💡 10. Sınıf Kimya: Derişim Birimleri Molarite Seyreltme Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Kimya: Derişim Birimleri Molarite Seyreltme Çözümlü Örnekler
2 mol sodyum hidroksit (NaOH) katısı, 2000 mL çözelti hacmine ulaşacak şekilde saf suda çözülüyor. Bu çözeltinin molar derişimi kaç M'dir?
📌 Öncelikle, molarite formülünü hatırlayalım:
Molarite (M) = \( \frac{\text{Çözünenin mol sayısı (n)}}{\text{Çözeltinin hacmi (V, Litre)}} \)
- Adım 1: Verilenleri Belirleyelim
Çözünenin mol sayısı (n) = \( 2 \) mol NaOH
Çözeltinin hacmi (V) = \( 2000 \) mL - Adım 2: Hacmi Litreye Çevirelim
Molarite formülünde hacim birimi Litre (L) olmalıdır. \( 1 \) L = \( 1000 \) mL olduğu için:
V = \( 2000 \) mL \( \div 1000 \) mL/L = \( 2 \) L - Adım 3: Molariteyi Hesaplayalım
Şimdi formülü uygulayabiliriz:
\[ M = \frac{2 \text{ mol}}{2 \text{ L}} \] \[ M = 1 \text{ M} \]
\( 29.25 \) gram sodyum klorür (NaCl) katısı, yeterli miktarda saf suda çözülerek \( 500 \) mL hacimli bir çözelti hazırlanıyor. Buna göre bu çözeltinin molar derişimi kaç M'dir? (Na: \( 23 \) g/mol, Cl: \( 35.5 \) g/mol)
📌 Hatırlatma: Mol sayısı (n) = \( \frac{\text{Kütle (m)}}{\text{Mol Kütlesi (M_a)}} \)
- Adım 1: NaCl'nin Mol Kütlesini (M_a) Hesaplayalım
\( M_a(\text{NaCl}) = M_a(\text{Na}) + M_a(\text{Cl}) \)
\( M_a(\text{NaCl}) = 23 + 35.5 = 58.5 \) g/mol - Adım 2: Çözünen NaCl'nin Mol Sayısını (n) Bulalım
Verilen kütle \( m = 29.25 \) gram.
\[ n = \frac{29.25 \text{ g}}{58.5 \text{ g/mol}} \] \[ n = 0.5 \text{ mol} \] - Adım 3: Çözelti Hacmini Litreye Çevirelim
Çözelti hacmi (V) = \( 500 \) mL.
V = \( 500 \) mL \( \div 1000 \) mL/L = \( 0.5 \) L - Adım 4: Molariteyi Hesaplayalım
Molarite (M) = \( \frac{\text{n}}{\text{V}} \)
\[ M = \frac{0.5 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} \] \[ M = 1 \text{ M} \]
\( 0.2 \) M derişimli \( 250 \) mL magnezyum nitrat (Mg(NO\(_3\))\(_2\)) çözeltisi hazırlamak için kaç gram Mg(NO\(_3\))\(_2\) katısı gereklidir? (Mg: \( 24 \) g/mol, N: \( 14 \) g/mol, O: \( 16 \) g/mol)
📌 Yol haritamız: Molarite ve hacimden mol sayısını bul, sonra mol sayısından kütleyi hesapla.
- Adım 1: Mg(NO\(_3\))\(_2\)'nin Mol Kütlesini (M_a) Hesaplayalım
\( M_a(\text{Mg(NO}_3)_2) = M_a(\text{Mg}) + 2 \times M_a(\text{N}) + 6 \times M_a(\text{O}) \)
\( M_a(\text{Mg(NO}_3)_2) = 24 + 2 \times 14 + 6 \times 16 \)
\( M_a(\text{Mg(NO}_3)_2) = 24 + 28 + 96 = 148 \) g/mol - Adım 2: Çözelti Hacmini Litreye Çevirelim
Çözelti hacmi (V) = \( 250 \) mL.
V = \( 250 \) mL \( \div 1000 \) mL/L = \( 0.25 \) L - Adım 3: Gerekli Mol Sayısını (n) Bulalım
Molarite (M) = \( \frac{\text{n}}{\text{V}} \) formülünden n'i çekelim: \( n = M \times V \)
\[ n = 0.2 \text{ M} \times 0.25 \text{ L} \] \[ n = 0.05 \text{ mol} \] - Adım 4: Gerekli Kütleyi (m) Hesaplayalım
Mol sayısı (n) = \( \frac{\text{m}}{\text{M_a}} \) formülünden m'i çekelim: \( m = n \times M_a \)
\[ m = 0.05 \text{ mol} \times 148 \text{ g/mol} \] \[ m = 7.4 \text{ g} \]
\( 4 \) M derişimli \( 100 \) mL sülfürik asit (H\(_2\)SO\(_4\)) çözeltisi, saf su eklenerek \( 400 \) mL hacme seyreltiliyor. Buna göre seyreltme sonrası çözeltinin molar derişimi kaç M olur?
📌 Seyreltme formülü: \( M_1 \times V_1 = M_2 \times V_2 \)
Burada:
\( M_1 \): Başlangıç derişimi
\( V_1 \): Başlangıç hacmi
\( M_2 \): Son derişim
\( V_2 \): Son hacim
- Adım 1: Verilenleri Belirleyelim
Başlangıç derişimi (\( M_1 \)) = \( 4 \) M
Başlangıç hacmi (\( V_1 \)) = \( 100 \) mL
Son hacim (\( V_2 \)) = \( 400 \) mL
Aranan: Son derişim (\( M_2 \)) - Adım 2: Formülü Uygulayalım
Hacim birimlerinin her iki tarafta da aynı olması yeterlidir (mL veya L olabilir).
\[ 4 \text{ M} \times 100 \text{ mL} = M_2 \times 400 \text{ mL} \] - Adım 3: \( M_2 \)'yi Hesaplayalım
\[ 400 = M_2 \times 400 \] \[ M_2 = \frac{400}{400} \] \[ M_2 = 1 \text{ M} \]
\( 0.5 \) M derişimli \( 200 \) mL potasyum nitrat (KNO\(_3\)) çözeltisinin derişimini \( 0.1 \) M'ye düşürmek için kaç mL saf su eklenmelidir?
📌 Yine seyreltme formülü: \( M_1 \times V_1 = M_2 \times V_2 \)
- Adım 1: Verilenleri Belirleyelim
Başlangıç derişimi (\( M_1 \)) = \( 0.5 \) M
Başlangıç hacmi (\( V_1 \)) = \( 200 \) mL
İstenen son derişim (\( M_2 \)) = \( 0.1 \) M
Aranan: Eklenen su hacmi - Adım 2: Son Hacmi (\( V_2 \)) Hesaplayalım
\[ 0.5 \text{ M} \times 200 \text{ mL} = 0.1 \text{ M} \times V_2 \] \[ 100 = 0.1 \times V_2 \] \[ V_2 = \frac{100}{0.1} \] \[ V_2 = 1000 \text{ mL} \] - Adım 3: Eklenen Su Hacmini Bulalım
Eklenen su hacmi = Son hacim (\( V_2 \)) - Başlangıç hacmi (\( V_1 \))
Eklenen su hacmi = \( 1000 \) mL - \( 200 \) mL = \( 800 \) mL
Grafiksel betimleme:
Y ekseni: Molar Derişim (M)
X ekseni: Hacim (L)
Nokta 1: (\( V_0 \), \( 2 \) M)
Nokta 2: (\( 2V_0 \), \( M_X \))
📌 Seyreltme formülünü hatırlayalım: \( M_1 \times V_1 = M_2 \times V_2 \)
- Adım 1: Grafikten Verilenleri Belirleyelim
Başlangıç durumu (1. nokta):
Başlangıç derişimi (\( M_1 \)) = \( 2 \) M
Başlangıç hacmi (\( V_1 \)) = \( V_0 \)
Son durum (2. nokta):
Son hacim (\( V_2 \)) = \( 2V_0 \)
Aranan: Son derişim (\( M_2 \)) = \( M_X \) - Adım 2: Seyreltme Formülünü Uygulayalım
\[ 2 \text{ M} \times V_0 = M_X \times 2V_0 \] - Adım 3: \( M_X \)'i Hesaplayalım
Denklemdeki \( V_0 \) değerleri sadeleşir:
\[ 2 = M_X \times 2 \] \[ M_X = \frac{2}{2} \] \[ M_X = 1 \text{ M} \]
Etiketi üzerinde \( 5 \) M derişimli olduğu belirtilen bir çamaşır suyu çözeltisinden \( 50 \) mL alıp, temizlik için uygun olan \( 0.5 \) M derişime getirmek istiyoruz. Bu işlemi yapmak için çamaşır suyuna kaç mL saf su eklemeliyiz?
📌 Seyreltme formülü yine imdadımıza yetişiyor: \( M_1 \times V_1 = M_2 \times V_2 \)
- Adım 1: Verilenleri Belirleyelim
Başlangıç derişimi (\( M_1 \)) = \( 5 \) M (Çamaşır suyu derişimi)
Başlangıç hacmi (\( V_1 \)) = \( 50 \) mL (Alınan çamaşır suyu miktarı)
İstenen son derişim (\( M_2 \)) = \( 0.5 \) M (Temizlik için uygun derişim)
Aranan: Eklenen su hacmi - Adım 2: Son Hacmi (\( V_2 \)) Hesaplayalım
\[ 5 \text{ M} \times 50 \text{ mL} = 0.5 \text{ M} \times V_2 \] \[ 250 = 0.5 \times V_2 \] \[ V_2 = \frac{250}{0.5} \] \[ V_2 = 500 \text{ mL} \] - Adım 3: Eklenen Su Hacmini Bulalım
Eklenen su hacmi = Son hacim (\( V_2 \)) - Başlangıç hacmi (\( V_1 \))
Eklenen su hacmi = \( 500 \) mL - \( 50 \) mL = \( 450 \) mL
\( 0.4 \) M derişimli \( 300 \) mL sodyum klorür (NaCl) çözeltisi ile \( 0.6 \) M derişimli \( 200 \) mL sodyum klorür (NaCl) çözeltisi karıştırılıyor. Karışım sonucunda oluşan yeni çözeltinin molar derişimi kaç M olur? (Çözeltilerin hacimlerinin toplanabilir olduğu varsayılacaktır.)
📌 Karışım formülü: \( M_{son} \times V_{son} = M_1 \times V_1 + M_2 \times V_2 \)
- Adım 1: Her Bir Çözeltideki Mol Sayısını Hesaplayalım
1. Çözelti için:
\( M_1 = 0.4 \) M, \( V_1 = 300 \) mL \( = 0.3 \) L
\( n_1 = M_1 \times V_1 = 0.4 \text{ M} \times 0.3 \text{ L} = 0.12 \) mol NaCl
2. Çözelti için:
\( M_2 = 0.6 \) M, \( V_2 = 200 \) mL \( = 0.2 \) L
\( n_2 = M_2 \times V_2 = 0.6 \text{ M} \times 0.2 \text{ L} = 0.12 \) mol NaCl - Adım 2: Toplam Mol Sayısını (n\(_\text{toplam}\)) Bulalım
\( n_{\text{toplam}} = n_1 + n_2 = 0.12 \text{ mol} + 0.12 \text{ mol} = 0.24 \) mol NaCl - Adım 3: Toplam Hacmi (V\(_\text{toplam}\)) Bulalım
\( V_{\text{toplam}} = V_1 + V_2 = 300 \text{ mL} + 200 \text{ mL} = 500 \) mL
Litreye çevirelim: \( V_{\text{toplam}} = 500 \) mL \( \div 1000 \) mL/L = \( 0.5 \) L - Adım 4: Son Molar Derişimi (M\(_\text{son}\)) Hesaplayalım
\( M_{\text{son}} = \frac{n_{\text{toplam}}}{V_{\text{toplam}}} \)
\[ M_{\text{son}} = \frac{0.24 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} \] \[ M_{\text{son}} = 0.48 \text{ M} \]
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-derisim-birimleri-molarite-seyreltme/sorular