✅ 10. Sınıf Tarih: Avrupalıların sömürgeci politikası Test Çöz

Coğrafi Keşifler sonrasında Avrupa'da ortaya çıkan, bir ülkenin zenginliğini sahip olduğu toprak büyüklüğü yerine altın ve gümüş gibi değerli madenlerin miktarıyla ölçen ekonomik sisteme ne ad verilir?

Yeni Çağ'da sömürgecilik faaliyetlerini ilk başlatan ve Coğrafi Keşifler'e öncülük ederek yeni ticaret yolları arayan Avrupalı devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Avrupalıların sömürgeci politikaları doğrultusunda, Osmanlı Devleti'nin elindeki İpek ve Baharat yollarına alternatif olarak keşfettikleri ve Hindistan'a doğrudan denizden ulaşmalarını sağlayan güzergâh aşağıdakilerden hangisidir?

Avrupalıların sömürgecilik faaliyetleri sonucunda yeni keşfedilen hangi kıtadan Avrupa'ya taşınan yoğun altın ve gümüş, Osmanlı piyasalarına girerek Osmanlı para birimi olan akçenin değer kaybetmesine yol açmıştır?

Coğrafi Keşifler sonucunda Akdeniz limanları önemini kaybederken Atlas Okyanusu kıyısındaki limanlar önem kazanmıştır. Bu durum Osmanlı Devleti'nin gümrük gelirlerinin büyük oranda azalmasına neden olmuştur.

Osmanlı Devleti, sömürgeci Avrupalı devletlerin bu faaliyetlerinin olumsuz etkilerini azaltmak ve Akdeniz ticaretini yeniden canlandırmak amacıyla aşağıdakilerden hangisini uygulamaya koymuştur?

17. yüzyıldan itibaren İngiltere ve Hollanda gibi devletler, sömürgecilik faaliyetlerini doğrudan krallık eliyle yürütmek yerine devlet destekli büyük ticaret şirketleri (Doğu Hindistan Şirketi gibi) aracılığıyla organize etmişlerdir.

Bu durumun aşağıdakilerden hangisine zemin hazırladığı söylenemez?

Osmanlı Devleti, 16. yüzyılda Portekizlilerin Hint Okyanusu'ndaki sömürgeci faaliyetlerini engellemek, Müslüman tüccarların güvenliğini sağlamak ve kutsal toprakları korumak amacıyla Hint Deniz Seferleri'ni düzenlemiştir.

Bu seferlerin istenen başarıya ulaşamamasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenemez?

Avrupalıların Amerika kıtasında kurdukları sömürge düzeninde, yerli nüfusun salgın hastalıklar ve ağır çalışma koşulları nedeniyle hızla tükenmesi üzerine yeni bir iş gücü ihtiyacı ortaya çıkmıştır.

Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla Avrupalı devletlerin başvurduğu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Merkantilist ekonomi modelini benimseyen Avrupalı devletler, ülkelerindeki altın ve gümüş stoklarını artırmak için dış ticarette belirli kurallar uygulamışlardır.

Buna göre, merkantilist bir devletin aşağıdakilerden hangisini yapması beklenmez?

Coğrafi Keşifler ve sömürgecilik faaliyetleri sonucunda Avrupa'da toprak zenginliğin tek ölçüsü olmaktan çıkmış, yerini ticarete ve değerli madenlere bırakmıştır. Bu süreçte feodal soylular güç kaybederken, ticaretle uğraşan yeni bir sınıf hızla zenginleşmiş ve siyasi alanda da söz sahibi olmaya başlamıştır.

Bahsedilen bu yeni toplumsal sınıf aşağıdakilerden hangisidir?

Avrupalı devletlerin sömürgelerden elde ettikleri ucuz ham maddeleri işleyerek Osmanlı pazarlarına düşük gümrük vergileriyle sokmaları, Osmanlı yerli sanayisini olumsuz etkilemiştir.

Bu durumun Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisine doğrudan zarar verdiği söylenebilir?

Coğrafi Keşifler sonrasında Amerika'dan Avrupa'ya akan yoğun gümüş, Osmanlı sınırlarından kaçak yollarla girerek piyasadaki gümüş miktarını aşırı artırmıştır. Bu durum "Fiyat Devrimi" olarak adlandırılan küresel enflasyona yol açmıştır. Osmanlı Devleti, paranın değer kaybını önlemek amacıyla akçenin içindeki gümüş oranını düşürme (tahşiş) yoluna gitmiştir.

Bu gelişmelerin Osmanlı Devleti'nde yarattığı sosyo-ekonomik sonuçlar analiz edildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudan bu sürecin bir yansıması olarak kabul edilemez?

16. yüzyılda Osmanlı Devleti tarafından Avrupalı devletlere verilen kapitülasyonlar, başlangıçta padişahın tek taraflı bir lütfu ve Akdeniz ticaretini canlandırma aracı iken; 18. yüzyıla gelindiğinde sömürgeci devletlerin baskısıyla sürekli hale getirilmiş ve Osmanlı ekonomisini baltalayan bir unsura dönüşmüştür.

Bu dönüşümün temel nedeni aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

16. yüzyılda sömürgeciliğin öncüleri olan İspanya ve Portekiz, sömürgelerden elde ettikleri altın ve gümüşü doğrudan tüketime ve lükse harcayarak kendi yerli sanayilerini geliştirememişlerdir. Buna karşılık 17. yüzyılda sahneye çıkan İngiltere ve Hollanda, sömürge gelirlerini ticari şirketler, bankacılık ve imalat sanayisine yatırarak kapitalist sistemin temellerini atmışlardır.

Bu tarihsel karşılaştırmadan yola çıkılarak sömürgecilik politikaları hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?