklayınız.
2. Yeniçeri Ocağı'nın bozulmasında etkili olan başlıca faktörlerden ikisini belirtiniz.
3. Osmanlı yönetim yapısında Divan-ı Hümayun'un değişimi, merkezi otoriteyi nasıl etkilemiştir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyılda yaşanan yönetim ve ordu yapısındaki değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
2. Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
3. Osmanlı Devleti'nde Kapıkulu Ocağı'nın bozulmasında etkili olan faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
4. Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyılda eyalet yönetimlerinde görülen değişimlerden biri de salyanesiz eyaletlerdeki tımar sisteminin bozulmasıyla birlikte, devletin nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla bazı eyaletlerde iltizam sisteminin yaygınlaşmasıdır. Bu durumun temel amacı nedir?
5. Osmanlı Devleti'nde yönetimde 'Seyfiye', 'İlmiye' ve 'Kalemiye' sınıfları bulunmaktaydı. Aşağıdaki devlet görevlilerinden hangisi 'İlmiye' sınıfına mensuptur?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyılda merkezi otoritenin zayıflamasının yönetim ve ordu üzerindeki etkilerini açıklayınız.
2. Osmanlı ordusunda Kapıkulu Ocağı'nın bozulmasının nedenlerini ve bu bozulmanın Osmanlı Devleti'ne etkilerini detaylı bir şekilde açıklayınız.
3. Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasıyla ortaya çıkan 'Büyük Kaçgun' olayını ve bu olayın sosyal ve ekonomik sonuçlarını açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Osmanlı devletinde yönetim ve ordu yapısındaki değişim Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Divan-ı Hümayun'un başkanlığını padişahın sadrazama bırakması, sadrazamın devlet yönetimindeki etkisini artırmıştır. |
| ( .... ) | Tımar sisteminin bozulması, Kapıkulu askerlerinin sayısının artmasına ve Celali İsyanları'nın çıkmasına zemin hazırlamıştır. |
| ( .... ) | Yeniçeri Ocağı'na asker alımında devşirme sistemi yerine, doğrudan Türk ailelerinden asker alma uygulaması yaygınlaşmıştır. |
| ( .... ) | Osmanlı Devleti'nde iltizam sistemi, devletin nakit para ihtiyacını karşılamak amacıyla uygulanmıştır. |
| ( .... ) | Kadıların görevleri sadece yargı işleriyle sınırlı olup, idari ve belediye hizmetleriyle ilgili yetkileri bulunmamaktaydı. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Osmanlı Devleti'nde merkezi otoritenin zayıflamasıyla birlikte, eyaletlerde .................... adı verilen vergileri toplayan ve zamanla güçlenen kişiler ortaya çıkmıştır. |
| 2) | XVII. yüzyıldan itibaren Yeniçeri Ocağı'na asker alımında 'Ocağa alım usulünün bozulması' olarak bilinen .................... usulü yaygınlaşmıştır. |
| 3) | Salyaneli eyaletlerde devletin nakit ihtiyacını karşılamak için uygulanan vergi toplama yöntemine .................... denir. |
| 4) | Osmanlı ordusunun en önemli piyade gücünü oluşturan ve doğrudan padişaha bağlı olan asker sınıfına .................... denir. |
| 5) | Tımar sisteminin bozulmasıyla birlikte, toprağını terk eden köylülerin şehirlere göç etmesiyle ortaya çıkan sosyal ve ekonomik sorunlara .................... adı verilmiştir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyılda tımar sisteminin bozulmasının temel nedenlerinden ikisini açıklayınız. |
| 2) | Yeniçeri Ocağı'nın bozulmasında etkili olan başlıca faktörlerden ikisini belirtiniz. |
| 3) | Osmanlı yönetim yapısında Divan-ı Hümayun'un değişimi, merkezi otoriteyi nasıl etkilemiştir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyılda yaşanan yönetim ve ordu yapısındaki değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Tımar sisteminin bozulmasıyla eyaletlerdeki asker sayısı azalmıştır.
B) Yeniçeri Ocağı'na alımlarda 'ocak devlet içindir' anlayışı güçlenmiştir.
C) İltizam sisteminin yaygınlaşmasıyla nakit para ihtiyacı karşılanmaya çalışılmıştır.
D) Celali İsyanları, Anadolu'da sosyal ve ekonomik sorunları derinleştirmiştir.
E) Divan-ı Hümayun'un önemi azalmış, sadrazamın yetkileri artmıştır.
|
| 2) |
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Tımarlı sipahi sayısında azalma yaşanması
B) Köylülerin toprağı terk ederek şehirlere göç etmesi
C) Merkezi hazinenin gelirlerinin artması
D) Celali İsyanları'nın çıkmasına zemin hazırlaması
E) Üretimde düşüş yaşanması
|
| 3) |
Osmanlı Devleti'nde Kapıkulu Ocağı'nın bozulmasında etkili olan faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A) Devşirme sisteminin dışına çıkılması
B) Yeniçerilerin evlenme ve ticaret yapma yasağının kaldırılması
C) Yeniçerilerin siyasi olaylara karışması
D) Tımarlı sipahi sayısının artırılması
E) Ocak devlet içindir anlayışının terk edilmesi
|
| 4) |
Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyılda eyalet yönetimlerinde görülen değişimlerden biri de salyanesiz eyaletlerdeki tımar sisteminin bozulmasıyla birlikte, devletin nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla bazı eyaletlerde iltizam sisteminin yaygınlaşmasıdır. Bu durumun temel amacı nedir?
A) Eyaletlerdeki merkezi otoriteyi güçlendirmek
B) Tımarlı sipahi sayısını artırmak
C) Devletin nakit para ihtiyacını karşılamak
D) Köylülerin refah seviyesini yükseltmek
E) Yerel yöneticilerin yetkilerini kısıtlamak
|
| 5) |
Osmanlı Devleti'nde yönetimde 'Seyfiye', 'İlmiye' ve 'Kalemiye' sınıfları bulunmaktaydı. Aşağıdaki devlet görevlilerinden hangisi 'İlmiye' sınıfına mensuptur?
A) Sadrazam
B) Beylerbeyi
C) Kadı
D) Defterdar
E) Kaptan-ı Derya
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyılda merkezi otoritenin zayıflamasının yönetim ve ordu üzerindeki etkilerini açıklayınız. |
| 2) | Osmanlı ordusunda Kapıkulu Ocağı'nın bozulmasının nedenlerini ve bu bozulmanın Osmanlı Devleti'ne etkilerini detaylı bir şekilde açıklayınız. |
| 3) | Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasıyla ortaya çıkan 'Büyük Kaçgun' olayını ve bu olayın sosyal ve ekonomik sonuçlarını açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-osmanli-devletinde-yonetim-ve-ordu-yapisindaki-degisim/etkinlikler