🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Tarih

📄 10. Sınıf Tarih: 1453-1683 yillari arasinda osmanli devleti'nde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarinda ortaya çikan gelişmeler Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Sahn-ı Seman Medreseleri, Fatih Sultan Mehmet döneminde açılan ve yüksek düzeyde eğitim veren kurumlardan biridir.

2. Osmanlı Devleti'nde ilk rasathaneyi (gözlemevi) III. Murat döneminde İstanbul'da kuran bilim insanı Katip Çelebi'dir.

3. Mimar Sinan'ın "çıraklık eserim" dediği yapı Edirne'deki Selimiye Camii'dir.

4. Seyahatname adlı ünlü eseriyle tanınan ve 17. yüzyılda Osmanlı coğrafyasını gezen seyyah Evliya Çelebi'dir.

5. Enderun Mektebi, Osmanlı Devleti'nde özellikle devlet adamı ve idari yönetici yetiştirmek amacıyla saray içinde açılan eğitim kurumudur.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Fatih Sultan Mehmet döneminde İstanbul'a davet edilen ve astronomi alanında önemli çalışmalar yapan ünlü Türk bilgini ’dur.
2. Osmanlı minyatür sanatçılarının liderlerine veya bu sanatı icra eden ustalara adı verilir.
3. 17. yüzyılda yaşamış, "Cihannüma" ve "Keşfü'z-Zünun" adlı eserleriyle tanınan ünlü Osmanlı coğrafyacı ve bilgini ’dir.
4. Osmanlı Devleti'nde güzel yazı yazma sanatına hat, bu sanatı icra eden sanatçılara ise denir.
5. Kanuni Sultan Süleyman döneminde inşa edilen ve Osmanlı mimarisinin en önemli başyapıtlarından biri olan, Mimar Sinan'ın "kalfalık eserim" dediği cami Camii'dir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Osmanlı'da kitapları süslemek amacıyla yapılan, ışık, gölge ve derinlik boyutu olmayan geleneksel resim sanatı.
« III. Murat döneminde İstanbul'da ilk Osmanlı rasathanesini kuran astronom ve matematikçi.
« Osmanlı hat sanatının kurucusu kabul edilen ve 'Hattatların Kıblesi' unvanıyla anılan sanatçı.
« Devşirme kökenli yetenekli çocukların sarayda devlet adamı olarak yetiştirildiği okul.
« Fatih Sultan Mehmet'in hocası olan, tıp ve tasavvuf alanında çalışmalar yapmış bilim insanı.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Mimar Sinan'ın mimarlık kariyerinde 'ustalık eserim' olarak nitelendirdiği ve UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Edirne'deki ünlü eseri hangisidir?

2. Osmanlı Devleti'nde dini bilimlerin (tefsir, hadis, fıkıh) yanı sıra matematik, astronomi ve tıp gibi akli bilimlerin de okutulduğu en temel eğitim kurumu hangisidir?

3. 17. yüzyılda uçuş denemeleriyle tanınan, kendi yaptığı kanatlarla Galata Kulesi'nden Üsküdar'a uçtuğu rivayet edilen Osmanlı bilgini kimdir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Osmanlı Devleti'nde 15. ve 17. yüzyıllar arasında bilimsel ve kültürel gelişmeler hız kazanmıştır. Bu dönemde yaşamış, coğrafya alanında 'Cihannüma' ve bibliyografya alanında 'Keşfü'z-Zünun' adlı dev eserleri kaleme almış ünlü Osmanlı bilgini aşağıdakilerden hangisidir?

2. Osmanlı eğitim sisteminde önemli bir yere sahip olan Enderun Mektebi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

3. Osmanlı sanat dalları ve bu sanatları icra edenlerle ilgili yapılan aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

4. İstanbul'un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet, şehri bir bilim ve kültür merkezi haline getirmek için çalışmıştır. Bu doğrultuda Fatih döneminde kurulan ve Osmanlı'nın en yüksek düzeydeki eğitim kurumlarından biri olan medrese aşağıdakilerden hangisidir?

5. Osmanlı Devleti'nde padişahlar sadece devlet yönetimiyle ilgilenmemiş, aynı zamanda sanat ve edebiyatla da yakından ilgilenmişlerdir. Birçok padişah şiirlerinde mahlas kullanmıştır. Kanuni Sultan Süleyman'ın şiirlerinde kullandığı ünlü mahlas aşağıdakilerden hangisidir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Osmanlı Devleti'nde medreselerin eğitim sistemindeki rolünü ve buralarda okutulan ders türlerini kısaca açıklayınız.

2. Mimar Sinan'ın Osmanlı mimarisine katkılarını ve kariyerindeki üç önemli eserini (çıraklık, kalfalık, ustalık) belirterek açıklayınız.

3. 15. ve 17. yüzyıllar arasında Osmanlı Devleti'nde saray himayesinin bilim ve sanatın gelişimine etkisini örneklerle açıklayınız.