💡 10. Sınıf Kimya: Tüm çözeltiler Çözümlü Örnekler

Çözeltideki şeker miktarını bulmak için kütlece yüzde formülünü kullanırız:

• Adım 1: Şeker miktarını hesaplayalım.
• Şeker kütlesi = \( 400 \times 20 / 100 \)
• Şeker kütlesi = \( 80 \) gramdır. ✅
• Adım 2: Su miktarını hesaplayalım.
• Toplam çözelti kütlesi = Şeker kütlesi + Su kütlesi
• \( 400 = 80 + m_{su} \)
• \( m_{su} = 400 - 80 = 320 \) gramdır. ✅

Sonuç: 80 gram şeker ve 320 gram su karıştırılmalıdır.

Farklı derişimdeki çözeltiler karıştırıldığında şu formül kullanılır:

\[ m_1 \times C_1 + m_2 \times C_2 = m_{son} \times C_{son} \]

• Adım 1: Değerleri yerine koyalım.
• \( m_1 = 200 \), \( C_1 = 10 \)
• \( m_2 = 300 \), \( C_2 = 40 \)
• \( m_{son} = 200 + 300 = 500 \)
• Adım 2: Denklemi çözelim.
• \( 200 \times 10 + 300 \times 40 = 500 \times x \)
• \( 2000 + 12000 = 500 \times x \)
• \( 14000 = 500 \times x \)
• \( x = 140 / 5 = 28 \)

Sonuç: Yeni çözelti kütlece %28'lik olur. 🎯

Günlük hayatta kolonyaların "derecesi", hacimce yüzde derişimini ifade eder. 80 derece, kolonyanın hacimce %80 alkol içerdiğini gösterir.

• Adım 1: Hacimce yüzde formülünü uygulayalım.
• Alkol hacmi = Toplam hacim \( \times \) (Yüzde / 100)
• Alkol hacmi = \( 400 \times 80 / 100 \)
• Adım 2: İşlemi tamamlayalım.
• Alkol hacmi = \( 4 \times 80 = 320 \) mL

Açıklama: Bu kolonyada 320 mL alkol ve toplam hacmi 400 mL'ye tamamlayacak kadar (yaklaşık 80 mL) su ve esans bulunur. ✨

ppm (milyonda bir kısım) birimi, 1 kilogram çözeltide çözünmüş olan maddenin miligram cinsinden kütlesidir.

• Formül: \( ppm = mg / kg \)
• Adım 1: Verilenleri formülde yerine koyalım.
• \( 5 = x / 2 \)
• Adım 2: İçler dışlar çarpımı yaparak sonucu bulalım.
• \( x = 5 \times 2 = 10 \) mg

Sonuç: 2 kg su içerisinde 10 mg kalsiyum iyonu bulunmaktadır. ✅

Çözeltilerde derişim arttıkça (çözünen madde miktarı arttıkça) kaynama noktası yükselir. Bu olaya kaynama noktası yükselmesi denir.

• Analiz:
• 1. bardak: En az tuz (En düşük derişim)
• 2. bardak: Orta miktar tuz
• 3. bardak: En fazla tuz (En yüksek derişim)
• Sonuç:
• Derişimi en yüksek olan 3. bardağın kaynama noktası en yüksektir.
• Sıralama: 3 > 2 > 1 şeklindedir. 🚀

Bu durum, çözeltilerin koligatif özellikleri ile ilgilidir.

• Açıklama: Saf bir sıvıya uçucu olmayan bir katı (tuz gibi) eklendiğinde veya başka bir sıvı (alkol gibi) karıştırıldığında oluşan çözeltinin donma noktası saf sıvınınkinden daha düşük olur.
• Yollarda Tuzlama: Suyun 0 derecede donmasını engelleyerek daha düşük sıcaklıklarda (örneğin -5 veya -10 derecede) sıvı kalmasını sağlar.
• Uçak Kanatları: Kanatlarda buzlanmayı önleyerek uçuş güvenliğini artırır.

Özet: Bu olayların sebebi donma noktası alçalmasıdır. 🧊

Karışımı ayırmak için maddelerin fiziksel özellik farklarından yararlanırız:

• 1. Adım: Mıknatıslama: Demir tozları mıknatıs tarafından çekilerek karışımdan ayrılır. Geriye kum ve tuz kalır. 🧲
• 2. Adım: Suda Çözme: Karışım suya atılır. Tuz suda çözünürken kum çözünmez. 💧
• 3. Adım: Süzme: Karışım süzgeç kağıdından geçirilir. Kum süzgeç kağıdında kalır, tuzlu su aşağı geçer. ☕
• 4. Adım: Buharlaştırma: Tuzlu su ısıtılarak su buharlaştırılır. Kabın dibinde katı yemek tuzu kalır. 🔥

Sıralama: Mıknatıslama -> Suda Çözme -> Süzme -> Buharlaştırma.

Işığın saçılması (Tyndall Etkisi), tanecik boyutu ile ilgilidir.

• A Kabı (Çözelti): Şekerli su homojen bir çözeltidir. Tanecikler çok küçüktür, ışığı saçmazlar. Işığın yolu görülmez.
• B Kabı (Süspansiyon): Çamurlu su heterojendir. Büyük tanecikler ışığı saçar. Işığın yolu görülür.
• C Kabı (Kolloit): Süt bir kolloittir. Çıplak gözle homojen gibi görünse de içindeki mikroskobik tanecikler ışığı saçar. Işığın yolu görülür.

Cevap: B ve C kaplarında ışığın yolu görülür. 💡