II. mehmed dönemi Ders Notu

II. Mehmed Dönemi (1444-1446 ve 1451-1481) 🇹🇷

II. Mehmed, Osmanlı Devleti'nin en önemli padişahlarından biridir. Tarihe "Fatih Sultan Mehmed" olarak geçen hükümdarlığı, sadece İstanbul'un fethiyle değil, aynı zamanda devletin kurumsallaşması ve batıdaki ilerleyişiyle de anılır. Tahta iki kez çıkan II. Mehmed, ilk saltanatında henüz genç bir padişahken önemli kararlar almış, ikinci saltanatında ise fetihleriyle dünyayı şekillendirmiştir.

İlk Saltanat Dönemi (1444-1446) 👶👑

II. Mehmed, babası II. Murad'ın tahttan çekilmesiyle henüz 12 yaşındayken padişah olmuştur. Bu dönemde devlet işlerinde annesi Hüma Hatun ve lalaları etkili olmuştur. Ancak Haçlı tehlikesinin artması üzerine, devlet adamlarının isteğiyle II. Murad tekrar tahta çıkmak zorunda kalmıştır. Bu kısa süreli saltanat, genç şehzade için önemli bir tecrübe olmuştur.

İkinci Saltanat Dönemi ve İstanbul'un Fethi (1451-1481) 🚀

II. Mehmed, 1451 yılında babasının vefatıyla tekrar tahta çıkmıştır. Bu kez daha olgun ve tecrübeli bir padişah olarak devraldığı tahtta, en büyük hedefi Bizans İmparatorluğu'nun başkenti olan İstanbul'u fethetmekti. Bu büyük fetih için kapsamlı hazırlıklar yapıldı:

• Balkanlarda Güvenlik: Batı'dan gelebilecek olası bir Haçlı seferini engellemek için Sırbistan ve Mora'daki gelişmeler yakından takip edildi.
• Donanma Gücü: İstanbul'u denizden kuşatmak ve karadan gelecek yardımı kesmek için güçlü bir donanma inşa edildi.
• Topçu Teknolojisi: Dönemin en ileri top dökümcüleri (özellikle Macar Urban) ile çalışılarak devasa toplar (Şahi topları gibi) döktürüldü.
• Rumeli Hisarı'nın İnşası: İstanbul Boğazı'nın Anadolu Hisarı'nın karşısına, stratejik önemi nedeniyle Rumeli Hisarı yaptırıldı. Bu sayede Karadeniz'den gelebilecek yardımlar engellenecekti.

İstanbul'un Fethi (1453) 🏰⚔️

6 Nisan 1453'te başlayan kuşatma, 53 gün sürmüş ve 29 Mayıs 1453'te Osmanlı ordusunun zaferiyle sonuçlanmıştır. Bu fetih, Orta Çağ'ın sonu, Yeni Çağ'ın başlangıcı olarak kabul edilir. İstanbul'un fethiyle birlikte:

• Bizans İmparatorluğu sona ermiştir.
• Osmanlı Devleti bir cihan devleti olma yolunda büyük bir adım atmıştır.
• Türklerin Balkanlar'daki hakimiyeti pekişmiştir.
• İstanbul, Osmanlı Devleti'nin yeni başkenti olmuştur.

Diğer Önemli Fetihler ve Gelişmeler 🗺️

İstanbul'un fethinden sonra II. Mehmed, fetihlerine hız kesmeden devam etmiştir:

• Balkanlar: Sırbistan, Bosna, Hersek, Arnavutluk ve Mora fethedilmiştir.
• Anadolu: Trabzon Rum İmparatorluğu yıkılmış, Sinop ve Amasra Osmanlı topraklarına katılmıştır.
• Kırım: Kırım Hanlığı Osmanlı himayesine alınmıştır.
• İtalya Seferi: Otranto'ya yapılan sefer, İtalya'da kısa süreli bir Osmanlı hakimiyeti sağlamıştır.

Devlet Yönetimi ve Kültürel Faaliyetler 📚🕌

II. Mehmed, sadece bir komutan değil, aynı zamanda bir devlet adamıydı. Yaptığı önemli düzenlemeler şunlardır:

• Kanunname-i Âl-i Osman: Osmanlı Devleti'nin ilk yazılı anayasası niteliğindeki kanunnamesi hazırlanmıştır. Bu kanunname, devletin yönetimsel, hukuki ve askeri yapısını düzenlemiştir.
• Merkezi Otorite: Padişah otoritesi güçlendirilmiş, vezirlerin ve devlet adamlarının yetkileri yeniden düzenlenmiştir.
• Eğitim ve Bilim: İstanbul'da medreseler kurulmuş, saray kütüphaneleri zenginleştirilmiş, bilim ve sanat insanlarına destek verilmiştir. Fatih'in kendisi de iyi bir eğitim almış, çok dilli ve bilgili bir padişahtı.
• Mimari: İstanbul'un imarı hız kazanmış, Fatih Camii ve Külliyesi gibi önemli eserler inşa edilmiştir.

Örnek Soru ve Çözümü ❓💡

Soru: II. Mehmed döneminde devletin kurumsallaşmasına katkı sağlayan en önemli yazılı belge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler:

1. Fatih Sultan Mehmed Vakfiyesi
2. Kanunname-i Âl-i Osman
3. Osmanlı Senedi
4. Devlet-i Aliyye Kanunları

Çözüm: Doğru cevap Kanunname-i Âl-i Osman'dır. Bu belge, II. Mehmed döneminde devletin yönetimsel, hukuki ve askeri yapısını düzenleyen ilk yazılı anayasa niteliğindedir ve devletin kurumsallaşmasında kilit rol oynamıştır.

Önemli Not: 📝

II. Mehmed'in fetihleri ve devlet yönetimi anlayışı, Osmanlı Devleti'nin yükseliş döneminin temelini atmıştır. Özellikle İstanbul'un fethi, dünya tarihinde bir dönüm noktası olmuştur.