✅ 10. Sınıf Tarih: 1453-1683 yılları arasında osmanlı devleti yönetim ve ordu yapısı değişim ve sürekliliği Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: 1453-1683 yılları arasında osmanlı devleti yönetim ve ordu yapısı değişim ve sürekliliği Testi
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun'da alınan kararlara padişahın tuğrasını çekmekle görevli olan, ayrıca fethedilen arazilerin kayıtlarını tutan divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) KazaskerB) Defterdar
C) Nişancı
D) Sadrazam
E) Şeyhülislam
Osmanlı Devleti'nde doğrudan padişaha bağlı olan, devşirme kökenli askerlerden oluşan ve üç ayda bir "ulufe" adı verilen maaş alan askeri sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tımarlı SipahilerB) Kapıkulu Ocağı
C) Akıncılar
D) Azaplar
E) Yayalar ve Müsellemler
Tımar sisteminde, dirlik sahiplerinin gelirlerinin belirli bir kısmı karşılığında beslemek zorunda oldukları, her an savaşa hazır durumdaki atlı askerlere ne ad verilirdi?
A) YeniçeriB) Cebelü
C) Humbaracı
D) Lağımcı
E) Sekban
Osmanlı sarayında devlet adamı, idareci ve komutan yetiştirmek amacıyla devşirme çocukların eğitildiği, doğrudan padişahın hizmetinde bulunan okul niteliğindeki saray bölümü aşağıdakilerden hangisidir?
A) HaremB) Birun
C) Enderun
D) Babıali
E) Darülfünun
Osmanlı Devleti'nde I. Ahmet Dönemi'nde veraset sisteminde yapılan değişiklikle, hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesinin (ekber ve erşed) tahta geçmesi kuralı getirilmiştir.
Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Şehzadelerin sancaklarda deneyim kazanmasını sağlamak
C) Divan-ı Hümayun'un yönetimdeki etkisini artırmak
D) Sadrazamın yetkilerini sınırlandırmak
E) Ordunun yönetim üzerindeki baskısını azaltmak
Osmanlı askeri yapısında yer alan Kapıkulu Askerleri ile Tımarlı Sipahiler karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğru bir bilgi değildir?
A) Kapıkulu askerleri merkezde, Tımarlı Sipahiler ise eyaletlerde görev yapardı.B) Kapıkulu askerleri devletten doğrudan maaş alırken, Tımarlı Sipahiler dirlik gelirleriyle geçinirdi.
C) Kapıkulu askerleri devşirme kökenliyken, Tımarlı Sipahiler genellikle Türklerden oluşurdu.
D) Kapıkulu askerleri tamamen atlı birliklerden oluşurken, Tımarlı Sipahiler sadece yaya askerlerden oluşurdu.
E) Kapıkulu askerleri doğrudan padişaha bağlıyken, Tımarlı Sipahiler dirlik sahiplerinin sorumluluğundaydı.
Fatih Sultan Mehmet Dönemi'ne kadar Divan-ı Hümayun toplantılarına padişahlar başkanlık ederken, bu dönemden itibaren divan başkanlığı sadrazamlara bırakılmış, padişahlar ise toplantıları "Kasr-ı Adl" adı verilen pencerenin arkasından takip etmeye başlamışlardır.
Fatih Sultan Mehmet'in bu uygulamayla ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Sadrazamın yönetimdeki gücünü padişahın gücünün üzerine çıkarmak
C) Divan-ı Hümayun'un yürütme yetkisini tamamen ortadan kaldırmak
D) Şer'i hukukun yönetimdeki etkisini azaltmak
E) Eyalet yöneticilerinin merkeze olan bağlılığını artırmak
16. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı Devleti'nde Tımar Sistemi'nin bozulmaya başlamasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi olduğu savunulamaz?
A) Coğrafi Keşifler sonrası Avrupa'dan gelen gümüşün Osmanlı piyasasında enflasyona yol açmasıB) Tımar topraklarının hak etmeyen kişilere rüşvet ve iltimasla verilmesi
C) Ateşli silahların yaygınlaşmasıyla piyade ihtiyacının artması ve tımarlı sipahilerin önemini kaybetmesi
D) Celali İsyanları nedeniyle Anadolu'da asayişin bozulması ve tarımsal üretimin durma noktasına gelmesi
E) Devşirme Kanunu'na (Kanun-ı Kadim) sıkı sıkıya bağlı kalınarak yeniçeri sayısının sabit tutulması
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyesi olan kazaskerler, adalet ve eğitim işlerinden sorumlu olup divandaki davalara bakarlar, kadı ve müderrislerin atamalarını yaparlardı.
Buna göre kazaskerlerin aşağıdaki sınıflardan hangisinin temsilcisi olduğu söylenebilir?
B) İlmiye
C) Kalemiye
D) Reaya
E) Tebaa
Osmanlı Devleti'nde klasik dönemde uygulanan Devşirme Sistemi'ne göre, Hristiyan ailelerin çocukları devlet hizmetine alınmadan önce Türk ailelerin yanına verilerek Türk-İslam kültürünü öğrenirlerdi. Ancak 16. yüzyılın sonlarından itibaren bu kural ihlal edilmiş, saray çevresinden kişilerin yakınları ve devşirme kökenli olmayanlar da orduya alınmaya başlanmıştır.
Bu durumun Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisine doğrudan zemin hazırladığı savunulabilir?
B) Tımar sisteminin daha verimli çalışmasına
C) Eyaletlerdeki asayişin tamamen kontrol altına alınmasına
D) Divan-ı Hümayun'un üye sayısının azaltılmasına
E) Şehzadelerin sancak eğitimine daha erken başlamasına
Osmanlı Devleti'nde eyaletler "salyaneli" (yıllıklı) ve "salyanesiz" (yıllıksız) olmak üzere ikiye ayrılırdı. Salyanesiz eyaletlerde Tımar sistemi uygulanırken, merkeze uzak olan salyaneli eyaletlerde vergiler doğrudan nakit olarak toplanır ve bu eyaletlerde "iltizam sistemi" uygulanırdı.
Buna göre salyaneli eyaletlerde iltizam sisteminin uygulanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Devletin acil nakit para ihtiyacını karşılamak
C) Tımarlı Sipahilerin sayısını artırmak
D) Taşrada feodal beylerin oluşmasını engellemek
E) Devşirme sistemine yeni kaynaklar yaratmak
16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Avrupa ordularında ateşli silahların (tüfek) kullanımının yaygınlaşması, Osmanlı askeri yapısında köklü bir değişimi zorunlu kılmıştır. Geleneksel ok, yay ve kılıç kullanan Tımarlı Sipahiler, tüfekli piyadeler karşısında yetersiz kalmıştır. Bu durum karşısında Osmanlı Devleti, tüfek kullanabilen profesyonel piyade gücü olan Yeniçerilerin sayısını hızla artırmış; ayrıca taşrada "sekban" ve "sarıca" adı verilen ücretli askerler istihdam etmeye başlamıştır.
Bu askeri değişimin Osmanlı sosyo-ekonomik ve idari yapısı üzerindeki etkileriyle ilgili;
I. Hazineye binen nakit maaş (ulufe) yükünün artması,
II. Tımar sisteminin gerilemesi ve taşradaki toprak düzeninin bozulması,
III. Savaş dışı zamanlarda işsiz kalan sekban ve sarıcaların Anadolu'da Celali İsyanları'na zemin hazırlaması
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyıla kadar uygulanan "Sancağa Çıkma" usulüyle şehzadeler, yanlarında deneyimli devlet adamları (Lala) eşliğinde eyaletleri yöneterek idari ve askeri tecrübe kazanırlardı. I. Ahmet döneminde getirilen "Ekber ve Erşed" sistemiyle birlikte sancağa çıkma usulü kaldırılmış, şehzadelerin sarayda "Şimşirlik" adı verilen dairede gözetim altında tutulduğu "Kafes Usulü" getirilmiştir.
Bu değişim analiz edildiğinde, aşağıdakilerden hangisinin Kafes Usulü'nün Osmanlı devlet yapısı üzerindeki olumsuz sonuçlarından biri olduğu savunulamaz?
B) Saray kadınlarının ve saray ağalarının yönetim üzerindeki nüfuzunun artması
C) Şehzadelerin halktan ve ordudan kopuk, psikolojik olarak yıpratıcı bir ortamda yetişmesi
D) Taht kavgalarının tamamen sona ermesiyle merkezi otoritenin mutlak olarak güçlenmesi ve hanedan değişikliğinin önlenmesi
E) Padişahların idari yetersizlikleri nedeniyle sadrazamların ve bürokrasinin yönetimdeki ağırlığının artması
Osmanlı Devleti'nde 15. ve 16. yüzyıllarda askeri gücün ve taşra yönetiminin temelini oluşturan Tımar Sistemi, hem devletin vergi toplama yükünü hafifletiyor hem de hazineden para çıkmadan büyük bir ordu beslenmesini sağlıyordu. Ancak 17. yüzyılda uzun süren savaşlar, askeri teknolojideki değişimler ve nakit para ihtiyacı nedeniyle devlet, tımar topraklarını "mukataa" haline getirerek "iltizam" sistemiyle mültezimlere kiralamaya başlamıştır.
Bu dönüşümün uzun vadeli sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin Osmanlı idari ve sosyal yapısında meydana gelen değişimlerden biri olduğu söylenemez?
B) Köylünün (reaya) mültezimlerin ağır vergi baskısı altında ezilmesi ve toprağını terk ederek şehirlere göç etmesi (Büyük Kaçgun)
C) Tımarlı sipahilerin sayısının azalmasıyla eyaletlerde güvenlik zafiyetinin oluşması
D) Merkezi hazinenin uzun vadede tüm gelir kaynaklarını tamamen kaybederek iflas etmesi ve Tımar sistemine geri dönülmesi
E) Toprak rejiminin özelleşmeye benzer bir yapıya bürünerek devletin toprak üzerindeki mutlak denetiminin aşınması
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-1453-1683-yillari-arasinda-osmanli-devleti-yonetim-ve-ordu-yapisi-degisim-ve-surekliligi/testler