✅ 10. Sınıf Kimya: Gazların farklı ortamda dağılması deneyi Test Çöz

Gaz taneciklerinin düzensiz hareketi ve tanecikler arasındaki boşlukların çok fazla olması, gazların bulundukları ortamda kolayca yayılmasını sağlar. Bu olay "difüzyon" olarak adlandırılır.

Buna göre, gazların difüzyon özelliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir odanın köşesinde sıkılan bir parfümün kokusunun kısa bir süre sonra odanın diğer ucundan da hissedilmesi olayı ile ilgili;

I. Gaz taneciklerinin sürekli ve rastgele hareket etmesi sonucu gerçekleşir.
II. Parfüm taneciklerinin hava ortamında yayılması (difüzyon) olayıdır.
III. Bu olay sonucunda oda içinde heterojen bir karışım oluşur.

yargılarından hangileri doğrudur?

Gazların farklı ortamlarda yayılma hızını belirlemek amacıyla yapılan bir deneyde, özdeş iki cam borunun sol ucundan aynı anda eşit miktarda renkli bir gaz gönderiliyor. Birinci borunun sıcaklığı $ 20^\circ\text{C} $, ikinci borunun sıcaklığı ise $ 60^\circ\text{C} $'dir.

Buna göre, bu deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Gazların yayılma hızı, yayıldıkları ortamın tanecik sıklığına (yoğunluğuna) bağlıdır. Ortamdaki engelleyici tanecik sayısı arttıkça gazın yayılma hızı azalır.

Buna göre, aynı sıcaklıktaki bir gazın;

I. Boşluk (vakum)
II. Hava
III. Su

ortamlarındaki yayılma hızlarının karşılaştırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Aynı koşullarda (aynı sıcaklık ve basınçta) bulunan farklı gazların yayılma hızları, gazların mol kütleleri ile ters orantılıdır. Yani hafif olan gaz tanecikleri, ağır olan gaz taneciklerine göre daha hızlı hareket eder ve daha hızlı yayılır.

Buna göre, aynı sıcaklıkta havaya bırakılan aşağıdaki gazlardan hangisinin oda içinde yayılma hızının en büyük olması beklenir?
(Mol kütleleri: $ \text{H} = 1\text{ g/mol} $, $ \text{He} = 4\text{ g/mol} $, $ \text{C} = 12\text{ g/mol} $, $ \text{N} = 14\text{ g/mol} $, $ \text{O} = 16\text{ g/mol} $, $ \text{S} = 32\text{ g/mol} $)

İki ucu açık yatay bir cam borunun sol ucuna amonyak ($ \text{NH}_3 $) gazı emdirilmiş pamuk, sağ ucuna ise hidroklorik asit ($ \text{HCl} $) çözeltisi emdirilmiş pamuk aynı anda yerleştiriliyor. Bir süre sonra cam borunun içinde, sağ uca (HCl tarafına) daha yakın bir noktada beyaz renkli amonyum klorür ($ \text{NH}_4\text{Cl} $) katı halkası oluştuğu gözleniyor.

Bu deneyle ilgili;

I. $ \text{NH}_3 $ gazının yayılma hızı, $ \text{HCl} $ gazının yayılma hızından daha büyüktür.
II. Gazların yayılma hızları mol kütleleriyle ters orantılıdır.
III. Deney daha yüksek bir sıcaklıkta tekrarlanırsa beyaz halkanın oluşma süresi kısalır.

yargılarından hangileri doğrudur?
(Mol kütleleri: $ \text{NH}_3 = 17\text{ g/mol} $, $ \text{HCl} = 36.5\text{ g/mol} $)

Gazların bir ortamda dağılması fiziksel bir yayılma (difüzyon) olayıdır. Ancak bazı durumlarda gazlar bir ortamda yayılırken aynı zamanda kimyasal veya fiziksel etkileşimlerle çözünme olayını da gerçekleştirirler.

Buna göre, aşağıdaki olaylardan hangisi gazların sadece bir ortamda serbestçe fiziksel olarak yayılması (difüzyon) esasına dayanmaz?

Bir araştırmacı, özdeş cam tüplerde bulunan $ \text{X} $ gazının farklı koşullardaki yayılma sürelerini ölçmek için aşağıdaki üç deneyi gerçekleştiriyor:

1. Deney: $ 10^\circ\text{C} $'de durgun hava ortamında gazın tüpün diğer ucuna ulaşma süresi ($ t_1 $)
2. Deney: $ 40^\circ\text{C} $'de durgun hava ortamında gazın tüpün diğer ucuna ulaşma süresi ($ t_2 $)
3. Deney: $ 40^\circ\text{C} $'de vakumlanmış (boşaltılmış) tüpte gazın diğer uca ulaşma süresi ($ t_3 $)

Buna göre; ölçülen sürelerin ($ t_1, t_2, t_3 $) karşılaştırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Gazların farklı ortamlarda dağılması ve kinetik özellikleri ile ilgili;

I. Aynı sıcaklıktaki tüm gaz taneciklerinin ortalama kinetik enerjileri eşittir.
II. Gaz taneciklerinin hızı, mutlak sıcaklık arttıkça artar.
III. Yoğunluğu havadan daha büyük olan gazlar, havaya bırakıldığında her zaman hızla yukarı doğru yükselerek dağılır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bir gaz taneciğinin başka bir gaz ortamı içerisinde yayılma (difüzyon) hızı;

I. Yayılması istenen gazın molekül kütlesi
II. Ortamın sıcaklığı
III. Ortamda bulunan diğer gazların yoğunluğu ve cinsi

niceliklerinden hangilerine bağlıdır?

Kapalı ve sabit hacimli bir kapta bulunan renkli brom ($ \text{Br}_2 $) gazı, kabın ortasındaki musluk açılarak yan taraftaki boş (vakumlu) kaba doğru yayılmaya bırakılıyor. Sabit sıcaklıkta gerçekleşen bu olayla ilgili yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?

Bir kimya öğretmeni, gazların farklı ortamlarda yayılma hızını göstermek amacıyla sınıfta bir deney tasarlıyor. Özdeş üç cam tüpün içerisine farklı gazlar konularak tüplerin uçları açılıyor ve gazların tüpün diğer ucuna ulaşma süreleri kaydediliyor. Deney koşulları ve elde edilen veriler aşağıda belirtilmiştir:

- 1. Tüp: $ \text{X} $ gazı, $ 25^\circ\text{C} $ sıcaklıkta, durgun hava ortamında yayılma süresi 40 saniyedir.
- 2. Tüp: $ \text{Y} $ gazı, $ 25^\circ\text{C} $ sıcaklıkta, durgun hava ortamında yayılma süresi 20 saniyedir.
- 3. Tüp: $ \text{X} $ gazı, $ 50^\circ\text{C} $ sıcaklıkta, durgun hava ortamında yayılma süresi 25 saniyedir.

Buna göre, bu deney verilerinden yararlanarak yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

Özdeş iki elastik balondan birincisi helyum ($ \text{He} $) gazı ile, ikincisi ise eşit hacimde karbondioksit ($ \text{CO}_2 $) gazı ile şişirilerek aynı odada bekletiliyor. Birkaç gün sonra helyum dolu balonun tamamen söndüğü, karbondioksit dolu balonun ise hacminin çok az küçüldüğü gözleniyor.

Bu deneysel gözlemle ilgili;

I. Helyum gazının gözenekli balon çeperindeki gözeneklerden dışarıya yayılma hızı, karbondioksit gazından daha fazladır.
II. Gazların gözenekli ortamlarda yayılma hızı, tanecik boyutu ve mol kütlesi azaldıkça artar.
III. Karbondioksit gazının tanecikleri arasındaki çekim kuvveti helyuma göre daha zayıf olduğu için balon çeperinden daha yavaş geçmiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?
(Mol kütleleri: $ \text{He} = 4\text{ g/mol} $, $ \text{CO}_2 = 44\text{ g/mol} $)

Bir araştırmacı, gazların farklı ortamlarda yayılmasını modellemek için bir bilgisayar simülasyonu tasarlıyor. Bu simülasyonda özdeş kırmızı renkli gaz tanecikleri, üç farklı ortama aynı anda bırakılıyor:

- A Ortamı: İçinde hiçbir engelleyici tanecik bulunmayan boşluk (vakum).
- B Ortamı: Seyreltik azot gazı içeren düşük basınçlı hava.
- C Ortamı: Sıkıştırılmış yoğun karbondioksit gazı içeren yüksek basınçlı ortam.

Simülasyon sonucunda kırmızı gaz taneciklerinin ortamın diğer ucuna ulaşma süreleri kaydediliyor.

Buna göre, simülasyon sonuçları ve gazların yayılma mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?