📄 10. Sınıf Tarih: 1453-1683 yılları arasında osmanlı devleti yönetim ve ordu yapısı değişim ve sürekliliği Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Sadrazam, padişahın mutlak vekili olup padişahın mührünü taşırdı.
2. Tımarlı Sipahiler, devletten doğrudan hazine ödemeli ulufe adı verilen maaş alırlardı.
3. Divan-ı Hümayun'da devlet işlerinin yanı sıra halkın şikayetleri de dinlenir ve karara bağlanırdı.
4. Osmanlı Devleti'nde eyalet askerlerinin tamamı devşirme kökenli askerlerden oluşmaktaydı.
5. Nişancı, divanda alınan kararlara padişahın tuğrasını çekmekle görevli divan üyesidir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Osmanlı Devleti'nde divan üyelerinden hangisi örfi hukukun uygulanmasından ve fethedilen toprakların tahrir defterlerine kaydedilmesinden sorumludur?
2. Osmanlı ordusunda eyalet askerlerinin temelini oluşturan ve toprağa dayalı askeri sistemin adı nedir?
3. Kapıkulu askerlerinin tahta yeni çıkan padişahın cülus töreninde aldıkları bahşişe ne ad verilir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyeleri Seyfiye, İlmiye ve Kalemiye olmak üzere üç ana sınıfa ayrılırdı. Aşağıdaki divan üyelerinden hangisi 'Kalemiye' sınıfının temsilcileri arasında yer alır?
2. Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasıyla eyaletlerde güvenlik zafiyeti ortaya çıkmış ve merkez ordusunun önemi artmıştır. Aşağıdakilerden hangisi tımar sisteminin bozulmasının askeri sonuçlarından biridir?
3. I. Kadı ve müderrislerin atanması
II. Divandaki davaların şer'i ve hukuki açıdan karara bağlanması
III. Padişah fermanlarına tuğra çekilmesi
Yukarıdaki görevlerden hangileri 'Kazasker'e aittir?
4. Osmanlı askeri teşkilatında yer alan 'Kapıkulu Süvarileri' (Sipah, Silahtar vb.) ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
5. Fatih Sultan Mehmet döneminden itibaren Divan-ı Hümayun toplantılarına padişahlar yerine sadrazamlar başkanlık etmeye başlamıştır. Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Osmanlı Devleti'nde Klasik Dönem'de uygulanan Tımar Sistemi'nin hem askeri hem de ekonomik açıdan devlete sağladığı faydaları açıklayınız.
2. 16. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı askeri yapısında meydana gelen değişimleri ve bu değişimlerin nedenlerini kısaca açıklayınız.
3. Divan-ı Hümayun'un yönetimdeki rolünü ve Fatih Sultan Mehmet döneminde yapılan başkanlık değişiminin yönetim anlayışına etkisini açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
1453-1683 yılları arasında osmanlı devleti yönetim ve ordu yapısı değişim ve sürekliliği Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Sadrazam, padişahın mutlak vekili olup padişahın mührünü taşırdı. |
| ( .... ) | Tımarlı Sipahiler, devletten doğrudan hazine ödemeli ulufe adı verilen maaş alırlardı. |
| ( .... ) | Divan-ı Hümayun'da devlet işlerinin yanı sıra halkın şikayetleri de dinlenir ve karara bağlanırdı. |
| ( .... ) | Osmanlı Devleti'nde eyalet askerlerinin tamamı devşirme kökenli askerlerden oluşmaktaydı. |
| ( .... ) | Nişancı, divanda alınan kararlara padişahın tuğrasını çekmekle görevli divan üyesidir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Kapıkulu askerlerinin üç ayda bir aldıkları maaşa .................... adı verilir. |
| 2) | Osmanlı bürokrasisinde mali işlerden sorumlu olan ve bütçeyi hazırlayan divan üyesi .................... olarak adlandırılır. |
| 3) | Tımar sahiplerinin yetiştirmekle yükümlü olduğu atlı askerlere .................... denir. |
| 4) | Divan-ı Hümayun'da dini konularda fetva verme yetkisine sahip olan ilmiye sınıfı temsilcisi .................... makamıdır. |
| 5) | Osmanlı ordusunun merkezini oluşturan ve devşirme sistemine dayanan piyade sınıfına .................... Ocağı denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Osmanlı Devleti'nde divan üyelerinden hangisi örfi hukukun uygulanmasından ve fethedilen toprakların tahrir defterlerine kaydedilmesinden sorumludur? |
| 2) | Osmanlı ordusunda eyalet askerlerinin temelini oluşturan ve toprağa dayalı askeri sistemin adı nedir? |
| 3) | Kapıkulu askerlerinin tahta yeni çıkan padişahın cülus töreninde aldıkları bahşişe ne ad verilir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyeleri Seyfiye, İlmiye ve Kalemiye olmak üzere üç ana sınıfa ayrılırdı. Aşağıdaki divan üyelerinden hangisi 'Kalemiye' sınıfının temsilcileri arasında yer alır?
A) Sadrazam
B) Kazasker
C) Defterdar
D) Yeniçeri Ağası
E) Şeyhülislam
|
| 2) |
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasıyla eyaletlerde güvenlik zafiyeti ortaya çıkmış ve merkez ordusunun önemi artmıştır. Aşağıdakilerden hangisi tımar sisteminin bozulmasının askeri sonuçlarından biridir?
A) Yeniçeri sayısının artırılması
B) Tahrir defterlerinin tutulmaması
C) Sadrazamın yetkilerinin kısıtlanması
D) Divan toplantılarının sadrazam konağına taşınması
E) Şeyhülislamın divan üyesi yapılması
|
| 3) |
I. Kadı ve müderrislerin atanması II. Divandaki davaların şer'i ve hukuki açıdan karara bağlanması III. Padişah fermanlarına tuğra çekilmesi Yukarıdaki görevlerden hangileri 'Kazasker'e aittir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
| 4) |
Osmanlı askeri teşkilatında yer alan 'Kapıkulu Süvarileri' (Sipah, Silahtar vb.) ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Tamamı Türk ve Müslüman ailelerin çocuklarından seçilirdi.
B) Hazine yerine dirlik topraklarının gelirleriyle geçinirlerdi.
C) Savaşta padişahın çadırını (otağ-ı hümayun) korumakla görevliydiler.
D) Sadece sınır boylarında güvenliği sağlamak amacıyla kurulmuşlardır.
E) Eyalet askerleri sınıfının en kalabalık grubunu oluştururlardı.
|
| 5) |
Fatih Sultan Mehmet döneminden itibaren Divan-ı Hümayun toplantılarına padişahlar yerine sadrazamlar başkanlık etmeye başlamıştır. Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Divan üyelerinin yetkilerini tamamen elinden almak
B) Padişahın mutlak otoritesini ve divanın danışma organı niteliğini güçlendirmek
C) Sadrazamı padişahın üzerinde bir makam haline getirmek
D) Eyalet yönetimindeki aksaklıkları daha hızlı çözmek
E) İlmiye sınıfının divandaki gücünü sınırlandırmak
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Osmanlı Devleti'nde Klasik Dönem'de uygulanan Tımar Sistemi'nin hem askeri hem de ekonomik açıdan devlete sağladığı faydaları açıklayınız. |
| 2) | 16. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı askeri yapısında meydana gelen değişimleri ve bu değişimlerin nedenlerini kısaca açıklayınız. |
| 3) | Divan-ı Hümayun'un yönetimdeki rolünü ve Fatih Sultan Mehmet döneminde yapılan başkanlık değişiminin yönetim anlayışına etkisini açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-1453-1683-yillari-arasinda-osmanli-devleti-yonetim-ve-ordu-yapisi-degisim-ve-surekliligi/etkinlikler