💡 10. Sınıf Kimya: Molar derişim Çözümlü Örnekler

Molar derişim, kimyada çözeltilerin konsantrasyonunu ifade etmek için kullanılan temel bir kavramdır.

• n: Çözünen maddenin mol sayısı (mol)
• V: Çözeltinin hacmi (Litre)

Bu formül, belirli bir hacimdeki çözeltide ne kadar madde çözündüğünü anlamamıza yardımcı olur. 💡

Bu soruyu çözmek için molar derişim formülünü kullanacağız:

Molar Derişim \( M = \frac{n}{V} \)

• Verilenler:
• Çözünenin mol sayısı \( n = 2 \) mol
• Çözeltinin hacmi \( V = 10 \) L
• Hesaplama:
• \( M = \frac{2 \text{ mol}}{10 \text{ L}} \)
• \( M = 0.2 \) mol/L

Sonuç: Çözeltinin molar derişimi 0.2 M'dir. ✅

Bu soruyu çözmek için öncelikle NaCl'nin mol sayısını hesaplamamız gerekiyor.

• Adım 1: NaCl'nin mol kütlesini hesaplama
• \( \text{Mol Kütlesi (NaCl)} = 23 \text{ g/mol} + 35.5 \text{ g/mol} = 58.5 \) g/mol
• Adım 2: NaCl'nin mol sayısını hesaplama
• \( n = \frac{\text{Kütle}}{\text{Mol Kütlesi}} = \frac{58.5 \text{ g}}{58.5 \text{ g/mol}} = 1 \) mol
• Adım 3: Çözeltinin hacmini litreye çevirme
• \( V = 500 \text{ mL} = 0.5 \) L
• Adım 4: Molar derişimi hesaplama
• \( M = \frac{n}{V} = \frac{1 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} = 2 \) mol/L

Sonuç: Çözeltinin molar derişimi 2 M'dir. 💡

Bu soruda, verilen molar derişim ve hacimden çözünen maddenin mol sayısını bulup, ardından kütlesini hesaplayacağız.

• Adım 1: NaOH'nin mol kütlesini hesaplama
• \( \text{Mol Kütlesi (NaOH)} = 23 + 16 + 1 = 40 \) g/mol
• Adım 2: Molar derişim formülünden mol sayısını bulma
• \( M = \frac{n}{V} \Rightarrow n = M \times V \)
• \( n = 0.5 \text{ mol/L} \times 4 \text{ L} = 2 \) mol
• Adım 3: Mol sayısından kütleyi hesaplama
• \( \text{Kütle} = n \times \text{Mol Kütlesi} = 2 \text{ mol} \times 40 \text{ g/mol} = 80 \) g

Sonuç: 80 gram NaOH gereklidir. 👉

Seyreltme işleminde çözünen maddenin mol sayısı değişmez. Sadece çözücü eklenerek hacim artırılır.

Seyreltme formülü: \( M_1 \times V_1 = M_2 \times V_2 \)

• Başlangıç derişimi \( M_1 = 2 \) M
• Başlangıç hacmi \( V_1 = 200 \) mL = 0.2 L
• Son hacim \( V_2 = 800 \) mL = 0.8 L
• Son derişim \( M_2 = ? \)

• Hesaplama:
• \( 2 \text{ M} \times 0.2 \text{ L} = M_2 \times 0.8 \text{ L} \)
• \( 0.4 \text{ mol} = M_2 \times 0.8 \text{ L} \)
• \( M_2 = \frac{0.4 \text{ mol}}{0.8 \text{ L}} = 0.5 \) M

Sonuç: Yeni çözeltinin molar derişimi 0.5 M olur. ✅

Çamaşır suyu gibi evsel kimyasalların konsantrasyonunu anlamak, hem güvenlik hem de etkinlik açısından önemlidir.

• Yüzde Derişim: Genellikle kütlece yüzde olarak verilir (örneğin %5 sodyum hipoklorit).
• Molar Derişime Dönüşüm: Yüzde derişim, çözünen maddenin yoğunluğu ve mol kütlesi kullanılarak molar derişime çevrilebilir.
• Kullanım Alanları: Molar derişim bilgisi, belirli bir temizlik işi için ne kadar çamaşır suyu kullanılması gerektiğini belirlemeye yardımcı olur. Örneğin, daha yüksek molar derişimli bir çözelti, daha az miktarda kullanılarak aynı etkiyi gösterebilir. 💡
• Güvenlik: Yüksek konsantrasyonlu kimyasallarla çalışırken, doğru molar derişimi bilmek, uygun kişisel koruyucu ekipman kullanımını ve güvenli seyreltme prosedürlerini anlamak için gereklidir. 👉

Bu, kimyanın günlük hayatımızdaki pratik uygulamalarından sadece biridir.

Karışım problemlerinde, her bir çözeltideki çözünen maddenin toplam mol sayısını bulup, toplam hacme böleriz.

• Adım 1: Birinci çözeltideki KCI mol sayısını hesaplama
• \( n_1 = M_1 \times V_1 = 2 \text{ mol/L} \times 0.3 \text{ L} = 0.6 \) mol
• Adım 2: İkinci çözeltideki KCI mol sayısını hesaplama
• \( n_2 = M_2 \times V_2 = 4 \text{ mol/L} \times 0.2 \text{ L} = 0.8 \) mol
• Adım 3: Toplam mol sayısını hesaplama
• \( n_{\text{toplam}} = n_1 + n_2 = 0.6 \text{ mol} + 0.8 \text{ mol} = 1.4 \) mol
• Adım 4: Toplam hacmi hesaplama
• \( V_{\text{toplam}} = V_1 + V_2 = 0.3 \text{ L} + 0.2 \text{ L} = 0.5 \) L
• Adım 5: Son karışımın molar derişimini hesaplama
• \( M_{\text{son}} = \frac{n_{\text{toplam}}}{V_{\text{toplam}}} = \frac{1.4 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} = 2.8 \) M

Sonuç: Oluşan son karışımın molar derişimi 2.8 M olur. 💡

Bu tür sorularda, belirli bir hacimdeki çözeltiyi ele alarak hesaplama yapmak en kolay yoldur. 100 mL çözeltiyi ele alalım.

• Adım 1: 100 mL çözeltinin kütlesini hesaplama
• \( \text{Kütle} = \text{Yoğunluk} \times \text{Hacim} = 1.2 \text{ g/mL} \times 100 \text{ mL} = 120 \) g
• Adım 2: Çözeltideki Na₂SO₄ kütlesini hesaplama (kütlece %10)
• \( \text{Na₂SO₄ Kütlesi} = 120 \text{ g} \times \frac{10}{100} = 12 \) g
• Adım 3: Na₂SO₄'ün mol kütlesini hesaplama
• \( \text{Mol Kütlesi (Na₂SO₄)} = (2 \times 23) + 32 + (4 \times 16) = 46 + 32 + 64 = 142 \) g/mol
• Adım 4: Na₂SO₄'ün mol sayısını hesaplama
• \( n = \frac{12 \text{ g}}{142 \text{ g/mol}} \approx 0.0845 \) mol
• Adım 5: Molar derişimi hesaplama (Çözelti hacmi 0.1 L)
• \( M = \frac{n}{V} = \frac{0.0845 \text{ mol}}{0.1 \text{ L}} \approx 0.845 \) M

Sonuç: Çözeltinin molar derişimi yaklaşık olarak 0.845 M'dir. 💡