✅ 10. Sınıf Tarih: İlim ve İrfan Geleneği Kavramları ve Önemli Kişiler Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: İlim ve İrfan Geleneği Kavramları ve Önemli Kişiler Testi
Türk-İslam tarihinde "Piri Türkistan" olarak anılan, İslamiyet'in Türkler arasında yayılmasında ve Anadolu'nun manevi fethinde büyük rol oynayan, "Hikmet" adı verilen şiirlerini "Divan-ı Hikmet" adlı eserde toplayan mutasavvıf aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mevlana Celaleddin-i RumiB) Hacı Bektaş-ı Veli
C) Ahmet Yesevi
D) Yunus Emre
E) Ahi Evran
Anadolu'da 13. yüzyılda kurulan, esnaf ve zanaatkarların dayanışmasını sağlayan, hem mesleki hem de ahlaki eğitim veren "Ahilik" teşkilatının kurucusu kabul edilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hacı Bayram-ı VeliB) Ahi Evran
C) Akşemseddin
D) Molla Fenari
E) Edebali
Anadolu'da Türkçenin bir edebiyat ve tasavvuf dili haline gelmesinde büyük emeği olan, şiirlerinde ilahi aşkı ve insan sevgisini sade bir dille işleyen, "Risaletü'n-Nushiyye" adlı eserin sahibi olan mutasavvıf kimdir?
A) Yunus EmreB) Mevlana
C) Şeyh Edebali
D) Hacı Bektaş-ı Veli
E) Ahmet Yesevi
Osmanlı ve Selçuklu eğitim sisteminde, İslam hukukundan astronomiye, tıptan felsefeye kadar pek çok alanda eğitimin verildiği, temel amacı "ilim" öğretmek olan kurumsal yapı aşağıdakilerden hangisidir?
A) TekkeB) Zaviye
C) Medrese
D) Dergah
E) Külliye
13. yüzyılda Anadolu'nun Moğol baskısı altında olduğu siyasi kargaşa döneminde; Mevlana, Hacı Bektaş-ı Veli ve Yunus Emre gibi şahsiyetlerin halk üzerindeki en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Moğollara karşı askeri bir ordu kurmalarıB) Yeni bir devlet yönetim biçimi geliştirmeleri
C) Toplumsal dayanışmayı artırarak halka moral ve umut vermeleri
D) Ticari yolları tamamen kontrolleri altına almaları
E) Sadece saray çevresinde eğitim faaliyetleri yürütmeleri
"İncinsen de incitme", "Her ne ararsan kendinde ara" gibi sözleriyle tanınan, Anadolu'nun Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında etkili olan, "Makalat" adlı eserin sahibi olan mutasavvıf aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hacı Bayram-ı VeliB) Hacı Bektaş-ı Veli
C) Somuncu Baba
D) Akşemseddin
E) Aziz Mahmud Hüdayi
İslam medeniyetinde "ilim" ve "irfan" kavramları arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıda yapılan yorumlardan hangisi doğrudur?
A) İlim sadece dini konuları, irfan ise sadece fen bilimlerini kapsar.B) İlim dış dünyayı ve kuralları anlamayı, irfan ise insanın kendi iç dünyasını ve hakikati keşfetmesini sağlar.
C) İlim ve irfan birbirine zıt kavramlardır, bir arada bulunamazlar.
D) İrfan sadece medreselerde, ilim ise sadece tekkelerde öğretilir.
E) İlim geleneği Osmanlı'da 17. yüzyıldan sonra tamamen terk edilmiştir.
Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde "Tekke ve Zaviyeler" sadece dini zikirlerin yapıldığı yerler değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel yaşamın merkezleriydi.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi tekke ve zaviyelerin işlevlerinden biri değildir?
B) Bölgenin güvenliğine ve kolonizasyonuna (yerleşime) katkı sağlamak
C) İslamiyet'in manevi boyutunu halka öğretmek
D) Devletin resmi dış yazışmalarını ve diplomatik belgelerini hazırlamak
E) Tarım ve hayvancılık gibi alanlarda halka rehberlik etmek
13. yüzyılda Konya'da yaşamış, "Gel, ne olursan ol yine gel" çağrısıyla tüm insanlığı kucaklayan, en önemli eseri "Mesnevi" olan büyük mutasavvıf aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sultan VeledB) Şems-i Tebrizi
C) Mevlana Celaleddin-i Rumi
D) Sadreddin Konevi
E) İbnü'l-Arabi
Osmanlı Devleti'nin kuruluş sürecinde görülen "Alperen" tipiyle ilgili;
I. Hem askeri hem de manevi bir kimliğe sahiptirler.
II. Fethedilen yerlerde halkın gönlünü kazanarak İslam'ı yaymaya çalışmışlardır.
III. Sadece medreselerde teorik eğitimle ilgilenmişlerdir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Osmanlı eğitim ve kültür sisteminde "Medrese" ve "Tekke" kurumlarının işleyişiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Medreseler sadece zenginlere, tekkeler ise sadece fakirlere hizmet vermiştir.B) Medreselerde daha çok akli ve nakli ilimler (fıkıh, kelam, matematik vb.) ön plandayken, tekkelerde manevi eğitim ve ahlak (tasavvuf) ön plandadır.
C) Tekkeler, Osmanlı Devleti'nin resmi hukuk sistemini belirleyen tek kurumdur.
D) Medreseler ile tekkeler arasında tarih boyunca sürekli bir çatışma yaşanmış ve birbirlerini reddetmişlerdir.
E) Padişahlar sadece medrese eğitimini desteklemiş, tekke ve zaviyeleri kapatmaya çalışmışlardır.
Tasavvuf geleneğinde kişinin nefsini terbiye ederek, kötü huylardan arınıp ilahi ahlakla donanması ve yaratılış gayesine uygun en yüksek olgunluk seviyesine ulaşması ifade edilir.
Bu metinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
B) İnsan-ı Kamil
C) Muid
D) Kazasker
E) Lala
Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Bey'in hocası ve kayınpederi olan, "İnsanı yaşat ki devlet yaşasın" düsturuyla devletin yönetim felsefesine yön veren, Ahilik teşkilatının da önemli isimlerinden olan şahsiyet aşağıdakilerden hangisidir?
A) AkşemseddinB) Molla Gürani
C) Şeyh Edebali
D) Hacı Bayram-ı Veli
E) Dursun Fakih
II. Murad ve Fatih Sultan Mehmed dönemlerinde yaşamış, Hacı Bayram-ı Veli'nin müridi olmuş, aynı zamanda tıp ve eczacılık alanındaki çalışmalarıyla (mikroorganizmalar üzerine ilk düşünceler gibi) tanınan, İstanbul'un fethinde ordunun maneviyatını yükselten alim aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ali KuşçuB) Akşemseddin
C) Sabuncuoğlu Şerefeddin
D) Uluğ Bey
E) Piri Reis
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-ilim-ve-irfan-gelenegi-kavramlari-ve-onemli-kisiler/testler