✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı'da yönetim ve ordu yapısında değişim Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı'da yönetim ve ordu yapısında değişim Testi
Osmanlı Devleti'nde beylik döneminde ilk zamanlar düzenli bir ordu bulunmayıp, alp ve gazilerden oluşan gönüllü birliklerle fetihler yapılıyordu. Sınırların genişlemesiyle birlikte kuşatmaların uzun sürmesi üzerine ilk düzenli ordu kurulmuştur.
Osmanlı Devleti'nde ilk düzenli ordu (Yaya ve Müsellem) hangi padişah döneminde kurulmuştur?
B) Orhan Bey
C) I. Murad
D) Yıldırım Bayezid
E) II. Mehmed
Osmanlı toprak sisteminde mülkiyeti devlete, kullanım hakkı köylüye, vergisi ise hizmet karşılığı asker ve memurlara bırakılan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
A) İltizamB) Malikâne
C) Tımar
D) Devşirme
E) Müsadere
Osmanlı Devleti'nde Hristiyan tebaanın çocuklarının belirli kurallarla alınarak Türk-İslam kültürüyle yetiştirilmesi, ardından yeteneklerine göre asker (Yeniçeri) veya bürokrat (Enderun) yapılması amacıyla kurulan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
A) PençikB) Devşirme
C) İltizam
D) Tımar
E) İstimalet
Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı, aynı zamanda halkın şikayetlerinin dinlendiği en yüksek idari ve yargı organı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Divan-ı HümayunB) Babıali
C) Enderun
D) Harem
E) Şurayı Devlet
Osmanlı Devleti askeri ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla öncelikle savaş esirlerinin beşte birinin orduya alınmasına dayanan "Pençik" sistemini uygulamıştır. Ancak Ankara Savaşı'ndan sonra yaşanan Fetret Devri ve fetihlerin durması nedeniyle bu sistem uygulanamamış, yerine "Devşirme" sistemi uygulamaya konmuştur.
Bu değişimin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Savaş esiri elde etme imkanının azalması ve askeri ihtiyacın devam etmesi
C) Devşirme sisteminin Pençik sistemine göre daha az maliyetli olması
D) Tımar sisteminin tamamen çökmüş olması
E) Yeniçeri Ocağı'nın isyan etmesini önlemek istenmesi
Osmanlı Devleti'nde uygulanan Tımar sisteminin askeri, ekonomik ve idari olmak üzere çok yönlü faydaları bulunmaktaydı.
Aşağıdakilerden hangisi Tımar sisteminin doğrudan "askeri" faydalarından biridir?
B) Tarımsal üretimde sürekliliğin sağlanması
C) Taşrada asayiş ve güvenliğin kolayca tesis edilmesi
D) Vergilerin düzenli ve yerinde toplanması
E) Göçebe Türkmenlerin yerleşik hayata geçirilmesi
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyelerinden olan "Kazasker"in görevleri arasında kadıların ve müderrislerin atanması, görevden alınması ve adli davaların karara bağlanması yer alırdı.
Buna göre, günümüzdeki yönetim yapısı düşünüldüğünde Kazasker'in yetki alanı aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
B) Adalet Bakanlığı - Milli Eğitim Bakanlığı
C) Maliye Bakanlığı - Savunma Bakanlığı
D) Kültür Bakanlığı - Sağlık Bakanlığı
E) Başbakanlık - Diyanet İşleri Başkanlığı
Osmanlı padişahları, merkezi otoriteyi güçlendirmek ve taşradaki feodal güçlerin oluşmasını engellemek amacıyla doğrudan kendilerine bağlı profesyonel bir ordu olan Kapıkulu Ocağı'nı kurmuşlardır.
Bu durumun aşağıdakilerden hangisine zemin hazırladığı savunulamaz?
B) Merkeziyetçi devlet yapısının güçlenmesine
C) Sınırların genişlemesiyle askeri disiplinin korunmasına
D) Tımar sistemine olan ihtiyacın tamamen ortadan kalkmasına
E) Saray ve saltanat güvenliğinin sağlanmasına
Osmanlı yönetim yapısında yönetenler sınıfı (askeriler) görev alanlarına göre Seyfiye (askeri/idari), İlmiye (din/hukuk/eğitim) ve Kalemiye (maliye/bürokrasi) olmak üzere üç ana gruba ayrılırdı.
Buna göre, aşağıda verilen divan üyeleri ve mensup oldukları sınıf eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
B) Şeyhülislam - İlmiye
C) Defterdar - Kalemiye
D) Nişancı - Kalemiye
E) Kazasker - Seyfiye
Osmanlı askeri teşkilatının iki temel direğini Tımarlı Sipahiler ve Yeniçeriler oluşturmaktaydı.
Bu iki askeri sınıf karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
B) Yeniçeriler devşirme kökenliyken, Tımarlı Sipahiler genellikle Türk kökenliydi.
C) Yeniçeriler merkez ordusunu oluştururken, Tımarlı Sipahiler eyalet askerleri sınıfındaydı.
D) Yeniçeriler barış zamanında tarımla uğraşırken, Tımarlı Sipahiler sadece askeri eğitim alırdı.
E) Yeniçeriler piyade (yaya) ağırlıklıyken, Tımarlı Sipahiler süvari (atlı) birliklerdi.
Osmanlı Devleti'nde I. Murad dönemine kadar "Devlet, hanedanın ortak malıdır." anlayışı hakimken, I. Murad bu anlayışı "Devlet, padişah ve oğullarının ortak malıdır." şeklinde değiştirmiştir.
Bu değişikliğin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Demokratik bir yönetim anlayışı benimsemek
C) Divan-ı Hümayun'un yetkilerini artırmak
D) Eyaletlerdeki isyanları önlemek
E) Devşirme kökenli devlet adamlarının gücünü kırmak
Osmanlı Klasik Dönemi'nde askeri yapı ile idari yapı iç içe geçmiş bir durumdaydı. Örneğin, taşrada görev yapan bir Sancakbeyi hem bölgenin güvenliğinden sorumluydu hem de savaş zamanında emri altındaki tımarlı sipahilerle orduya katılırdı. Aynı zamanda bölgenin en yüksek idari amiri konumundaydı.
Bu durum dikkate alındığında Osmanlı yönetim ve ordu yapısı hakkında;
I. Askeri ve sivil bürokrasinin kesin sınırlarla ayrılmadığı,
II. Taşra teşkilatının doğrudan merkezi otoriteyi koruyacak şekilde yapılandırıldığı,
III. Tımar sisteminin hem askeri hem de idari bir fonksiyon üstlendiği
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Osmanlı Devleti'nin kuruluş sürecinde aşiretten beyliğe, beylikten devlete geçiş aşamalı bir kurumsallaşma ile gerçekleşmiştir. Bu süreçte askeri, mali ve idari alanda yapılan yenilikler birbirini tamamlamıştır.
Buna göre, aşağıdaki gelişmelerden hangisinin doğrudan "devletleşme (kurumsallaşma) sürecini" hızlandırdığı ve merkezi devlet yapısını kurduğu savunulamaz?
B) I. Murad döneminde Divan teşkilatının genişletilerek veziriazamlık, defterdarlık ve kazaskerlik makamlarının kurulması
C) Osman Bey döneminde ilk bakır paranın bastırılması ve pazar vergisinin (bac) alınması
D) Fatih Sultan Mehmed döneminde Kanunname-i Âl-i Osman ile kardeş katli ve devşirme kökenli sadrazam uygulamasının yasalaşması
E) Söğüt ve Domaniç çevresinde Bizans sınırında gaza ve cihad faaliyetlerinin yürütülmesi
Osmanlı Devleti'nde $16.$ yüzyılın sonlarından itibaren ateşli silahların savaşlarda önem kazanması, geleneksel tımarlı sipahilerin (atlı süvarilerin) etkinliğini azaltmıştır. Bu durum karşısında Osmanlı yönetimi, tüfek kullanabilen piyade ihtiyacını karşılamak amacıyla Kapıkulu askerlerinin (özellikle Yeniçerilerin) sayısını hızla artırmış ve taşrada "sekban" veya "sarıca" denilen ücretli geçici askerler istihdam etmeye başlamıştır.
Bu askeri değişimin Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulamaz?
B) Tımar sisteminin bozulmasına ve taşrada asayiş sorunlarının (Celali İsyanları) ortaya çıkmasına
C) Merkeziyetçi yapının zayıflayarak taşradaki yerel güçlerin (ayanların) önem kazanmasına
D) Savaş taktiklerinde ve askeri teknolojide tamamen geleneksel yöntemlere geri dönülmesine
E) Kapıkulu Ocağı'nın disiplininin bozulmasına ve bütçe açıklarının büyümesine
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-osmanli-da-yonetim-ve-ordu-yapisinda-degisim/testler