✅ 10. Sınıf Kimya: Çözünürlüğe etki eden faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme Test Çöz
✅ 10. Sınıf Kimya: Çözünürlüğe etki eden faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme Testi
Isıtılan bir miktar musluk suyunda sıcaklık arttıkça kabın çeperlerinde gaz kabarcıklarının oluştuğu gözlenir.
Bu durum, gazların çözünürlüğü ile ilgili aşağıdaki temel ilkelerden hangisini kanıtlar?
B) Sıcaklık arttıkça gazların çözünme hızı azalır.
C) Basınç arttıkça gazların çözünürlüğü artar.
D) Gazların çözünürlüğü çözücü miktarına bağlı değildir.
E) Sıcaklık arttıkça katıların çözünürlüğü artar.
Kimyada "benzer benzeri çözer" kuralına göre polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler ise apolar çözücülerde iyi çözünür.
Buna göre, polar bir çözücü olan su ($H_2O$) içerisinde aşağıdaki maddelerden hangisinin en iyi çözünmesi beklenir?
B) Polar bir molekül olan amonyak ($NH_3$)
C) Apolar bir molekül olan karbon tetraklorür ($CCl_4$)
D) Apolar bir molekül olan benzen ($C_6H_6$)
E) Apolar bir molekül olan metan ($CH_4$)
Aynı sıcaklıktaki $100 \text{ g}$ saf su içeren iki özdeş kaba aynı anda eşit kütlelerde küp şeker ve toz şeker ekleniyor. Toz şekerin küp şekere göre daha kısa sürede tamamen çözündüğü gözleniyor.
Bu deneyden elde edilen kanıt, aşağıdaki ifadelerden hangisini doğrular?
B) Çözücü miktarının artırılması çözünme hızını azaltır.
C) Temas yüzeyinin artırılması çözünme hızını artırır ancak çözünürlüğü değiştirmez.
D) Sıcaklığın artırılması çözünürlüğü artırır.
E) Karıştırma işlemi çözünürlüğü artıran en önemli faktördür.
Gazların çözünürlüğüne basıncın etkisini açıklamak isteyen bir öğretmen, sınıfa kapalı bir gazoz şişesi getiriyor. Şişenin kapağı açıldığında gaz kabarcıklarının hızla yukarı doğru çıktığı ve gaz çıkışı olduğu gözleniyor.
Bu gözlem, gazların çözünürlüğü hakkında aşağıdaki hangi kanıtı sunar?
B) Basınç azaldıkça gazların çözünürlüğü azalır.
C) Gazların çözünürlüğü çözücü türüne bağlıdır.
D) Basınç arttıkça gazların çözünme hızı azalır.
E) Sıcaklık arttıkça gazların çözünürlüğü artar.
Bir $X$ katısının $25 \text{ °C}$'deki çözünürlüğü $30 \text{ g / 100 g su}$, $60 \text{ °C}$'deki çözünürlüğü ise $55 \text{ g / 100 g su}$'dur.
$60 \text{ °C}$'de $200 \text{ g}$ saf su ile hazırlanan doygun $X$ çözeltisi $25 \text{ °C}$'ye soğutulduğunda kaç gram $X$ katısı dibe çöker?
B) $35$
C) $50$
D) $60$
E) $110$
Özdeş üç kaba aşağıdaki koşullarda maddeler eklenerek tamamen çözünmeleri sağlanıyor:
- I. Kap: $100 \text{ g}$ su ($20 \text{ °C}$), $10 \text{ g}$ toz yemek tuzu
- II. Kap: $100 \text{ g}$ su ($20 \text{ °C}$), $10 \text{ g}$ kaya tuzu (büyük taneli)
- III. Kap: $100 \text{ g}$ su ($50 \text{ °C}$), $10 \text{ g}$ toz yemek tuzu
Yemek tuzunun suda çözünmesinin endotermik (ısı alan) olduğu bilindiğine göre, bu kaplardaki tuzların tamamen çözünme sürelerinin karşılaştırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) II > I > III
C) III > I > II
D) II > III > I
E) III > II > I
Bir gazın sudaki çözünürlüğünün sıcaklık ve basınçla değişimini incelemek amacıyla aşağıdaki üç farklı sistem hazırlanıyor:
- I. Sistem: $10 \text{ °C}$ sıcaklıkta, $2 \text{ atm}$ basınçlı $O_2$ gazı
- II. Sistem: $10 \text{ °C}$ sıcaklıkta, $1 \text{ atm}$ basınçlı $O_2$ gazı
- III. Sistem: $40 \text{ °C}$ sıcaklıkta, $1 \text{ atm}$ basınçlı $O_2$ gazı
Buna göre, bu sistemlerde çözünen $O_2$ gazlarının çözünürlüklerinin ($S$) karşılaştırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) $S_{III} > S_{II} > S_I$
C) $S_I > S_{III} > S_{II}$
D) $S_{II} > S_I > S_{III}$
E) $S_{III} > S_I > S_{II}$
Bir miktar $Y$ katısı saf suya eklenip karıştırıldığında katının tamamen çözündüğü ve bu esnada çözeltinin sıcaklığının düştüğü gözleniyor.
Bu gözleme dayanarak;
I. $Y$ katısının çözünmesi endotermiktir.
II. Sıcaklık artırılırsa $Y$ katısının çözünürlüğü artar.
III. Çözeltinin ısıtılması, $Y$ katısının çözünme hızını artırır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
$30 \text{ °C}$ sıcaklıkta $Z$ tuzunun çözünürlüğü $40 \text{ g / 100 g su}$'dur. Aynı sıcaklıkta $300 \text{ g}$ su ile hazırlanan doygun $Z$ çözeltisinden sıcaklık değişmeksizin $50 \text{ g}$ su buharlaştırılıyor.
Çözeltinin tekrar doygun kalabilmesi için çöken $Z$ katısı kaç gramdır?
B) $20$
C) $30$
D) $40$
E) $50$
Günlük hayatta yağlı boya lekelerini çıkarmak için su yerine tiner kullanılır. Benzer şekilde, kıyafetlerdeki yağ lekelerini temizlemek için kuru temizlemede apolar bir çözücü olan karbon tetraklorür ($CCl_4$) tercih edilir.
Bu durumla ilgili;
I. Yağ apolar yapıda bir maddedir.
II. Su polar bir madde olduğu için apolar yağ moleküllerini iyi çözemez.
III. "Benzer benzeri çözer" kuralı bu temizleme işlemlerinin temelini oluşturur.
çıkarımlarından hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Bir $X$ tuzunun çözünürlük-sıcaklık ilişkisi şu şekildedir:
- $10 \text{ °C}$'de çözünürlük: $20 \text{ g / 100 g su}$
- $40 \text{ °C}$'de çözünürlük: $50 \text{ g / 100 g su}$
$40 \text{ °C}$'de $300 \text{ g}$ saf su ile hazırlanan doygun $X$ çözeltisi $10 \text{ °C}$'ye soğutuluyor.
Sıcaklık $10 \text{ °C}$'ye ulaştığında çöken katıyı tamamen çözebilmek için aynı sıcaklıkta en az kaç gram saf su eklenmelidir?
B) $300$
C) $450$
D) $600$
E) $750$
Bir araştırmacı, şeker katısının sudaki çözünürlüğünü ve çözünme hızını etkileyen faktörleri incelemek amacıyla özdeş kaplarda aşağıdaki 4 farklı sistemi hazırlıyor:
- A kabı: $100 \text{ mL}$ su, $25 \text{ °C}$, $10 \text{ g}$ küp şeker, karıştırılmıyor.
- B kabı: $100 \text{ mL}$ su, $25 \text{ °C}$, $10 \text{ g}$ toz şeker, karıştırılmıyor.
- C kabı: $100 \text{ mL}$ su, $50 \text{ °C}$, $10 \text{ g}$ küp şeker, karıştırılmıyor.
- D kabı: $100 \text{ mL}$ su, $25 \text{ °C}$, $10 \text{ g}$ küp şeker, sürekli karıştırılıyor.
Şekerin sudaki çözünmesinin endotermik olduğu bilindiğine göre, araştırmacının bu deneylerden elde ettiği bulgularla ilgili yaptığı aşağıdaki yorumlardan hangisi bilimsel olarak yanlıştır?
B) A ve C kaplarının karşılaştırılması, sıcaklık artışının şekerin hem çözünürlüğünü hem de çözünme hızını artırdığını kanıtlar.
C) A ve D kaplarının karşılaştırılması, karıştırma işleminin şekerin sudaki çözünürlük sınırını (maksimum çözünen miktarını) artırdığını kanıtlar.
D) B kabındaki şekerin tamamen çözünme süresi, A kabındakine göre daha kısadır.
E) Sıcaklığın çözünme hızına etkisini belirlemek için kontrol değişkeni olarak A ve C kapları kullanılmalıdır.
Sabit sıcaklıkta gazların çözünürlüğü basınçla doğru orantılıdır. Aşağıda $15 \text{ °C}$ sıcaklıkta bulunan üç farklı sulu çözelti sistemi verilmiştir:
- I. Sistem: $100 \text{ mL}$ su üzerinde $1 \text{ atm}$ basınç yapan $O_2$ gazı
- II. Sistem: $200 \text{ mL}$ su üzerinde $2 \text{ atm}$ basınç yapan $O_2$ gazı
- III. Sistem: $100 \text{ mL}$ su üzerinde $2 \text{ atm}$ basınç yapan $O_2$ gazı
Bu sistemlerdeki $O_2$ gazının çözünürlükleri ($S_I, S_{II}, S_{III}$) ve çözünmüş halde bulunan maksimum $O_2$ kütleleri ($m_I, m_{II}, m_{III}$) arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) $S_{II} > S_{III} > S_I$ ve $m_{II} > m_{III} > m_I$
C) $S_{II} = S_{III} = S_I$ ve $m_{II} > m_{III} = m_I$
D) $S_{III} > S_{II} > S_I$ ve $m_{III} > m_{II} > m_I$
E) $S_{II} = S_{III} > S_I$ ve $m_{II} = m_{III} > m_I$
Laboratuvarda yapılan iki farklı deneyde şu gözlemler kaydedilmiştir:
- Deney 1: Saf suda $X$ katısı çözünürken kabın ısındığı gözleniyor.
- Deney 2: Saf suda $Y$ katısı çözünürken kabın soğuduğu gözleniyor.
Bu gözlemlere göre, $25 \text{ °C}$'de hazırlanan doygun $X$ ve $Y$ sulu çözeltilerinin sıcaklığı $50 \text{ °C}$'ye çıkarıldığında meydana gelen değişimlerle ilgili;
I. $X$ çözeltisinde dibe katı çöker ve çözelti doygun kalmaya devam eder.
II. $Y$ çözeltisi aşırı doymuş hale gelir.
III. $Y$ çözeltisinin tekrar doygun hale gelebilmesi için aynı sıcaklıkta bir miktar daha $Y$ katısı eklenmelidir.
yargılarından hangileri doğrudur? (Sıcaklık artışıyla su kaybı olmadığı varsayılacaktır.)
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-cozunurluge-etki-eden-faktorleri-belirlemeye-yonelik-kanit-kullanabilme/testler