💡 10. Sınıf Kimya: Molarite ve gaz yasaları Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Kimya: Molarite ve gaz yasaları Çözümlü Örnekler
Normal Şartlar Altında (NŞA), yani \( 0^\circ C \) sıcaklık ve \( 1 \) atm basınçta, \( 4.48 \) litre hacim kaplayan \( CH_{4} \) (Metan) gazı kaç moldür?
💡 İpucu: NŞA'da tüm gazların \( 1 \) molü \( 22.4 \) litre hacim kaplar.
Soruyu çözmek için mol sayısı ve hacim arasındaki ilişkiyi kullanmalıyız:
- Adım 1: Formülü hatırlayalım. Gazlar için mol sayısı \( n = \frac{V}{22.4} \) formülü ile hesaplanır.
- Adım 2: Verilen hacim değerini (\( V \)) yerine koyalım.
- Adım 3: İşlemi yapalım: \( n = \frac{4.48}{22.4} \)
- Adım 4: Sonuç: \( n = 0.2 \) moldür.
✅ Cevap: Metan gazı \( 0.2 \) moldür.
Oda Koşullarında (\( 25^\circ C \) ve \( 1 \) atm basınçta) \( 0.5 \) mol \( He \) gazı kaç litre hacim kaplar?
📌 Bilgi: Oda koşullarında \( 1 \) mol gaz \( 24.5 \) litre hacim kaplar.
Oda koşullarındaki hacim hesaplaması şu adımlarla yapılır:
- Adım 1: Oda koşullarında mol ve hacim ilişkisi \( V = n \times 24.5 \) şeklindedir.
- Adım 2: Verilen mol sayısını (\( n = 0.5 \)) formülde yerine yazalım.
- Adım 3: İşlemi yapalım: \( V = 0.5 \times 24.5 \)
- Adım 4: Sonuç: \( V = 12.25 \) litredir.
👉 Not: Gazın türü (Helyum, Azot vb.) hacmi değiştirmez; sadece mol sayısı ve koşullar önemlidir.
Marketten alınan bir kolonya şişesinin üzerinde 80 derece ibaresi yer almaktadır. Bu, kolonyanın hacimce %80 oranında etil alkol içerdiği anlamına gelir.
Buna göre, \( 400 \) mL kolonya hazırlamak için kaç mL etil alkol kullanılmalıdır?
Hacimce yüzde derişim formülünü kullanarak çözüme ulaşabiliriz:
- Adım 1: Hacimce yüzde derişim formülü: Hacimce % = \( \frac{V_{cözünen}}{V_{cözelti}} \times 100 \)
- Adım 2: Verilenleri yerine koyalım: \( 80 = \frac{V_{alkol}}{400} \times 100 \)
- Adım 3: Denklemi sadeleştirelim: \( 80 = \frac{V_{alkol}}{4} \)
- Adım 4: İçler dışlar çarpımı yapalım: \( V_{alkol} = 80 \times 4 = 320 \) mL.
✅ Sonuç: \( 400 \) mL kolonyanın \( 320 \) mL'si etil alkoldür.
Kütlece %20'lik \( 200 \) gram tuzlu su çözeltisine \( 50 \) gram daha saf su eklenirse, yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaç olur?
Çözelti seyreltme işlemlerinde adım adım ilerleyelim:
- Adım 1: Başlangıçtaki tuz miktarını bulalım. \( 200 \times \frac{20}{100} = 40 \) gram tuz.
- Adım 2: Toplam yeni kütleyi bulalım. \( 200 \) gram (eski çözelti) + \( 50 \) gram (eklenen su) = \( 250 \) gram.
- Adım 3: Yeni yüzdeyi hesaplayalım: \( \text{Yeni Yüzde} = \frac{\text{Tuz Kütlesi}}{\text{Toplam Kütle}} \times 100 \)
- Adım 4: İşlemi yapalım: \( \frac{40}{250} \times 100 = 16 \)
✅ Cevap: Yeni çözelti kütlece %16'lıktır.
Aşağıdaki kapta NŞA'da bulunan \( 11.2 \) litre \( O_{2} \) gazı bulunmaktadır. Bu kaba aynı koşullarda \( 0.5 \) mol \( SO_{2} \) gazı ekleniyor.
Buna göre kaptaki toplam atom sayısı başlangıca göre kaç katına çıkar? (\( O_{2} \) ve \( SO_{2} \) gazlarının moleküler yapısını dikkate alınız.)
Atom sayılarını mol cinsinden karşılaştıralım:
- Adım 1: Başlangıçtaki \( O_{2} \) molünü bulalım: \( n = \frac{11.2}{22.4} = 0.5 \) mol.
- Adım 2: Başlangıçtaki atom sayısını hesaplayalım: \( 0.5 \) mol \( O_{2} \) molekülünde \( 0.5 \times 2 = 1 \) mol atom vardır.
- Adım 3: Eklenen \( SO_{2} \) içindeki atom sayısını bulalım: \( 0.5 \) mol \( SO_{2} \) molekülünde \( 0.5 \times 3 = 1.5 \) mol atom vardır (1 S, 2 O).
- Adım 4: Toplam atom sayısını bulalım: \( 1 + 1.5 = 2.5 \) mol atom.
- Adım 5: Kat oranını hesaplayalım: \( \frac{2.5}{1} = 2.5 \) kat.
✅ Cevap: Toplam atom sayısı \( 2.5 \) katına çıkar.
NŞA'da \( 6.72 \) litre hacim kaplayan \( C_{3}H_{4} \) gazı kaç gramdır?
(Atom kütleleri: \( C = 12 \), \( H = 1 \))
Bu soruda hacimden mole, molden kütleye geçiş yapmalıyız:
- Adım 1: Gazın mol sayısını bulalım: \( n = \frac{6.72}{22.4} = 0.3 \) mol.
- Adım 2: Bileşiğin molekül kütlesini (\( M_{a} \)) hesaplayalım:
\( C_{3}H_{4} = (3 \times 12) + (4 \times 1) = 36 + 4 = 40 \) g/mol. - Adım 3: Kütleyi (\( m \)) hesaplayalım: \( m = n \times M_{a} \)
- Adım 4: İşlemi yapalım: \( m = 0.3 \times 40 = 12 \) gram.
✅ Cevap: Gazın kütlesi \( 12 \) gramdır.
Bir içme suyu analiz raporunda, sudaki kalsiyum (\( Ca^{2+} \)) iyonu derişimi 40 ppm olarak belirtilmiştir.
Buna göre, \( 2 \) kilogram içme suyunda kaç miligram (mg) kalsiyum iyonu bulunur?
ppm (milyonda bir kısım) birimini kullanarak çözelim:
- Adım 1: ppm formülünü hatırlayalım: \( \text{ppm} = \frac{\text{Çözünen kütlesi (mg)}}{\text{Çözelti kütlesi (kg)}} \)
- Adım 2: Verilen değerleri formüle yerleştirelim: \( 40 = \frac{m_{kalsiyum}}{2} \)
- Adım 3: İçler dışlar çarpımı yaparak kütleyi bulalım: \( m_{kalsiyum} = 40 \times 2 = 80 \) mg.
✅ Cevap: \( 2 \) kg suda \( 80 \) mg kalsiyum iyonu bulunur.
Aynı kapta bulunan \( 0.4 \) mol \( He \) gazı ve bir miktar \( CH_{4} \) gazı karışımının toplam hacmi NŞA'da \( 22.4 \) litredir.
Buna göre, karışımdaki metan (\( CH_{4} \)) gazı kaç gramdır? (Atom kütleleri: \( C = 12 \), \( H = 1 \))
Karışım problemlerinde toplam mol sayısı üzerinden gidilir:
- Adım 1: Karışımın toplam mol sayısını bulalım: \( n_{toplam} = \frac{22.4}{22.4} = 1 \) mol.
- Adım 2: Metan gazının mol sayısını bulalım: \( n_{CH4} = n_{toplam} - n_{He} = 1 - 0.4 = 0.6 \) mol.
- Adım 3: \( CH_{4} \) bileşiğinin molekül kütlesini hesaplayalım: \( 12 + (4 \times 1) = 16 \) g/mol.
- Adım 4: Metan gazının kütlesini hesaplayalım: \( m = 0.6 \times 16 = 9.6 \) gram.
✅ Cevap: Karışımdaki metan gazı \( 9.6 \) gramdır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-molarite-ve-gaz-yasalari/sorular