🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Kimya
💡 10. Sınıf Kimya: Derişim Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Kimya: Derişim Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
💡 50 gram suya 10 gram tuz eklenerek hazırlanan çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaçtır?
Çözüm:
- 👉 Öncelikle çözeltinin toplam kütlesini bulalım. Çözeltinin kütlesi, çözünen madde (tuz) ile çözücü madde (su) kütlelerinin toplamıdır.
- Çözelti kütlesi = Çözünen kütlesi + Çözücü kütlesi
- Çözelti kütlesi = \( 10 \, \text{g (tuz)} + 50 \, \text{g (su)} = 60 \, \text{g} \)
- 📌 Şimdi kütlece yüzde derişim formülünü kullanalım:
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{\text{çözünen kütlesi}}{\text{çözelti kütlesi}} \times 100 \]
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{10 \, \text{g}}{60 \, \text{g}} \times 100 \]
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{1}{6} \times 100 \]
- ✅ Sonuç: Kütlece Yüzde Derişim yaklaşık \( 16.67% \) olarak bulunur.
Örnek 2:
🧪 200 gramlık bir çözeltinin kütlece %25'i şekerdir. Bu çözeltide kaç gram şeker çözünmüştür?
Çözüm:
- 👉 Kütlece yüzde derişim formülünü kullanarak çözünen madde miktarını bulabiliriz.
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{\text{çözünen kütlesi}}{\text{çözelti kütlesi}} \times 100 \]
- Verilenler: Kütlece Yüzde Derişim = \( 25% \), Çözelti kütlesi = \( 200 \, \text{g} \).
- Çözünen kütlesini (\( x \)) bulalım:
- \[ 25 = \frac{x}{200} \times 100 \]
- Denklemi basitleştirelim:
- \[ 25 = \frac{x}{2} \]
- Her iki tarafı 2 ile çarparak \( x \)'i yalnız bırakalım:
- \[ x = 25 \times 2 \]
- ✅ Sonuç: Çözeltide \( 50 \, \text{gram} \) şeker çözünmüştür.
Örnek 3:
💧 Kütlece %10'luk 300 gram tuzlu su çözeltisinde kaç gram su (çözücü) bulunur?
Çözüm:
- 👉 Öncelikle çözeltideki çözünen madde (tuz) miktarını bulmalıyız.
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{\text{çözünen kütlesi}}{\text{çözelti kütlesi}} \times 100 \]
- Verilenler: Kütlece Yüzde Derişim = \( 10% \), Çözelti kütlesi = \( 300 \, \text{g} \).
- Çözünen kütlesini (\( x \)) bulalım:
- \[ 10 = \frac{x}{300} \times 100 \]
- \[ 10 = \frac{x}{3} \]
- \[ x = 10 \times 3 = 30 \, \text{g} \]
- Bu, çözeltide \( 30 \, \text{gram} \) tuz olduğu anlamına gelir.
- 📌 Çözelti kütlesi = Çözünen kütlesi + Çözücü kütlesi olduğuna göre, çözücü kütlesini bulabiliriz:
- Çözücü kütlesi = Çözelti kütlesi - Çözünen kütlesi
- Çözücü kütlesi = \( 300 \, \text{g} - 30 \, \text{g} \)
- ✅ Sonuç: Çözeltide \( 270 \, \text{gram} \) su bulunur.
Örnek 4:
🧪 Kütlece %20'lik 150 gram tuzlu su çözeltisi ile kütlece %40'lık 250 gram tuzlu su çözeltisi karıştırılıyor. Oluşan yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaçtır?
Çözüm:
- 👉 İlk çözeltideki çözünen tuz miktarını bulalım:
- Çözünen tuz (1) = \( 150 \, \text{g} \times \frac{20}{100} = 30 \, \text{g} \)
- 👉 İkinci çözeltideki çözünen tuz miktarını bulalım:
- Çözünen tuz (2) = \( 250 \, \text{g} \times \frac{40}{100} = 100 \, \text{g} \)
- 📌 Şimdi toplam çözünen tuz miktarını bulalım:
- Toplam çözünen tuz = \( 30 \, \text{g} + 100 \, \text{g} = 130 \, \text{g} \)
- Toplam çözelti kütlesini bulalım:
- Toplam çözelti kütlesi = \( 150 \, \text{g} + 250 \, \text{g} = 400 \, \text{g} \)
- ✅ Son olarak, yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimini hesaplayalım:
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{\text{toplam çözünen kütlesi}}{\text{toplam çözelti kütlesi}} \times 100 \]
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{130 \, \text{g}}{400 \, \text{g}} \times 100 \]
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{13}{40} \times 100 \]
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = 32.5% \]
Örnek 5:
🧂 Kütlece %30'luk 400 gram tuzlu su çözeltisine 100 gram daha tuz eklenip tamamen çözülüyor. Oluşan yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaç olur?
Çözüm:
- 👉 Başlangıçtaki çözeltideki tuz miktarını bulalım:
- Çözünen tuz (başlangıç) = \( 400 \, \text{g} \times \frac{30}{100} = 120 \, \text{g} \)
- Çözücü su (başlangıç) = \( 400 \, \text{g} - 120 \, \text{g} = 280 \, \text{g} \)
- 👉 Çözeltiye 100 gram daha tuz eklendiğinde:
- Yeni çözünen tuz miktarı = \( 120 \, \text{g} + 100 \, \text{g} = 220 \, \text{g} \)
- Su miktarı değişmez: \( 280 \, \text{g} \)
- Yeni çözelti kütlesi = Yeni çözünen tuz + Su miktarı = \( 220 \, \text{g} + 280 \, \text{g} = 500 \, \text{g} \)
- 📌 Alternatif olarak, yeni çözelti kütlesi = Başlangıç çözeltisi kütlesi + Eklenen tuz kütlesi = \( 400 \, \text{g} + 100 \, \text{g} = 500 \, \text{g} \)
- ✅ Yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimini hesaplayalım:
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{\text{yeni çözünen kütlesi}}{\text{yeni çözelti kütlesi}} \times 100 \]
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{220 \, \text{g}}{500 \, \text{g}} \times 100 \]
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{22}{50} \times 100 = 44% \]
Örnek 6:
🔥 Kütlece %20'lik 300 gram şekerli su çözeltisinden 100 gram su buharlaştırılıyor. Yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaç olur?
Çözüm:
- 👉 Başlangıçtaki çözeltideki şeker miktarını bulalım:
- Çözünen şeker (başlangıç) = \( 300 \, \text{g} \times \frac{20}{100} = 60 \, \text{g} \)
- Çözücü su (başlangıç) = \( 300 \, \text{g} - 60 \, \text{g} = 240 \, \text{g} \)
- 👉 Çözeltiden 100 gram su buharlaştırıldığında:
- Çözünen şeker miktarı değişmez: \( 60 \, \text{g} \)
- Yeni su miktarı = \( 240 \, \text{g} - 100 \, \text{g} = 140 \, \text{g} \)
- Yeni çözelti kütlesi = Çözünen şeker + Yeni su miktarı = \( 60 \, \text{g} + 140 \, \text{g} = 200 \, \text{g} \)
- 📌 Alternatif olarak, yeni çözelti kütlesi = Başlangıç çözeltisi kütlesi - Buharlaşan su kütlesi = \( 300 \, \text{g} - 100 \, \text{g} = 200 \, \text{g} \)
- ✅ Yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimini hesaplayalım:
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{\text{çözünen şeker kütlesi}}{\text{yeni çözelti kütlesi}} \times 100 \]
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{60 \, \text{g}}{200 \, \text{g}} \times 100 \]
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{6}{20} \times 100 = 30% \]
Örnek 7:
🍎 Bir meyve suyu kutusunun etiketinde "Toplam Şeker: 100 mL'de 12 gram" yazmaktadır. Bu meyve suyunun yoğunluğu yaklaşık \( 1.05 \, \text{g/mL} \) olduğuna göre, bu meyve suyunun kütlece yüzde şeker derişimi yaklaşık olarak kaçtır? (Çözeltinin homojen olduğu varsayılacaktır.)
Çözüm:
- 👉 Öncelikle 100 mL meyve suyunun kütlesini bulalım. Yoğunluk formülünü kullanacağız: Yoğunluk = Kütle / Hacim.
- Kütle = Yoğunluk \( \times \) Hacim
- Meyve suyu kütlesi = \( 1.05 \, \text{g/mL} \times 100 \, \text{mL} = 105 \, \text{g} \)
- 📌 Etikette verilen bilgiye göre, 100 mL meyve suyunda 12 gram şeker bulunmaktadır. Bu durumda çözünen şeker kütlesi \( 12 \, \text{g} \)'dır.
- ✅ Şimdi kütlece yüzde derişim formülünü uygulayalım:
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{\text{çözünen şeker kütlesi}}{\text{meyve suyu kütlesi}} \times 100 \]
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} = \frac{12 \, \text{g}}{105 \, \text{g}} \times 100 \]
- \[ \text{Kütlece Yüzde Derişim} \approx 11.43% \]
- Bu meyve suyunun kütlece yaklaşık %11.43'ü şekerdir.
Örnek 8:
🧴 Bir kolonya şişesinin üzerinde "80° Kolonya" yazmaktadır. Bu ifade, kolonyanın hacimce %80 oranında etil alkol içerdiğini gösterir. Eğer 500 mL'lik bir kolonya şişesi satın alırsanız, bu kolonyada kaç mL etil alkol bulunur?
Çözüm:
- 👉 Kolonyanın hacimce yüzde derişimi %80 olarak verilmiştir. Bu, çözeltinin hacimce her 100 biriminde 80 birim çözünen (etil alkol) olduğu anlamına gelir.
- \[ \text{Hacimce Yüzde Derişim} = \frac{\text{çözünen hacmi}}{\text{çözelti hacmi}} \times 100 \]
- Verilenler: Hacimce Yüzde Derişim = \( 80% \), Çözelti hacmi = \( 500 \, \text{mL} \).
- Çözünen etil alkol hacmini (\( x \)) bulalım:
- \[ 80 = \frac{x}{500} \times 100 \]
- Denklemi basitleştirelim:
- \[ 80 = \frac{x}{5} \]
- Her iki tarafı 5 ile çarparak \( x \)'i yalnız bırakalım:
- \[ x = 80 \times 5 \]
- ✅ Sonuç: Bu 500 mL'lik kolonya şişesinde \( 400 \, \text{mL} \) etil alkol bulunur. Geri kalan \( 500 - 400 = 100 \, \text{mL} \) ise su ve diğer esanslardır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-derisim/sorular