💡 10. Sınıf Kimya: Çözünürlük ve Derişim Birimleri Çözümlü Örnekler

Kütlece yüzde derişim, çözünen maddenin kütlesinin toplam çözelti kütlesine oranının 100 ile çarpılmasıyla bulunur.

• Çözünen Madde Kütlesi: 20 gram
• Çözücü (Su) Kütlesi: 100 gram
• Çözelti Kütlesi: Çözünen Madde Kütlesi + Çözücü Kütlesi = 20 g + 100 g = 120 gram
• Kütlece Yüzde Derişim Formülü: \( \frac{\text{Çözünen Madde Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \times 100 \)
• Hesaplama: \( \frac{20 \text{ g}}{120 \text{ g}} \times 100 = \frac{1}{6} \times 100 \approx 16.67% \)

Sonuç: Çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %16.67'dir. ✅

• Kütlece Yüzde Derişim: %10
• Toplam Çözelti Kütlesi: 200 gram
• Tuz Miktarı (Çözünen Madde): \( 200 \text{ g} \times \frac{10}{100} = 20 \) gram tuz
• Su Miktarı (Çözücü): Toplam Çözelti Kütlesi - Tuz Miktarı = 200 g - 20 g = 180 gram su

Sonuç: 20 gram tuz ve 180 gram su gereklidir. 👉

Molar derişim (M), çözünen maddenin mol sayısının, çözeltinin litre cinsinden hacmine oranıdır.

• Çözünen Madde Mol Sayısı: 2 mol
• Çözelti Hacmi: 500 mL = 0.5 L (Çünkü 1 L = 1000 mL)
• Molar Derişim Formülü: \( M = \frac{\text{Mol Sayısı}}{\text{Hacim (L)}} \)
• Hesaplama: \( M = \frac{2 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} = 4 \) M

Sonuç: Çözeltinin molar derişimi 4 M'dir. 💯

Karışım problemlerinde her bir çözeltideki çözünen madde miktarını ayrı ayrı hesaplayıp toplarız.

• Birinci Çözelti:
• Kütlece %20'lik, 300 gram
• Şeker miktarı: \( 300 \text{ g} \times \frac{20}{100} = 60 \) gram
• İkinci Çözelti:
• Kütlece %5'lik, 200 gram
• Şeker miktarı: \( 200 \text{ g} \times \frac{5}{100} = 10 \) gram
• Toplam Çözünen Madde (Şeker): 60 g + 10 g = 70 gram
• Toplam Çözelti Kütlesi: 300 g + 200 g = 500 gram
• Son Çözeltinin Kütlece Yüzde Derişimi: \( \frac{70 \text{ g}}{500 \text{ g}} \times 100 = \frac{7}{50} \times 100 = 14% \)

Sonuç: Son çözeltinin kütlece yüzde derişimi %14 olur. 👍

• Çözünen Madde (Gliserin) Kütlesi: 100 gram
• Toplam Çözelti Kütlesi: 500 gram
• Kütlece Yüzde Derişim Formülü: \( \frac{\text{Çözünen Madde Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \times 100 \)
• Hesaplama: \( \frac{100 \text{ g}}{500 \text{ g}} \times 100 = \frac{1}{5} \times 100 = 20% \)

Sonuç: Çözeltinin kütlece yüzde derişimi %20'dir. Bu tür derişimler kozmetik ve ilaç sanayinde önemlidir. 💊

• Başlangıçtaki Su Kütlesi: 200 gram
• Başlangıçtaki Tuz Kütlesi: 40 gram
• Eklenen Tuz Kütlesi: 100 gram
• Toplam Tuz Kütlesi: 40 g + 100 g = 140 gram
• Toplam Çözelti Kütlesi: Başlangıçtaki Su Kütlesi + Toplam Tuz Kütlesi = 200 g + 140 g = 340 gram
• Son Kütlece Yüzde Derişim: \( \frac{\text{Toplam Tuz Kütlesi}}{\text{Toplam Çözelti Kütlesi}} \times 100 \)
• Hesaplama: \( \frac{140 \text{ g}}{340 \text{ g}} \times 100 = \frac{14}{34} \times 100 = \frac{7}{17} \times 100 \approx 41.18% \)

Sonuç: Son durumda oluşan çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %41.18'dir. 💡

Bu problemde önce kaç mol NaOH gerektiğini bulup, ardından kütlesini hesaplayacağız.

• Molar Derişim (M): 2 M
• Çözelti Hacmi (V): 500 mL = 0.5 L
• Mol Sayısı (n) Formülü: \( n = M \times V \)
• Mol Sayısı Hesaplaması: \( n = 2 \text{ M} \times 0.5 \text{ L} = 1 \) mol NaOH
• NaOH Kütlesi Formülü: Kütle = Mol Sayısı \( \times \) Mol Kütlesi
• Kütle Hesaplaması: Kütle = 1 mol \( \times \) 40 g/mol = 40 gram

Sonuç: 2 M'lik 500 mL NaOH çözeltisi hazırlamak için 40 gram NaOH gereklidir. ✍️

• Çözünen Madde (Şeker) Kütlesi: 200 gram
• Çözücü (Su) Kütlesi: 1000 gram
• Çözelti Kütlesi: Çözünen Madde Kütlesi + Çözücü Kütlesi = 200 g + 1000 g = 1200 gram
• Kütlece Yüzde Derişim Formülü: \( \frac{\text{Çözünen Madde Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \times 100 \)
• Hesaplama: \( \frac{200 \text{ g}}{1200 \text{ g}} \times 100 = \frac{1}{6} \times 100 \approx 16.67% \)

Sonuç: Oluşan şerbetin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %16.67'dir. Bu, içeceğin tatlılık seviyesini belirler. 😋