🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Tarih / Ekber ve erşal / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Tarih

📄 10. Sınıf Tarih: Ekber ve erşal Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Ekber ve Erşed sistemi, Osmanlı tahtına hanedanın yaşça en büyük ve en olgun üyesinin geçmesini öngören kuraldır.

2. Bu sistem ilk kez Kanuni Sultan Süleyman döneminde uygulanmaya başlanmıştır.

3. Ekber ve Erşed sisteminin getirilmesiyle birlikte veraset sistemindeki belirsizlik ortadan kalkmış ve taht kavgaları önlenmek istenmiştir.

4. Bu sistemle birlikte şehzadelerin sancaklarda tecrübe kazanması usulü daha da yaygınlaşmıştır.

5. Ekber ve Erşed sistemi, Osmanlı Devleti'nin merkezi otoritesini koruma amacına hizmet etmiştir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Osmanlı Devleti'nde hanedanın en yaşlı ve olgun üyesinin tahta geçmesi kuralına sistemi denir.
2. Ekber ve Erşed sistemi, 17. yüzyıl başlarında Osmanlı Padişahı döneminde kabul edilmiştir.
3. Şehzadelerin sancak yerine sarayda gözetim altında tutularak eğitilmesini öngören uygulamaya sistemi denir.
4. Ekber ve Erşed sistemiyle, Osmanlı veraset sistemindeki durumuna son verilerek taht kavgaları engellenmek istenmiştir.
5. Sancağa gitmeyen şehzadelerin devlet yönetimi konusunda kazanmaları engellenmiş, bu durum tecrübesiz padişahların tahta çıkmasına yol açmıştır.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Hanedan üyeleri arasında yaşça en büyük olan kişi.
« Akli dengesi yerinde olan, rüştünü ispat etmiş en olgun hanedan üyesi.
« Ekber ve Erşed sistemini yasalaştırarak veraset sistemini kesin kurala bağlayan padişah.
« Şehzadelerin sancak yerine sarayda eğitim almasını sağlayan ve sancağa çıkma geleneğini sonlandıran sistem.
« Hükümdarlık makamının hanedan üyeleri arasında hangi kurallara göre el değiştireceğini belirleyen sistem.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Ekber ve Erşed sisteminin getirilmesindeki temel amaç nedir?

2. Ekber ve Erşed sistemiyle birlikte kaldırılan ve şehzadelerin devlet idaresinde pratik kazanmasını sağlayan geleneksel uygulama hangisidir?

3. Ekber ve Erşed sistemi hangi yüzyılda uygulamaya konulmuştur?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Osmanlı Devleti'nde I. Ahmed döneminde getirilen "Ekber ve Erşed" sistemiyle aşağıdakilerden hangisi doğrudan amaçlanmıştır?

2. Ekber ve Erşed sisteminin uygulanmaya başlanmasıyla birlikte şehzadelerin sancaklara gönderilmesi uygulamasına son verilmiştir. Bu durumun Osmanlı devlet yönetimi üzerinde yarattığı en önemli olumsuz sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

3. Osmanlı Devleti'nde veraset sisteminde yapılan değişikliklerle ilgili olarak;
I. Murad döneminde "Ülke padişah ve oğullarınındır" anlayışının getirilmesi,
II. Fatih Sultan Mehmed döneminde kardeş katli yasasının çıkarılması,
III. I. Ahmed döneminde Ekber ve Erşed sisteminin uygulanması
gelişmelerinden hangileri doğrudan taht kavgalarını önleme ve merkezi otoriteyi güçlendirme amacına yöneliktir?

4. Ekber ve Erşed sistemiyle birlikte şehzadelerin sarayda gözetim altında tutulduğu "Kafes Usulü" başlamıştır. Bu usulün şehzadeler üzerinde yarattığı psikolojik ve idari olumsuzluklar düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu durumun bir sonucu olamaz?

5. Osmanlı Devleti'nde veraset sistemini kesin bir kurala bağlayarak tahta kimin geçeceği belirsizliğini tamamen ortadan kaldıran sistem aşağıdakilerden hangisidir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Ekber ve Erşed sisteminin Osmanlı veraset sistemine getirdiği en büyük yenilik nedir? Açıklayınız.

2. Kafes sisteminin şehzadelerin yetişme tarzı üzerindeki olumsuz etkilerini ve bu durumun Osmanlı devlet yönetimine yansımalarını yazınız.

3. Osmanlı Devleti'nde I. Murad, Fatih Sultan Mehmed ve I. Ahmed dönemlerinde veraset sisteminde yapılan değişikliklerin ortak amacını açıklayınız.