✅ 10. Sınıf Tarih: 1453-1683 yillari arasinda osmanli devleti'nde bilim, kültür, eğitim ve sanat alaninda yaşanan gelişmeler Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: 1453-1683 yillari arasinda osmanli devleti'nde bilim, kültür, eğitim ve sanat alaninda yaşanan gelişmeler Testi
Fatih Sultan Mehmet Dönemi'nde İstanbul'a davet edilen, Sahn-ı Seman Medresesi'nde matematik ve astronomi dersleri veren, Ay'ın ilk haritasını çizen ünlü astronom ve matematikçi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ali KuşçuB) Takiyüddin
C) Katip Çelebi
D) Piri Reis
E) Akşemseddin
Osmanlı Devleti'nde coğrafya alanında yaptığı çalışmalarla tanınan, çizdiği dünya haritası ve "Kitab-ı Bahriye" adlı eseriyle ünlü denizci ve bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Seydi Ali ReisB) Piri Reis
C) Evliya Çelebi
D) Katip Çelebi
E) Barbaros Hayreddin Paşa
Osmanlı Devleti'nde devşirme kökenli üstün yetenekli çocukların devlet adamı, komutan ve sanatkar olarak yetiştirildiği saray okulu aşağıdakilerden hangisidir?
A) MedreseB) Sıbyan Mektebi
C) Enderun
D) Darülfünun
E) Rüştiye
Osmanlı mimarisinin en büyük ustalarından biri olan Mimar Sinan'ın "ustalık eserim" olarak nitelendirdiği ve Edirne'de bulunan ünlü cami aşağıdakilerden hangisidir?
A) Süleymaniye CamiiB) Şehzade Camii
C) Selimiye Camii
D) Sultanahmet Camii
E) Fatih Camii
17. yüzyılda yaşamış, Osmanlı bilim dünyasında önemli bir yere sahip olan, coğrafya alanında "Cihannüma" ve bibliyografya alanında "Keşfü'z-Zünun" adlı eserleri kaleme alan çok yönlü Osmanlı alimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Evliya ÇelebiB) Katip Çelebi
C) Koçi Bey
D) Naima Efendi
E) Hezarfen Ahmed Çelebi
Osmanlı Devleti'nde klasik dönem eğitim sisteminin temelini oluşturan medreselerle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Giderleri genellikle vakıflar aracılığıyla karşılanmıştır.B) Eğitim dili genel olarak Arapçadır.
C) Mezunları ilmiye sınıfına katılarak kadılık, müderrislik gibi görevler üstlenmiştir.
D) Sadece devşirme kökenli öğrencilerin eğitim gördüğü yatılı kurumlardır.
E) Fatih Dönemi'nde açılan Sahn-ı Seman medreseleri yükseköğretim düzeyindedir.
Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nden itibaren İstanbul'da açılmaya başlanan kahvehaneler, kısa sürede Osmanlı sosyal hayatının önemli bir parçası haline gelmiştir.
Kahvehanelerin Osmanlı toplumsal yapısındaki işlevleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Toplumsal tabakalaşmayı keskinleştirerek sınıfsal ayrışmaya neden olmuşlardır.
C) Sözlü kültürün, meddah ve karagöz gösterilerinin sergilendiği alanlar haline gelmişlerdir.
D) Kamuoyunun oluşmasında ve güncel olayların tartışılmasında rol oynamışlardır.
E) Farklı sosyal gruplardan insanların bir araya gelerek sosyalleşmesini sağlamışlardır.
Osmanlı kitap sanatları arasında önemli bir yere sahip olan "minyatür" sanatı ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Işık, gölge ve derinlik (perspektif) kurallarına kesin olarak uyulur.B) Kişilerin boyutu, toplumsal statülerine veya önem derecelerine göre büyük ya da küçük çizilir.
C) Sadece dini konuların işlendiği, figürsel ögelere yer verilmeyen bir sanat dalıdır.
D) Bu sanatı icra eden ustalara "hattat" adı verilir.
E) Batı tarzı yağlı boya resim tekniğinin Osmanlı'daki ilk yansımasıdır.
III. Murat Dönemi'nde İstanbul'da ilk rasathaneyi (gözlemevi) kurarak gökyüzü gözlemleri yapan, otomatik makineler ve saatler üzerine de çalışmalar gerçekleştiren ünlü Osmanlı astronomu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ali KuşçuB) Takiyüddin Mehmet
C) Kadızade-i Rumi
D) Sabuncuoğlu Şerefeddin
E) Lagari Hasan Çelebi
Osmanlı Devleti'nde 15-17. yüzyıllar arasında gelişen edebi kültürle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Divan edebiyatında Arapça ve Farsça kelimelerle yüklü, sanatlı bir dil kullanılmıştır.B) Halk edebiyatı, genellikle hece ölçüsüyle ve sade bir Türkçe ile sözlü olarak yaygınlaşmıştır.
C) Tekke (Tasavvuf) edebiyatı, dini ve ahlaki öğretileri halka yaymak amacıyla hem divan hem halk edebiyatı unsurlarını kullanmıştır.
D) Divan edebiyatı sadece saray çevresiyle sınırlı kalmış, halk arasında hiçbir şekilde karşılık bulmamıştır.
E) Şairler, padişahların ve devlet adamlarının himayesinde eserlerini sunarak desteklenmişlerdir.
Fatih Sultan Mehmet Dönemi'nde Amasya Darüşşifası'nda çalışan, Türkçe kaleme aldığı "Cerrahiyyetü'l-Haniyye" adlı eserinde cerrahi müdahaleleri minyatürlerle tasvir ederek tıp tarihine geçen ünlü Osmanlı hekimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) AkşemseddinB) Sabuncuoğlu Şerefeddin
C) Merkez Efendi
D) Ahi Çelebi
E) Altuncuzade
Osmanlı Devleti'nde 15 ve 16. yüzyıllarda medreselerde tefsir, hadis, fıkıh gibi nakli bilimlerin yanında matematik, astronomi, tıp ve felsefe gibi akli (pozitif) bilimler de okutulmaktaydı. Ancak 17. yüzyıldan itibaren akli bilimlerin müfredattaki ağırlığı azalmış, eğitim sistemi daha çok nakli bilimlere yoğunlaşmıştır.
Bu durumun Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisine doğrudan zemin hazırladığı savunulamaz?
B) Özgür düşünce ortamının ve felsefi tartışmaların zayıflamasına
C) İlmiye sınıfının devlet yönetimindeki nüfuzunun tamamen sona ermesine
D) Teknolojik ve askeri yeniliklerin takip edilmesinde zorluklar yaşanmasına
E) Dogmatik düşüncenin eğitim kurumlarında egemen hale gelmesine
Klasik Dönem Osmanlı mimarisi, sadece İslam coğrafyasının değil, aynı zamanda fethedilen bölgelerdeki Bizans ve Balkan mimari geleneklerinin de sentezlenmesiyle özgün bir kimlik kazanmıştır. Mimar Sinan, Ayasofya'nın kubbe yapısını inceleyerek bu yapıyı aşan merkezi kubbeli anıtsal camiler inşa etmiştir.
Bu bilgilere dayanarak Klasik Dönem Osmanlı mimarisi ve kültürü hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
B) Mimaride estetik ve mühendislik arayışının ön planda olduğu
C) Bizans mimari unsurlarının tamamen reddedilerek tamamen yeni bir tarz oluşturulduğu
D) Sentezci bir yaklaşımla özgün ve anıtsal eserler ortaya konduğu
E) Dini mimarinin, devletin gücünü ve ihtişamını simgeleyen bir araç olarak kullanıldığı
Katip Çelebi, "Cihannüma" adlı eserinin önsözünde şöyle der:
"Bir kimse harita kullanmayı bilmezse, kendi ülkesinin sınırlarını ve komşularını tam olarak kavrayamaz. Savaşta ve barışta coğrafya bilgisi olmadan doğru kararlar vermek imkansızdır."
Bu sözlerden hareketle Katip Çelebi'nin bilimsel anlayışı ve Osmanlı Devleti'nin durumu hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
B) Bilimsel çalışmaların devletin pratik ihtiyaçları ve bekasıyla ilişkilendirildiğine
C) Osmanlı Devleti'nin coğrafya alanında dünyadaki en ileri düzeyde olduğuna
D) Akli bilimlerin dini bilimlerden tamamen üstün tutulduğuna
E) Harita yapımının sadece padişahın iznine bağlı olarak yürütüldüğüne
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-1453-1683-yillari-arasinda-osmanli-devleti-nde-bilim-kultur-egitim-ve-sanat-alaninda-yasanan-gelismeler/testler