📄 10. Sınıf Tarih: Hat sanatı, tezhip sanatı, yükselme dönemi padişahları ve özellikleri, Topkapı Sarayı'nın bölümleri ve işlevleri, Fatih'in merkezi otoriteyi güçlendirme önlemleri, tımar sisteminin bozulmasının sonuçları, Mimar Sinan'ın en önemli eserleri, Divan-ı Hümayun Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Topkapı Sarayı'nın dış bölümü olan ve devlet işlerinin görüşüldüğü Divan-ı Hümayun'un da yer aldığı kısma Birun denir.
2. Fatih Sultan Mehmet, merkezi otoriteyi güçlendirmek amacıyla müsadere sistemini (devletin kişilerin mallarına el koyması) kaldırmıştır.
3. Tezhip sanatı, el yazması kitapları altın tozu ve boya kullanarak süsleme sanatıdır ve bu sanatı icra edenlere müzehhip denir.
4. Tımar sisteminin bozulması, Osmanlı ordusundaki tımarlı sipahi sayısının artmasına ve hazine gelirlerinin doğrudan yükselmesine yol açmıştır.
5. Mimar Sinan, çıraklık eseri olarak Edirne'deki Selimiye Camii'ni, ustalık eseri olarak ise İstanbul'daki Şehzade Camii'ni nitelendirmiştir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Fatih Sultan Mehmet'in veziriazamlık makamını tamamen padişahın mutlak otoritesine bağlamak ve Türk kökenli ailelerin güçlenmesini engellemek için getirdiği, devlet adamlarının kökenine dayalı sistemin adı nedir?
2. Mimar Sinan'ın 'ustalık eserim' olarak nitelendirdiği ve Edirne'de bulunan, Dünya Miras Listesi'nde yer alan şaheserinin adı nedir?
3. Tımar sisteminin bozulmasıyla birlikte eyaletlerde asayişin bozulması üzerine köylünün toprağını terk ederek şehirlere göç etmesi olayına ne ad verilir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Fatih Sultan Mehmet döneminde merkezi otoriteyi güçlendirmek amacıyla birçok radikal adım atılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu amaçla yapılan düzenlemelerden biri değildir?
2. Topkapı Sarayı'nda devlet işlerinin görüşüldüğü Divan-ı Hümayun toplantılarının yapıldığı Kubbealtı dairesi ve saray çalışanlarının hizmet verdiği dış bölüm aşağıdakilerden hangisidir?
3. Osmanlı Devleti'nde Klasik Dönem'de uygulanan tımar sisteminin bozulması, devlet yapısında zincirleme olumsuz sonuçlara yol açmıştır. Aşağıdakilerden hangisi tımar sisteminin bozulmasının doğrudan sonuçlarından biri değildir?
4. Divan-ı Hümayun'da alınan kararların İslam dinine uygun olup olmadığı konusunda fetva veren, ilmiye sınıfının en yüksek temsilcisi olan divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?
5. Osmanlı mimarisinin en büyük dehası kabul edilen Mimar Sinan'ın çıraklık, kalfalık ve ustalık eserleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Fatih Sultan Mehmet'in merkezi otoriteyi güçlendirmek amacıyla Divan-ı Hümayun başkanlığını sadrazamlara bırakmasının nedenlerini ve bu durumun padişahın konumuna etkisini açıklayınız.
2. Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasının askeri ve ekonomik alanlardaki sonuçlarını detaylıca açıklayınız.
3. Topkapı Sarayı'nın üç ana bölümünü (Birun, Enderun, Harem) yazarak bu bölümlerin temel işlevlerini kısaca açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Hat sanatı, tezhip sanatı, yükselme dönemi padişahları ve özellikleri, Topkapı Sarayı'nın bölümleri ve işlevleri, Fatih'in merkezi otoriteyi güçlendirme önlemleri, tımar sisteminin bozulmasının sonuçları, Mimar Sinan'ın en önemli eserleri, Divan-ı Hümayun Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Topkapı Sarayı'nın dış bölümü olan ve devlet işlerinin görüşüldüğü Divan-ı Hümayun'un da yer aldığı kısma Birun denir. |
| ( .... ) | Fatih Sultan Mehmet, merkezi otoriteyi güçlendirmek amacıyla müsadere sistemini (devletin kişilerin mallarına el koyması) kaldırmıştır. |
| ( .... ) | Tezhip sanatı, el yazması kitapları altın tozu ve boya kullanarak süsleme sanatıdır ve bu sanatı icra edenlere müzehhip denir. |
| ( .... ) | Tımar sisteminin bozulması, Osmanlı ordusundaki tımarlı sipahi sayısının artmasına ve hazine gelirlerinin doğrudan yükselmesine yol açmıştır. |
| ( .... ) | Mimar Sinan, çıraklık eseri olarak Edirne'deki Selimiye Camii'ni, ustalık eseri olarak ise İstanbul'daki Şehzade Camii'ni nitelendirmiştir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Güzel yazı yazma sanatı olan .................... ile uğraşan sanatçılara hattat denir. |
| 2) | Topkapı Sarayı'nda padişahın özel hayatının geçtiği ve aile üyelerinin yaşadığı iç bölüme .................... adı verilir. |
| 3) | Fatih Sultan Mehmet döneminde, devlet işlerinin daha sistemli yürütülmesi amacıyla hazırlanan ilk Osmanlı kanunnamesine .................... denir. |
| 4) | Mimar Sinan'ın 'kalfalık eserim' dediği ve Osmanlı mimarisinin zirvelerinden biri olan İstanbul'daki ünlü yapı .................... Camii'dir. |
| 5) | Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı, günümüzdeki bakanlar kuruluna benzer işleve sahip en yüksek kurula .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Fatih Sultan Mehmet'in veziriazamlık makamını tamamen padişahın mutlak otoritesine bağlamak ve Türk kökenli ailelerin güçlenmesini engellemek için getirdiği, devlet adamlarının kökenine dayalı sistemin adı nedir? |
| 2) | Mimar Sinan'ın 'ustalık eserim' olarak nitelendirdiği ve Edirne'de bulunan, Dünya Miras Listesi'nde yer alan şaheserinin adı nedir? |
| 3) | Tımar sisteminin bozulmasıyla birlikte eyaletlerde asayişin bozulması üzerine köylünün toprağını terk ederek şehirlere göç etmesi olayına ne ad verilir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Fatih Sultan Mehmet döneminde merkezi otoriteyi güçlendirmek amacıyla birçok radikal adım atılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu amaçla yapılan düzenlemelerden biri değildir?
A) Müsadere sisteminin yasallaştırılarak uygulanması
B) Divan başkanlığının sadrazama bırakılması
C) Sancak sisteminin kaldırılarak şehzadelerin sarayda eğitilmesi
D) Kanunname-i Ali Osman ile kardeş katli yasasının getirilmesi
E) Devşirme kökenli devlet adamlarının yönetimde etkin kılınması
|
| 2) |
Topkapı Sarayı'nda devlet işlerinin görüşüldüğü Divan-ı Hümayun toplantılarının yapıldığı Kubbealtı dairesi ve saray çalışanlarının hizmet verdiği dış bölüm aşağıdakilerden hangisidir?
A) Harem
B) Enderun
C) Birun
D) Babüssade
E) Has Oda
|
| 3) |
Osmanlı Devleti'nde Klasik Dönem'de uygulanan tımar sisteminin bozulması, devlet yapısında zincirleme olumsuz sonuçlara yol açmıştır. Aşağıdakilerden hangisi tımar sisteminin bozulmasının doğrudan sonuçlarından biri değildir?
A) Eyaletlerde asayiş ve güvenliğin bozulması
B) Tarımsal üretimin azalması ve toprakların boş kalması
C) Tımarlı sipahi sayısının azalarak kapıkulu askerlerinin sayısının artırılması
D) Hazineye doğrudan giden nakit para ihtiyacının azalması
E) Köylerden şehirlere doğru göç dalgalarının başlaması
|
| 4) |
Divan-ı Hümayun'da alınan kararların İslam dinine uygun olup olmadığı konusunda fetva veren, ilmiye sınıfının en yüksek temsilcisi olan divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sadrazam
B) Şeyhülislam
C) Kazasker
D) Nişancı
E) Defterdar
|
| 5) |
Osmanlı mimarisinin en büyük dehası kabul edilen Mimar Sinan'ın çıraklık, kalfalık ve ustalık eserleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Şehzade Camii - Süleymaniye Camii - Selimiye Camii
B) Süleymaniye Camii - Şehzade Camii - Selimiye Camii
C) Selimiye Camii - Süleymaniye Camii - Şehzade Camii
D) Şehzade Camii - Selimiye Camii - Süleymaniye Camii
E) Haseki Külliyesi - Şehzade Camii - Süleymaniye Camii
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Fatih Sultan Mehmet'in merkezi otoriteyi güçlendirmek amacıyla Divan-ı Hümayun başkanlığını sadrazamlara bırakmasının nedenlerini ve bu durumun padişahın konumuna etkisini açıklayınız. |
| 2) | Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasının askeri ve ekonomik alanlardaki sonuçlarını detaylıca açıklayınız. |
| 3) | Topkapı Sarayı'nın üç ana bölümünü (Birun, Enderun, Harem) yazarak bu bölümlerin temel işlevlerini kısaca açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-hat-sanati-tezhip-sanati-yukselme-donemi-padisahlari-ve-ozellikleri-topkapi-sarayi-nin-bolumleri-ve-islevleri-fatih-in-merkezi-otoriteyi-guclendirme-onlemleri-timar-sisteminin-bozulmasinin-sonuclari-mimar-sinan-in-en-onemli-eserleri-divan-i/etkinlikler