🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Tarih

📄 10. Sınıf Tarih: 1453-1683 yillari arasinda osmanli devleti'nde bilim, kültür, eğitim ve sanat alaninda yaşanan gelişmeler Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Fatih Sultan Mehmet döneminde açılan Sahn-ı Seman Medreseleri, dönemin en yüksek düzeydeki eğitim kurumlarındandır.

2. Osmanlı Devleti'nde ilk rasathaneyi (gözlemevini) İstanbul'da açan ünlü astronom Ali Kuşçu'dur.

3. Seydi Ali Reis, ünlü coğrafya eseri "Mir'atü'l-Memalik" (Ülkelerin Aynası) adlı eseriyle tanınır.

4. Osmanlı minyatür sanatında derinlik, perspektif ve gölgelendirme kuralları Batı resim sanatıyla tamamen aynı şekilde uygulanmıştır.

5. Enderun Mektebi, devşirme kökenli yetenekli çocukların devlet adamı ve saray sanatçısı olarak yetiştirildiği saray okuludur.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'un fethinden sonra İstanbul'a davet ettiği, Ayasofya Medresesi müdürlüğünü yapan ünlü astronom ve matematikçi 'dur.
2. Osmanlı tıp tarihinde ilk Türkçe cerrahi eser olan "Cerrahiyyetü'l-Haniyye" adlı eseri kaleme alan hekim 'dir.
3. Osmanlı Devleti'nde güzel yazı yazma sanatına hat, bu sanatı icra eden sanatçılara ise adı verilir.
4. Osmanlı klasik dönem mimarisinin en büyük ustası olan ve çıraklık, kalfalık, ustalık eserleriyle tanınan mimar 'dır.
5. Seyahatname adlı dev eseriyle 17. yüzyıl Osmanlı coğrafyasını, kültürünü ve yaşamını günümüze aktaran ünlü seyyah 'dir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Perspektif kaygısı güdülmeden, ışık-gölge olmadan çizilen, el yazması kitapları süsleyen küçük boyutlu resim sanatı.
« El yazması kitapların, levhaların ve padişah tuğralarının altın tozu ve boya ile süslenmesi sanatı.
« Saray bünyesinde yer alan, devşirme çocukların eğitilerek idari ve askeri kadrolara hazırlandığı okul.
« Fatih Sultan Mehmet döneminde kurulan ve yüksek düzeyde eğitim veren sekizli medrese kompleksi.
« 16. yüzyılda İstanbul'da ilk Osmanlı rasathanesini kuran ünlü astronom ve bilim insanı.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Mimar Sinan'ın 'çıraklık, kalfalık ve ustalık' dönemi eserlerini sırasıyla yazınız.

2. Osmanlı Devleti'nde hat sanatının kurucusu ve 'Hattatların Kıblesi' olarak kabul edilen ünlü Türk hattat kimdir?

3. Katip Çelebi'nin coğrafya alanında yazdığı ve dünyanın pek çok yerini tanıttığı ünlü eserinin adı nedir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Osmanlı Devleti'nde 15. ve 17. yüzyıllar arasında bilimsel çalışmalar önemli bir ivme kazanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemde coğrafya ve denizcilik alanında eser vermiş ünlü Osmanlı bilim insanlarından biri değildir?

2. Osmanlı eğitim sisteminde önemli bir yere sahip olan medreselerle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

3. Osmanlı Devleti'nde saray bünyesinde yer alan, devlet adamı, komutan ve sanatçı yetiştiren okul aşağıdakilerden hangisidir?

4. I. Cihannüma
II. Mir'atü'l-Memalik
III. Kitab-ı Bahriye

Yukarıda verilen eserlerden hangileri Osmanlı coğrafya ve denizcilik tarihi ile doğrudan ilgilidir?

5. Osmanlı klasik dönem sanat dallarından biri olan 'çini' sanatı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Osmanlı Devleti'nde bilim ve eğitim hayatında medreselerin yanı sıra yaygın eğitim veren diğer kurumlar hangileridir? Kısaca açıklayınız.

2. Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'un fethinden sonra bilim ve kültür alanında yaptığı çalışmaları ve bu çalışmaların Osmanlı bilim dünyasına katkılarını değerlendiriniz.

3. Osmanlı minyatür sanatının özelliklerini belirterek, bu sanatın tarih araştırmaları açısından neden önemli bir kaynak olduğunu açıklayınız.