🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Kimya

📄 10. Sınıf Kimya: Kimyasal tepkimeler sonucunda atmosferin doğasındaki değişimin ekosisteme etkileri Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Kömür ve petrol gibi fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere salınan \(CO_2\) gazı, sera etkisine neden olan en önemli gazlardan biridir.

2. Havada bulunan \(N_2\) gazı, yağmur sularıyla birleşerek doğrudan asit yağmurlarını oluşturur.

3. Kükürt dioksit (\(SO_2\)) gazı, atmosferdeki su buharı ile tepkimeye girerek sülfürik asit (\(H_2SO_4\)) oluşturabilir.

4. Asit yağmurları sadece tarihi eserlere zarar verir, canlı organizmalar ve toprak yapısı üzerinde olumsuz bir etkisi yoktur.

5. Fosil yakıtların tam yanmaması sonucu oluşan karbonmonoksit (\(CO\)) gazı, zehirli bir hava kirleticidir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Atmosferdeki sera gazlarının ısıyı tutması sonucu yeryüzü sıcaklığının artmasına denir.
2. Azot dioksit (\(NO_2\)) gazının atmosferdeki su buharı ile tepkimesi sonucunda asidi oluşur.
3. Fosil yakıtların yanmasıyla atmosfere salınan kükürt ve azot oksitlerin yağışlarla yeryüzüne inmesine denir.
4. Havayı kirleten ve asit yağmurlarına sebep olan \(SO_2\) gazı, genellikle yapısında kükürt bulunan gibi yakıtların yanmasıyla oluşur.
5. Atmosferde birikerek güneşten gelen zararlı ultraviyole ışınlarının yeryüzüne ulaşmasını engelleyen tabaka tabakasıdır.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Atmosferdeki bazı gazların yeryüzünden yansıyan ısıyı tutarak dünyanın sıcaklığını koruması süreci.
« \(SO_x\) ve \(NO_x\) gazlarının atmosferdeki su buharıyla birleşerek düşük pH'lı yağışlar oluşturması.
« Fosil yakıtların yetersiz oksijenle yanması sonucu oluşan, kokusuz ve zehirli gaz.
« Atmosferin stratosfer tabakasında bulunan ve UV ışınlarını süzen gaz.
« Su ile tepkimeye girdiğinde sülfürik asit oluşturan asidik oksit.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Atmosferde asit yağmurlarına neden olan temel iki ametal oksit grubunu genel formülleriyle yazınız.

2. Fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere salınan ve sera etkisine en çok katkıda bulunan temel gaz hangisidir?

3. Asit yağmurlarının toprağın kimyasal yapısına ve tarım alanlarına verdiği en belirgin zarar nedir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Atmosferdeki sera gazlarının miktarının aşırı artması küresel ısınmaya yol açar. Aşağıdaki gazlardan hangisi sera etkisine doğrudan katkı sağlayan gazlardan biri değildir?

2. Asit yağmurları ile ilgili;
I. Toprağın verimliliğini azaltır.
II. Tarihi eserlerin ve mermer heykellerin aşınmasına neden olur.
III. Sadece sanayi bölgelerinde yağar, rüzgarlarla taşınamaz.
yargılarından hangileri doğrudur?

3. Aşağıdaki kimyasal tepkimelerden hangisi atmosferde asit yağmurlarının oluşum basamaklarından birini temsil etmez?

4. Fosil yakıtların kullanımı sonucu atmosfere salınan gazlar ekosisteme ciddi zararlar vermektedir. Bu zararları en aza indirmek için aşağıdakilerden hangisinin yapılması uygun bir önlem değildir?

5. Kükürt içeren kömürlerin yakılmasıyla oluşan \(SO_2\) gazı havada nem ile birleşerek sülfürik asit damlacıklarını oluşturur. Bu olayla ilgili;
I. Kimyasal bir değişim gerçekleşmiştir.
II. Oluşan asit yağmuru göllerin pH değerini düşürerek sudaki yaşamı tehdit eder.
III. Havada yalnızca fiziksel bir karışım meydana gelmiştir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Karbondioksit (\(CO_2\)) gazının atmosferdeki doğal döngüsü ile endüstriyel faaliyetler sonucu artan miktarının sera etkisine ve küresel iklim değişikliğine olan etkisini açıklayınız.

2. Kükürt dioksit (\(SO_2\)) gazının atmosferde sülfürik aside (\(H_2SO_4\)) dönüşme sürecini kimyasal tepkime denklemlerini yazarak açıklayınız.

3. Asit yağmurlarının tarihi eserler ve metal yapılar üzerindeki tahrip edici etkisini kimyasal açıdan açıklayınız. Mermerin yapısında bulunan kalsiyum karbonatın (\(CaCO_3\)) asitlerle tepkimesini göz önünde bulundurunuz.