🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Kimya / İndüklenmiş dipol etkileşimi / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Kimya

📄 10. Sınıf Kimya: İndüklenmiş dipol etkileşimi Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Apolar moleküller ve soygaz atomları arasında geçici olarak oluşan kutupluluğa indüklenmiş dipol denir.

2. İndüklenmiş dipol - indüklenmiş dipol etkileşimlerine özel olarak London kuvvetleri de denir.

3. Dipol - indüklenmiş dipol etkileşimi, polar bir molekül ile apolar bir molekül arasında gerçekleşir.

4. Moleküldeki elektron sayısı arttıkça indüklenmiş dipollerin polarlanabilirliği azalır ve London kuvvetleri zayıflar.

5. İyon - indüklenmiş dipol etkileşimine \(NaCl\) tuzunun polar bir çözücü olan \(H_2O\) içinde çözünmesi örnek olarak verilebilir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Apolar taneciklerin anlık olarak elektron yoğunluğunun bir tarafa yığılmasıyla oluşan geçici kutupluluğa denir.
2. Soygaz atomları arasında sadece kuvvetleri etkindir.
3. Polar bir molekül olan \(HCl\) ile apolar bir molekül olan \(Cl_2\) arasında etkileşimi kurulur.
4. Apolar moleküllerde elektron sayısı arttıkça polarlanabilirlik artar, buna bağlı olarak maddelerin noktası yükselir.
5. Bir iyon ile apolar bir molekül arasında oluşan zayıf etkileşime etkileşimi denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Apolar tanecikler veya soygazlar arasında elektronların anlık hareketiyle oluşan en zayıf etkileşim türü.
« Polar bir molekül olan \(H_2O\) ile apolar bir molekül olan \(O_2\) arasında kurulan zayıf etkileşim.
« Bir anyon veya katyonun, apolar bir molekülde geçici kutupluluk oluşturmasıyla meydana gelen çekim kuvveti.
« Bir taneciğin elektron bulutunun dış bir etkiyle kolayca deforme olabilme ve geçici kutup oluşturabilme yeteneği.
« Polar moleküllerde elektronların asimetrik dağılımı sonucu molekülde sürekli olarak bulunan artı ve eksi kutuplar.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. \(He\), \(Ne\) ve \(Ar\) soygazlarının aynı koşullardaki kaynama noktalarını büyükten küçüğe sıralayınız. (Atom numaraları: \(He: 2\), \(Ne: 10\), \(Ar: 18\))

2. Apolar bir molekül olan \(CO_2\) ile polar bir molekül olan \(H_2O\) arasında hangi zayıf etkileşim türü baskındır?

3. London kuvvetlerinin gücünü belirleyen iki temel faktör nedir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıda verilen madde çiftlerinden hangisinin arasındaki baskın etkileşim türü 'dipol - indüklenmiş dipol' etkileşimidir?
(Bilgi: \(H_2O\) polar, \(HCl\) polar, \(CH_4\) apolar, \(CO_2\) apolar, \(He\) soygazdır.)

2. London kuvvetleri ile ilgili;
I. Geçici (anlık) dipollerin etkileşimi sonucu oluşur.
II. Elektron sayısı arttıkça genellikle gücü artar.
III. Polar moleküller arasında da bulunur ancak baskın değildir.
yargılarından hangileri doğrudur?

3. Apolar moleküllerde elektron sayısı arttıkça indüklenmiş dipollerin gücü artar. Buna göre halojen grubu elementleri olan \(F_2\), \(Cl_2\), \(Br_2\) ve \(I_2\) moleküllerinden hangisinin oda koşullarında katı halde bulunması beklenir?
(Atom numaraları: \(F: 9\), \(Cl: 17\), \(Br: 35\), \(I: 53\))

4. Aşağıdaki olaylardan hangisinde iyon - indüklenmiş dipol etkileşimi kurulur?

5. Apolar bir molekül olan pentanın düz zincirli izomeri (n-pentan) ile dallanmış izomerinin (neopentan) kaynama noktaları farklıdır. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Apolar maddelerin polar çözücülerde (örneğin \(I_2\) katısının suda) iyi çözünmemesinin nedenini, aralarında oluşan zayıf etkileşim türünü belirterek açıklayınız.

2. \(CH_4\) ve \(CF_4\) moleküllerinin ikisi de apolardır. Hangisinin kaynama noktasının daha yüksek olmasını beklersiniz? Nedenini elektron sayısı ve London kuvvetleri ilişkisiyle açıklayınız. (Atom numaraları: \(H: 1\), \(C: 6\), \(F: 9\))

3. Geçici dipol (indüklenmiş dipol) ile kalıcı dipol kavramları arasındaki farkları 10. sınıf kimya düzeyinde açıklayarak her birine birer molekül örneği veriniz.