📄 10. Sınıf Kimya: Difüzyon, efüzyon, çözünürlük ve çözünme olayları Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler ise apolar çözücülerde genellikle iyi çözünür.
2. Yemek tuzunun (NaCl) suda çözünmesi sırasında iyon-dipol etkileşimleri etkin rol oynar.
3. Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça genellikle artar.
4. Difüzyon, maddelerin yüksek yoğunluklu ortamdan düşük yoğunluklu ortama doğru kendiliğinden yayılmasıdır.
5. Yağlı boya lekelerini temizlemek için polar bir çözücü olan su kullanılması en etkili yöntemdir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. \(H_2O\) (su) sıvısı içerisinde \(C_6H_{12}O_6\) (glukoz) katısı çözündüğünde hangi zayıf etkileşim türü etkin olur?
2. Benzin (apolar) ve su (polar) sıvıları karıştırıldığında birbirleri içerisinde çözünürler mi? Nedeniyle kısaca açıklayınız.
3. Gazların sudaki çözünürlüğünü artırmak için sıcaklık ve basınç koşulları nasıl değiştirilmelidir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki madde çiftlerinden hangisinin birbiri içerisinde iyi çözünmesi beklenmez?
2. Çözünme süreci ile ilgili;
I. Çözücü taneciklerinin birbirinden ayrılması endotermiktir.
II. Çözünen taneciklerinin birbirinden ayrılması endotermiktir.
III. Çözücü ve çözünen taneciklerinin etkileşmesi her zaman endotermiktir.
yargılarından hangileri doğrudur?
3. Sodyum klorür (NaCl) iyonik katısının suda çözünmesi sırasında gerçekleşen olaylar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
4. Aşağıda verilen olaylardan hangisi difüzyon (yayılma) olayına örnek olarak gösterilemez?
5. Çözünürlük ile ilgili;
I. Belirli sıcaklık ve basınçta 100 gram çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarıdır.
II. Katıların çözünürlüğü sıcaklık arttıkça her zaman azalır.
III. Gazların çözünürlüğü basınç arttıkça artar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Polar bir madde olan su (\(H_2O\)) içerisinde apolar bir madde olan iyot (\(I_2\)) katısının çözünmesi beklenmez. Bu durumu tanecikler arası etkileşimler (dipol-dipol, indüklenmiş dipol vb.) açısından detaylıca açıklayınız.
2. Çözünme sürecini oluşturan üç temel basamağı (çözücü taneciklerinin ayrılması, çözünen taneciklerinin ayrılması ve yeni etkileşimlerin oluşması) ısı alışverişi (endotermik/ekzotermik) yönünden açıklayarak toplam çözünme ısısının nasıl belirlendiğini yazınız.
3. Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız 'gazoz kapağı açıldığında gaz kabarcıklarının çıkması' olayını çözünürlük prensipleri ve gazların çözünürlüğüne etki eden faktörler çerçevesinde açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Difüzyon, efüzyon, çözünürlük ve çözünme olayları Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler ise apolar çözücülerde genellikle iyi çözünür. |
| ( .... ) | Yemek tuzunun (NaCl) suda çözünmesi sırasında iyon-dipol etkileşimleri etkin rol oynar. |
| ( .... ) | Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça genellikle artar. |
| ( .... ) | Difüzyon, maddelerin yüksek yoğunluklu ortamdan düşük yoğunluklu ortama doğru kendiliğinden yayılmasıdır. |
| ( .... ) | Yağlı boya lekelerini temizlemek için polar bir çözücü olan su kullanılması en etkili yöntemdir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Bir maddenin başka bir madde içinde homojen olarak dağılması olayına .................... adı verilir. |
| 2) | Su molekülleri ile etil alkol molekülleri arasında çözünme sürecinde etkin olan etkileşim türü .................... bağlarıdır. |
| 3) | Çözücü moleküllerinin çözünen taneciklerinin etrafını sarması olayına, eğer çözücü su ise .................... adı verilir. |
| 4) | Sıcaklık arttıkça katıların sudaki çözünürlüğü genellikle ..................... |
| 5) | Gazların sıvıdaki çözünürlüğü, sıvının üzerindeki gazın kısmi .................... arttıkça artar. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | \(H_2O\) (su) sıvısı içerisinde \(C_6H_{12}O_6\) (glukoz) katısı çözündüğünde hangi zayıf etkileşim türü etkin olur? |
| 2) | Benzin (apolar) ve su (polar) sıvıları karıştırıldığında birbirleri içerisinde çözünürler mi? Nedeniyle kısaca açıklayınız. |
| 3) | Gazların sudaki çözünürlüğünü artırmak için sıcaklık ve basınç koşulları nasıl değiştirilmelidir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdaki madde çiftlerinden hangisinin birbiri içerisinde iyi çözünmesi beklenmez?
A) \(H_2O\) - \(C_2H_5OH\)
B) \(H_2O\) - \(NH_3\)
C) \(CCl_4\) - \(I_2\)
D) \(H_2O\) - \(C_6H_6\)
E) \(HCl\) - \(H_2O\)
|
| 2) |
Çözünme süreci ile ilgili; I. Çözücü taneciklerinin birbirinden ayrılması endotermiktir. II. Çözünen taneciklerinin birbirinden ayrılması endotermiktir. III. Çözücü ve çözünen taneciklerinin etkileşmesi her zaman endotermiktir. yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
| 3) |
Sodyum klorür (NaCl) iyonik katısının suda çözünmesi sırasında gerçekleşen olaylar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) \(Na^+\) iyonları suyun kısmi negatif ucu olan oksijen tarafıyla etkileşir.
B) \(Cl^-\) iyonları suyun kısmi pozitif ucu olan hidrojen tarafıyla etkileşir.
C) Çözünme sürecinde iyon-dipol etkileşimleri oluşur.
D) Bu olay bir hidratasyon örneğidir.
E) Sodyum klorür moleküler olarak çözünür.
|
| 4) |
Aşağıda verilen olaylardan hangisi difüzyon (yayılma) olayına örnek olarak gösterilemez?
A) Suya damlatılan mürekkebin suyun her tarafına dağılması
B) Sıcak çaya atılan şekerin çözünerek çayın her yerine dağılması
C) Mutfakta pişen yemeğin kokusunun diğer odalardan hissedilmesi
D) Tuzlu suyun elektriği iletmesi
E) Parfümün sıkıldığı ortamda hızla yayılması
|
| 5) |
Çözünürlük ile ilgili; I. Belirli sıcaklık ve basınçta 100 gram çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarıdır. II. Katıların çözünürlüğü sıcaklık arttıkça her zaman azalır. III. Gazların çözünürlüğü basınç arttıkça artar. ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Polar bir madde olan su (\(H_2O\)) içerisinde apolar bir madde olan iyot (\(I_2\)) katısının çözünmesi beklenmez. Bu durumu tanecikler arası etkileşimler (dipol-dipol, indüklenmiş dipol vb.) açısından detaylıca açıklayınız. |
| 2) | Çözünme sürecini oluşturan üç temel basamağı (çözücü taneciklerinin ayrılması, çözünen taneciklerinin ayrılması ve yeni etkileşimlerin oluşması) ısı alışverişi (endotermik/ekzotermik) yönünden açıklayarak toplam çözünme ısısının nasıl belirlendiğini yazınız. |
| 3) | Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız 'gazoz kapağı açıldığında gaz kabarcıklarının çıkması' olayını çözünürlük prensipleri ve gazların çözünürlüğüne etki eden faktörler çerçevesinde açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-difuzyon-efuzyon-cozunurluk-ve-cozunme-olaylari/etkinlikler