✅ 10. Sınıf Kimya: Gazların farklı ortamlarda yayılması deneyleri Test Çöz

Gaz moleküllerinin, kendi kinetik enerjileri (rastgele hareketleri) sayesinde başka bir gaz ortamı içerisinde kendiliğinden yayılması olayına ne ad verilir?

Bir odanın köşesinde sıkılan parfüm kokusunun sıcak bir günde, soğuk bir güne kıyasla odanın diğer ucuna daha hızlı ulaşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İki ucu açık cam bir borunun sol ucundan amonyak ($NH_3$), sağ ucundan ise hidroklorik asit ($HCl$) gazları aynı anda gönderiliyor. Gazların boru içinde karşılaşmasıyla beyaz bir amonyum klorür ($NH_4Cl$) duman halkası oluşuyor. Bu karşılaşma noktasının $HCl$ gazının gönderildiği sağ uca daha yakın olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? (Mol kütleleri: $NH_3 = 17\text{ g/mol}$, $HCl = 36.5\text{ g/mol}$)

Bir gazın başka bir gaz ortamında yayılmasına "difüzyon", havası boşaltılmış bir ortama (vakuma) küçük bir delikten sızarak yayılmasına ise "efüzyon" denir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir efüzyon örneğidir?

Aynı sıcaklıkta bulunan $He$ ve $CH_4$ gazlarının aynı ortamdaki yayılma hızları karşılaştırılmak isteniyor. Gazların mol kütleleri $He = 4\text{ g/mol}$ ve $CH_4 = 16\text{ g/mol}$ olduğuna göre, $He$ gazının yayılma hızı $CH_4$ gazının yayılma hızının kaç katıdır?

Bir gazın yayılma hızı ile ilgili yapılan araştırmalarda, yayılma hızını etkileyen faktörler incelenmektedir.
Buna göre;
I. Gazın sıcaklığının düşürülmesi,
II. Gazın mol kütlesinin artırılması,
III. Gazın yayıldığı ortamın yoğunluğunun artırılması
işlemlerinden hangileri tek başına uygulandığında gazın yayılma hızı azalır?

Özdeş üç ayrı kaba aynı sıcaklıkta eşit miktarda $CO_2$ gazı gönderiliyor.
- 1. kap: Havası tamamen boşaltılmış (vakum) ortam.
- 2. kap: Normal hava basıncına sahip kuru hava ortamı.
- 3. kap: Saf su ile tamamen dolu ortam.
Buna göre, $CO_2$ gazının bu ortamlardaki yayılma hızlarının karşılaştırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Sabit sıcaklıkta, iki ucu açık 100 cm uzunluğundaki cam borunun sol ucundan $X$ gazı, sağ ucundan ise $Y$ gazı aynı anda gönderiliyor. Gazlar sol uçtan 80 cm uzakta karşılaştığına göre, $X$ ve $Y$ gazlarının mol kütleleri oranı ($\frac{M_X}{M_Y}$) aşağıdakilerden hangisidir?

Gazların farklı ortamlarda yayılması ve kinetik teorisi ile ilgili;
I. Aynı sıcaklıktaki tüm gazların ortalama kinetik enerjileri eşittir.
II. Aynı sıcaklıkta mol kütlesi küçük (hafif) olan gaz tanecikleri, mol kütlesi büyük (ağır) olanlara göre daha hızlı hareket eder.
III. Sıcaklık arttıkça gaz taneciklerinin yayılma hızı artar.
yargılarından hangileri doğrudur?

Gözenekli bir engelden (poröz çeper) gazların geçiş hızını ölçmek isteyen bir öğrenci, aynı sıcaklık ve basınçta $H_2$ ve $O_2$ gazlarını kullanıyor.
$H_2$ gazının gözenekli engelden tamamen geçmesi 10 saniye sürdüğüne göre, aynı koşullarda eşit mol sayısındaki $O_2$ gazının bu engelden tamamen geçmesi kaç saniye sürer? (Mol kütleleri: $H_2 = 2\text{ g/mol}$, $O_2 = 32\text{ g/mol}$)

Bir gazın yayılma hızını artırmak amacıyla yapılan deneylerde aşağıdaki işlemler ayrı ayrı uygulanıyor.
I. Gazın sıcaklığını artırmak
II. Gazın bulunduğu kabın hacmini küçültmek
III. Aynı sıcaklıkta gazı daha küçük mol kütleli başka bir gazla değiştirmek
Bu işlemlerden hangileri gaz taneciklerinin birim zamandaki ortalama hızını doğrudan artırır?

Bir araştırmacı, gazların yayılma hızına sıcaklık ve mol kütlesinin etkisini incelemek amacıyla iki ucu açık, 120 cm uzunluğundaki yatay cam bir boru kullanıyor. Borunun sol ucundan $27^\circ\text{C}$ sıcaklıktaki helyum ($He$) gazı, sağ ucundan ise $927^\circ\text{C}$ sıcaklıktaki metan ($CH_4$) gazı aynı anda gönderiliyor.
Buna göre, bu iki gaz borunun sol ucundan kaç cm uzakta karşılaşır? (Gazların ideal davrandığı varsayılacaktır. Mol kütleleri: $He = 4\text{ g/mol}$, $CH_4 = 16\text{ g/mol}$, Mutlak sıfır noktası: $-273^\circ\text{C}$)

Bir kimya laboratuvarında özdeş iki cam boruda gazların yayılma hızı deneyleri gerçekleştiriliyor.
- 1. Deney: $25^\circ\text{C}$ sıcaklıktaki havası tamamen boşaltılmış (vakumlu) birinci borunun sol ucundan $X$, sağ ucundan ise $Y$ gazı aynı anda gönderiliyor ve gazlar borunun tam ortasında karşılaşıyor.
- 2. Deney: İçi kuru hava ile dolu ikinci borunun sıcaklığı $50^\circ\text{C}$'ye çıkarılarak sol ucundan $X$, sağ ucundan ise $Y$ gazı aynı anda gönderiliyor.
Buna göre, yapılan bu deneylerle ilgili;
I. $X$ ve $Y$ gazlarının mol kütleleri birbirine eşittir.
II. 2. deneyde gazların karşılaşma süresi, 1. deneye göre daha kısa olmuştur.
III. 2. deneyde gazlar yine borunun tam ortasında karşılaşır.
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? (Gazların hava ile tepkime vermediği ve ideal davrandığı varsayılacaktır.)

Bir araştırmacı, farklı gazların belirli koşullarda 1 metrelik bir mesafeyi katetme (yayılma) sürelerini ölçmek amacıyla laboratuvarda aşağıdaki deneyleri gerçekleştiriyor:

- Deney 1: $H_2$ gazı, $300\text{ K}$ sıcaklıkta, vakum (boşluk) ortamında yayılıyor. (Süre: $t_1$)
- Deney 2: $O_2$ gazı, $300\text{ K}$ sıcaklıkta, vakum (boşluk) ortamında yayılıyor. (Süre: $t_2$)
- Deney 3: $H_2$ gazı, $300\text{ K}$ sıcaklıkta, içi Argon gazı ile dolu bir ortamda yayılıyor. (Süre: $t_3$)
- Deney 4: $H_2$ gazı, $600\text{ K}$ sıcaklıkta, vakum (boşluk) ortamında yayılıyor. (Süre: $t_4$)

Buna göre, ölçülen süreler ($t_1, t_2, t_3, t_4$) arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru kıyaslanmıştır? (Mol kütleleri: $H_2 = 2\text{ g/mol}$, $O_2 = 32\text{ g/mol}$)