🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Kimya
💡 10. Sınıf Kimya: Molarite ve derişim Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Kimya: Molarite ve derişim Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
500 gram suda 29.25 gram sodyum klorür (NaCl) çözünerek bir çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin molar derişimi kaç mol/L'dir? (NaCl için M = 58.5 g/mol) 💡
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için molarite formülünü kullanacağız: Molarite (M) = Çözünen maddenin mol sayısı (n) / Çözücü hacmi (V) (Litre cinsinden).
Adım 1: Çözünen maddenin mol sayısını hesaplama*
* Verilen NaCl kütlesi = 29.25 gram
* NaCl'nin molar kütlesi (M) = 58.5 g/mol
* Mol sayısı (n) = Kütle / Molar Kütle
* \( n_{NaCl} = \frac{29.25 \text{ g}}{58.5 \text{ g/mol}} = 0.5 \text{ mol} \) ✅
Adım 2: Çözücü hacmini litre cinsinden bulma*
* Çözücü (su) kütlesi = 500 gram
* Suyun yoğunluğu yaklaşık olarak 1 g/mL'dir. Bu nedenle 500 gram suyun hacmi 500 mL'dir.
* Hacmi litreye çevirelim: \( V_{\text{su}} = 500 \text{ mL} = 0.5 \text{ L} \)
Adım 3: Molariteyi hesaplama*
* Molarite (M) = \( \frac{0.5 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} \)
* \( M = 1 \text{ mol/L} \) 👉 Bu çözeltinin molar derişimi 1 M'dir.
Örnek 2:
200 mL sodyum hidroksit (NaOH) çözeltisinde 0.4 mol NaOH bulunmaktadır. Bu çözeltinin molar derişimi nedir? 🤔
Çözüm:
Molarite formülü: Molarite (M) = Çözünen maddenin mol sayısı (n) / Çözücü hacmi (V) (Litre cinsinden).
Adım 1: Verilen bilgileri belirleme*
* Çözünen madde mol sayısı (\( n_{NaOH} \)) = 0.4 mol
* Çözelti hacmi (\( V_{\text{çözelti}} \)) = 200 mL
Adım 2: Hacmi litreye çevirme*
* \( V_{\text{çözelti}} = 200 \text{ mL} = 0.2 \text{ L} \) 💡
Adım 3: Molariteyi hesaplama*
* \( M = \frac{n}{V} \)
* \( M = \frac{0.4 \text{ mol}}{0.2 \text{ L}} \)
* \( M = 2 \text{ mol/L} \) 👉 Bu çözeltinin molar derişimi 2 M'dir.
Örnek 3:
Bir şişe gazozun etiketinde "Şeker içeriği: 10 g / 100 mL" yazmaktadır. Bu gazozun şeker molar derişimini hesaplayabilir miyiz? (Şekerin ortalama molar kütlesi yaklaşık 342 g/mol alınabilir.) 🥤
Çözüm:
Bu, günlük hayatta karşılaştığımız bir durumdur ve molar derişimi anlayarak etiket bilgilerini yorumlayabiliriz.
Adım 1: Verilen şeker miktarını ve hacmi belirleme*
* 100 mL gazozda 10 gram şeker var.
Adım 2: Şekerin mol sayısını hesaplama*
* Şeker kütlesi = 10 gram
* Şekerin molar kütlesi (M) ≈ 342 g/mol
* Mol sayısı (n) = Kütle / Molar Kütle
* \( n_{\text{şeker}} = \frac{10 \text{ g}}{342 \text{ g/mol}} \approx 0.0292 \text{ mol} \)
Adım 3: Hacmi litreye çevirme*
* Gazoz hacmi = 100 mL = 0.1 L
Adım 4: Molar derişimi hesaplama*
* Molarite (M) = \( \frac{n}{V} \)
* \( M = \frac{0.0292 \text{ mol}}{0.1 \text{ L}} \)
* \( M \approx 0.292 \text{ mol/L} \) 👉 Gazozdaki şeker molar derişimi yaklaşık 0.292 M'dir. Bu, etiket bilgisini molariteye çevirmiş halidir. ✅
Örnek 4:
0.5 M'lik 400 mL sodyum klorür (NaCl) çözeltisi hazırlamak için kaç gram NaCl gereklidir? (NaCl için M = 58.5 g/mol) 🧪
Çözüm:
Bu tür sorularda, molarite formülünü kullanarak önce gereken mol sayısını bulup, ardından kütleyi hesaplayacağız.
Adım 1: Molarite formülünü kullanarak mol sayısını bulma*
* Molarite (M) = Çözünen maddenin mol sayısı (n) / Çözücü hacmi (V) (Litre cinsinden)
* Formülü mol sayısı için düzenleyelim: \( n = M \times V \)
* Verilen molarite (M) = 0.5 mol/L
* Verilen hacim (V) = 400 mL = 0.4 L
Adım 2: Gerekli mol sayısını hesaplama*
* \( n = 0.5 \text{ mol/L} \times 0.4 \text{ L} \)
* \( n = 0.2 \text{ mol} \) 👉 0.2 mol NaCl gereklidir.
Adım 3: Gereken NaCl kütlesini hesaplama*
* Kütle = Mol sayısı \( \times \) Molar Kütle
* \( \text{Kütle} = 0.2 \text{ mol} \times 58.5 \text{ g/mol} \)
* \( \text{Kütle} = 11.7 \text{ gram} \) 👉 0.5 M'lik 400 mL çözelti hazırlamak için 11.7 gram NaCl gereklidir. 👍
Örnek 5:
2 M'lik 250 mL sülfürik asit (H₂SO₄) çözeltisi hazırlamak için kaç gram H₂SO₄ gereklidir? (H₂SO₄ için M = 98 g/mol) 💧
Çözüm:
Bu soruda da, molarite formülünü kullanarak önce gereken mol sayısını bulup, ardından kütleyi hesaplayacağız.
Adım 1: Molarite formülünü kullanarak mol sayısını bulma*
* Formül: \( n = M \times V \)
* Verilen molarite (M) = 2 mol/L
* Verilen hacim (V) = 250 mL = 0.25 L
Adım 2: Gerekli mol sayısını hesaplama*
* \( n = 2 \text{ mol/L} \times 0.25 \text{ L} \)
* \( n = 0.5 \text{ mol} \) 👉 0.5 mol H₂SO₄ gereklidir.
Adım 3: Gereken H₂SO₄ kütlesini hesaplama*
* Kütle = Mol sayısı \( \times \) Molar Kütle
* \( \text{Kütle} = 0.5 \text{ mol} \times 98 \text{ g/mol} \)
* \( \text{Kütle} = 49 \text{ gram} \) 👉 2 M'lik 250 mL çözelti hazırlamak için 49 gram H₂SO₄ gereklidir. 💯
Örnek 6:
100 gram sodyum klorür (NaCl) 400 mL suda çözülüyor. Oluşan çözeltinin molar derişimi yaklaşık kaç mol/L olur? (NaCl için M = 58.5 g/mol, suyun yoğunluğu 1 g/mL) ⚖️
Çözüm:
Bu soruda hem çözünenin molünü hem de çözücü hacmini hesaplayıp molariteyi bulacağız.
Adım 1: Çözünen NaCl'nin mol sayısını hesaplama*
* NaCl kütlesi = 100 gram
* NaCl molar kütlesi (M) = 58.5 g/mol
* Mol sayısı (n) = Kütle / Molar Kütle
* \( n_{NaCl} = \frac{100 \text{ g}}{58.5 \text{ g/mol}} \approx 1.71 \text{ mol} \)
Adım 2: Çözücü (su) hacmini litre cinsinden bulma*
* Suyun kütlesi = 100 gram
* Suyun yoğunluğu = 1 g/mL
* Suyun hacmi = 100 gram / 1 g/mL = 100 mL
* Hacmi litreye çevirelim: \( V_{\text{su}} = 100 \text{ mL} = 0.1 \text{ L} \)
Adım 3: Molariteyi hesaplama*
* Molarite (M) = \( \frac{n}{V} \)
* \( M = \frac{1.71 \text{ mol}}{0.1 \text{ L}} \)
* \( M \approx 17.1 \text{ mol/L} \) 👉 Oluşan çözeltinin molar derişimi yaklaşık 17.1 M'dir. Bu oldukça yüksek bir derişimdir! 🤯
Örnek 7:
Eczaneden aldığımız %0.9'luk serum fizyolojik çözeltisi, aslında belirli bir molar derişime sahiptir. Bu çözeltinin molar derişimi yaklaşık kaç mol/L'dir? (Serum fizyolojik NaCl'dir, M = 58.5 g/mol, suyun yoğunluğu 1 g/mL) ⚕️
Çözüm:
Sağlık alanında kullanılan serumların derişimi de molarite ile ifade edilebilir.
Adım 1: %0.9'luk derişimi anlama*
* %0.9'luk NaCl çözeltisi demek, 100 gram çözeltide 0.9 gram NaCl olduğu anlamına gelir.
Adım 2: Çözünen NaCl'nin mol sayısını hesaplama*
* NaCl kütlesi = 0.9 gram
* NaCl molar kütlesi (M) = 58.5 g/mol
* Mol sayısı (n) = Kütle / Molar Kütle
* \( n_{NaCl} = \frac{0.9 \text{ g}}{58.5 \text{ g/mol}} \approx 0.0154 \text{ mol} \)
Adım 3: Çözelti hacmini litre cinsinden bulma*
* 100 gram çözeltinin hacmini bulmak için yoğunluğunu kullanmalıyız. Eğer çözeltinin yoğunluğu suyun yoğunluğuna yakın (yaklaşık 1 g/mL) kabul edilirse, 100 gram çözeltinin hacmi yaklaşık 100 mL olur.
* Hacmi litreye çevirelim: \( V_{\text{çözelti}} = 100 \text{ mL} = 0.1 \text{ L} \)
Adım 4: Molariteyi hesaplama*
* Molarite (M) = \( \frac{n}{V} \)
* \( M = \frac{0.0154 \text{ mol}}{0.1 \text{ L}} \)
* \( M \approx 0.154 \text{ mol/L} \) 👉 Serum fizyolojik çözeltisinin molar derişimi yaklaşık 0.154 M'dir. Bu, vücut sıvılarımızdaki tuz konsantrasyonuna yakındır. 🩹
Örnek 8:
Laboratuvarda 250 mL'lik bir balon joje içinde 0.2 M'lik potasyum permanganat (KMnO₄) çözeltisi hazırlanmıştır. Bu çözeltiyi hazırlamak için kaç gram KMnO₄ kullanılmıştır? (KMnO₄ için M = 158 g/mol) 🔬
Çözüm:
Bu soru, verilen molarite ve hacimden yola çıkarak gereken madde miktarını bulma becerisini ölçer.
Adım 1: Gerekli KMnO₄ mol sayısını hesaplama*
* Molarite formülü: \( n = M \times V \)
* Verilen molarite (M) = 0.2 mol/L
* Verilen hacim (V) = 250 mL = 0.25 L
Adım 2: Mol sayısını hesapla*
* \( n = 0.2 \text{ mol/L} \times 0.25 \text{ L} \)
* \( n = 0.05 \text{ mol} \) 👉 0.05 mol KMnO₄ kullanılmıştır.
Adım 3: Kullanılan KMnO₄ kütlesini hesaplama*
* Kütle = Mol sayısı \( \times \) Molar Kütle
* \( \text{Kütle} = 0.05 \text{ mol} \times 158 \text{ g/mol} \)
* \( \text{Kütle} = 7.9 \text{ gram} \) 👉 Bu çözeltiyi hazırlamak için 7.9 gram KMnO₄ kullanılmıştır. ✨
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-molarite-ve-derisim/sorular