🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Kimya

📄 10. Sınıf Kimya: Gazların farklı ortamlarda yayılmasına ilişkin deneyler Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Gazların yayılma hızı, molekül kütlesi ile ters orantılıdır.

2. Aynı sıcaklıkta, hafif gazlar ağır gazlara göre daha yavaş yayılır.

3. Difüzyon, gaz moleküllerinin yüksek derişimli ortamdan düşük derişimli ortama kendiliğinden yayılmasıdır.

4. Efüzyon, gazların küçük bir delikten boşluğa yayılması olayıdır.

5. Bir gazın yayılma hızı sadece sıcaklığa bağlıdır, molekül kütlesine bağlı değildir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Gaz moleküllerinin bulundukları ortamda kendiliğinden her yöne yayılması olayına denir.
2. Gazların yayılma hızları, molekül kütlelerinin karekökü ile orantılıdır.
3. Aynı sıcaklıkta, molekül kütlesi küçük olan gazlar, molekül kütlesi büyük olan gazlara göre daha yayılır.
4. Küçük bir delikten gazların boşluğa yayılması olayına denir.
5. Bir gazın yayılma hızı, mutlak sıcaklığının karekökü ile orantılıdır.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Gaz moleküllerinin yüksek derişimli ortamdan düşük derişimli ortama kendiliğinden yayılması.
« Gazların küçük bir delikten boşluğa yayılması.
« Bir maddenin bir molekülünün ağırlığı, gazların yayılma hızını etkileyen önemli bir faktör.
« Gazların yayılma hızlarının molekül kütlelerinin karekökü ile ters orantılı olduğunu belirten yasa.
« Gaz moleküllerinin kinetik enerjisini ve dolayısıyla yayılma hızını etkileyen faktör.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Gazların yayılma hızını etkileyen temel faktörler nelerdir?

2. Difüzyon ve efüzyon arasındaki farkı açıklayınız.

3. Neden hafif gazlar, ağır gazlara göre daha hızlı yayılır?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıdaki gazlardan hangisinin aynı sıcaklıkta yayılma hızı en fazladır?

2. Bir gazın yayılma hızı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

3. Aynı sıcaklıkta bulunan \(H_2\) (2 g/mol) ve \(He\) (4 g/mol) gazlarının yayılma hızları oranını (\(v_{H_2}/v_{He}\)) bulunuz.

4. Gazların yayılması ile ilgili olarak,
I. Difüzyon, gazların bir ortamda homojen olarak dağılmasıdır.
II. Efüzyon, gazların küçük bir delikten boşluğa kaçmasıdır.
III. Aynı sıcaklıkta, molekül kütlesi büyük olan gazlar daha yavaş yayılır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

5. Bir deneyde, eşit sıcaklıkta iki farklı gazın (X ve Y) yayılma hızları karşılaştırılıyor. X gazının Y gazına göre 2 kat daha hızlı yayıldığı gözlemleniyor. Buna göre, X ve Y gazlarının molekül kütleleri arasındaki ilişki nedir? (\(M_X\) ve \(M_Y\) molekül kütlelerini temsil eder.)

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Graham Difüzyon Yasası'nı açıklayarak, bu yasanın gazların yayılma hızları ile molekül kütleleri arasındaki ilişkiyi nasıl ifade ettiğini belirtiniz.

2. Şekildeki gibi bir deney düzeneğinde, cam borunun bir ucundan amonyak (\(NH_3\)) gazı, diğer ucundan hidroklorik asit (\(HCl\)) gazı aynı anda gönderiliyor. Boru içinde bu iki gazın tepkimeye girerek beyaz bir halka oluşturduğu gözlemleniyor (\(NH_3(g) + HCl(g) \rightarrow NH_4Cl(k)\)). Halkanın, cam borunun hangi ucuna daha yakın oluşmasını beklersiniz? Nedenini açıklayınız. (\(NH_3\): 17 g/mol, \(HCl\): 36.5 g/mol)

3. Bir lastik balonun zamanla küçüldüğü veya söndüğü gözlemlenir. Bu olayı gazların yayılması (difüzyon ve efüzyon) prensipleriyle açıklayınız.