🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Kimya
💡 10. Sınıf Kimya: Molarite hesaplama (ppm) Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Kimya: Molarite hesaplama (ppm) Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir su örneğinin 2 kilogramında toplam 10 miligram çözünmüş kalsiyum iyonu bulunmaktadır.
Buna göre, bu su örneğindeki kalsiyum iyonu derişimi kaç ppm'dir?
Buna göre, bu su örneğindeki kalsiyum iyonu derişimi kaç ppm'dir?
Çözüm:
10. sınıf kimya müfredatına göre ppm (parts per million) hesaplanırken en pratik yol miligram/kilogram oranını kullanmaktır. 💡
\[ ppm = \frac{a}{b} \]
Burada \( a \) çözünenin miligram (mg) cinsinden kütlesi, \( b \) ise çözeltinin kilogram (kg) cinsinden kütlesidir.
\[ ppm = \frac{10}{2} \]
✅ Sonuç: 5 ppm olarak bulunur.
- Çözünen kütlesi: 10 mg
- Çözelti kütlesi: 2 kg
\[ ppm = \frac{a}{b} \]
Burada \( a \) çözünenin miligram (mg) cinsinden kütlesi, \( b \) ise çözeltinin kilogram (kg) cinsinden kütlesidir.
\[ ppm = \frac{10}{2} \]
✅ Sonuç: 5 ppm olarak bulunur.
Örnek 2:
500 gramlık bir şekerli su çözeltisinde 0,002 gram çözünmüş madde bulunmaktadır.
Bu çözeltinin derişimi kaç ppm'dir?
Bu çözeltinin derişimi kaç ppm'dir?
Çözüm:
Bu soruda birimleri birbirine çevirerek veya genel formülü kullanarak işlem yapabiliriz.
✅ İşlemi yaptığımızda derişimi 4 ppm olarak buluruz.
- 1. Adım: Çözünen kütlesini miligrama çevirelim. 1 gram = 1000 mg olduğu için;
\( 0,002 \times 1000 = 2 \) mg. - 2. Adım: Çözelti kütlesini kilograma çevirelim. 1 kg = 1000 g olduğu için;
\( 500 / 1000 = 0,5 \) kg. - 3. Adım: ppm formülünde yerine koyalım:
✅ İşlemi yaptığımızda derişimi 4 ppm olarak buluruz.
Örnek 3:
Derişimi 15 ppm olan 4 kg bir sulu çözeltide kaç miligram (mg) madde çözünmüştür?
Çözüm:
Bu soruda bizden çözünen maddenin kütlesi istenmektedir. Verilenleri formülde yerine yerleştirelim: 🧪
\[ 15 = \frac{x}{4} \]
Buradan içler dışlar çarpımı yaparsak:
\[ x = 15 \times 4 \]
✅ Sonuç: 60 mg madde çözünmüştür.
- Derişim: 15 ppm
- Çözelti kütlesi: 4 kg
- Çözünen kütlesi: x mg
\[ 15 = \frac{x}{4} \]
Buradan içler dışlar çarpımı yaparsak:
\[ x = 15 \times 4 \]
✅ Sonuç: 60 mg madde çözünmüştür.
Örnek 4:
Bir yüzme havuzunun dezenfeksiyonu için suyun klor derişiminin 2 ppm olması istenmektedir.
5000 kg su bulunan bir havuzda bu derişimi sağlamak için kaç gram klor eklenmelidir?
5000 kg su bulunan bir havuzda bu derişimi sağlamak için kaç gram klor eklenmelidir?
Çözüm:
Günlük hayatta havuz sularının temizliği için ppm hesaplamaları hayati önem taşır. 🏊♂️
\[ 2 = \frac{x}{5000} \]
\[ x = 10000 \] mg.
Soruda bizden gram cinsinden istendiği için çevrim yapalım:
1 gram = 1000 mg olduğuna göre;
\[ 10000 / 1000 = 10 \] gram.
✅ Havuza 10 gram klor eklenmelidir.
- İstenen ppm: 2
- Su kütlesi: 5000 kg
- Klor kütlesi (mg): x
\[ 2 = \frac{x}{5000} \]
\[ x = 10000 \] mg.
Soruda bizden gram cinsinden istendiği için çevrim yapalım:
1 gram = 1000 mg olduğuna göre;
\[ 10000 / 1000 = 10 \] gram.
✅ Havuza 10 gram klor eklenmelidir.
Örnek 5:
Bir çevre mühendisi, bir gölden aldığı 800 gramlık su numunesinde 0,4 mg kurşun (\( Pb^{2+} \)) iyonu tespit etmiştir.
İçme suyu yönetmeliğine göre kurşun miktarı 0,05 ppm değerinin üzerinde ise su "tehlikeli" kabul edilmektedir.
Buna göre, analiz edilen bu göl suyu hakkında ne söylenebilir?
İçme suyu yönetmeliğine göre kurşun miktarı 0,05 ppm değerinin üzerinde ise su "tehlikeli" kabul edilmektedir.
Buna göre, analiz edilen bu göl suyu hakkında ne söylenebilir?
Çözüm:
Öncelikle numunenin ppm değerini hesaplayıp sınır değerle karşılaştırmalıyız. 🧐
\[ ppm = \frac{0,4}{0,8} \]
\[ ppm = 0,5 \]
Karşılaştırma:
Bulunan değer: 0,5 ppm
Yasal sınır: 0,05 ppm
✅ 0,5 > 0,05 olduğu için bu su sağlığa zararlıdır ve tehlikeli sınıfına girer.
- Çözünen (Kurşun): 0,4 mg
- Çözelti (Su): 800 g = 0,8 kg
\[ ppm = \frac{0,4}{0,8} \]
\[ ppm = 0,5 \]
Karşılaştırma:
Bulunan değer: 0,5 ppm
Yasal sınır: 0,05 ppm
✅ 0,5 > 0,05 olduğu için bu su sağlığa zararlıdır ve tehlikeli sınıfına girer.
Örnek 6:
Kütlece % 0,001 oranında florür içeren bir diş macununun derişimi kaç ppm'dir?
Çözüm:
Kütlece yüzde derişimi ppm birimine çevirmek için 10. sınıf seviyesinde şu mantığı kullanabiliriz:
Yüzde (%) demek 100 birimde kaç birim olduğudur.
ppm demek 1.000.000 birimde kaç birim olduğudur.
\[ x = \frac{0,001 \times 1000000}{100} \]
\[ x = 0,001 \times 10000 \]
✅ Sonuç: 10 ppm olarak bulunur.
👉 Pratik Bilgi: Kütlece yüzdeyi 10.000 ile çarparsanız ppm değerini bulursunuz.
Yüzde (%) demek 100 birimde kaç birim olduğudur.
ppm demek 1.000.000 birimde kaç birim olduğudur.
- 100 gramda 0,001 gram madde varsa;
- 1.000.000 gramda x gram madde vardır.
\[ x = \frac{0,001 \times 1000000}{100} \]
\[ x = 0,001 \times 10000 \]
✅ Sonuç: 10 ppm olarak bulunur.
👉 Pratik Bilgi: Kütlece yüzdeyi 10.000 ile çarparsanız ppm değerini bulursunuz.
Örnek 7:
Bir maden suyu şişesinin üzerindeki etikette magnezyum (\( Mg^{2+} \)) miktarı 80 ppm olarak belirtilmiştir.
250 gram maden suyu içen bir kişi kaç miligram magnezyum almış olur?
250 gram maden suyu içen bir kişi kaç miligram magnezyum almış olur?
Çözüm:
Maden sularındaki mineral miktarları genellikle ppm ile gösterilir. 💧
\[ 80 = \frac{x}{0,25} \]
Burada x, alınan magnezyumun miligram cinsinden kütlesidir.
\[ x = 80 \times 0,25 \]
✅ Sonuç: 20 mg magnezyum alınmıştır.
- Derişim: 80 ppm
- Maden suyu kütlesi: 250 g = 0,25 kg
\[ 80 = \frac{x}{0,25} \]
Burada x, alınan magnezyumun miligram cinsinden kütlesidir.
\[ x = 80 \times 0,25 \]
✅ Sonuç: 20 mg magnezyum alınmıştır.
Örnek 8:
Hava kirliliği ölçümlerinde kükürt dioksit (\( SO_2 \)) miktarının 0,5 ppm değerini aşması hava kalitesinin "düşük" olduğunu gösterir.
1000 kg hava içerisinde 600 mg \( SO_2 \) gazı saptanan bir bölgede hava kalitesi nasıldır?
1000 kg hava içerisinde 600 mg \( SO_2 \) gazı saptanan bir bölgede hava kalitesi nasıldır?
Çözüm:
Hava kirliliği analizleri de ppm birimiyle ifade edilir. ☁️
\[ ppm = \frac{600}{1000} \]
\[ ppm = 0,6 \]
Değerlendirme:
Ölçülen değer: 0,6 ppm
Sınır değer: 0,5 ppm
✅ 0,6 > 0,5 olduğu için bu bölgedeki hava kalitesi düşük ve kirlilik oranı yüksektir.
- Ölçülen kütle: 600 mg
- Hava kütlesi: 1000 kg
\[ ppm = \frac{600}{1000} \]
\[ ppm = 0,6 \]
Değerlendirme:
Ölçülen değer: 0,6 ppm
Sınır değer: 0,5 ppm
✅ 0,6 > 0,5 olduğu için bu bölgedeki hava kalitesi düşük ve kirlilik oranı yüksektir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-molarite-hesaplama-ppm/sorular