🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Kimya / Çözünme sürecine ilişkin bilimsel model oluşturabilme / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Kimya

📄 10. Sınıf Kimya: Çözünme sürecine ilişkin bilimsel model oluşturabilme Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Çözücü taneciklerinin çözünen taneciklerinin etrafını sarması olayına genel olarak solvatasyon denir, eğer çözücü su ise bu olay hidratasyon adını alır.

2. Polar maddeler apolar çözücülerde, apolar maddeler ise polar çözücülerde her zaman çok iyi çözünür.

3. Yemek tuzunun (\(NaCl\)) suda çözünmesi sırasında iyon-dipol etkileşimleri etkin rol oynar.

4. Çözünme sürecinde sadece çözücü ve çözünen tanecikleri arasındaki etkileşimler kopar, yeni etkileşimler oluşmaz.

5. Apolar bir molekül olan iyot (\(I_2\)), polar bir çözücü olan suda (\(H_2O\)) çok yüksek oranda çözünür.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Kimyada benzer yapıdaki maddelerin birbiri içerisinde iyi çözünmesini açıklayan kurala ilkesi denir.
2. Çözünen taneciklerinin su molekülleri tarafından sarılması olayına adı verilir.
3. Su (\(H_2O\)) ve etil alkol (\(C_2H_5OH\)) sıvıları karıştırıldığında, moleküller arasında baskın olan etkileşim türü bağlarıdır.
4. Apolar yapılı karbon tetraklorür (\(CCl_4\)) sıvısında, apolar bir katı olan iyot (\(I_2\)) çözünürken tanecikler arasında kuvvetleri etkindir.
5. Çözünme olayının gerçekleşmesi için çözücü ve çözünen tanecikleri arasındaki çekim kuvvetinin, kendi tanecikleri arasındaki çekim kuvvetini gerekir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Çözünen taneciklerinin su molekülleri tarafından sarılması olayıdır.
« Çözünen taneciklerinin su dışındaki bir çözücü molekülü tarafından sarılması olayıdır.
« Tuzun suda çözünmesi sırasında sodyum ve klor iyonları ile su molekülleri arasında kurulan etkileşimdir.
« İki polar molekülün kalıcı dipolleri arasında gerçekleşen çekim kuvvetidir.
« Apolar moleküllerde veya soygazlarda geçici olarak oluşan kutupluluk durumudur.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Polar bir madde olan amonyak (\(NH_3\)) gazının polar su (\(H_2O\)) sıvısında çok iyi çözünmesini sağlayan ve bu iki molekül arasında kurulan en etkin etkileşim türü nedir?

2. Çözünme süreci sırasıyla üç aşamada incelenir: Çözünen taneciklerinin ayrılması, çözücü taneciklerinin ayrılması ve çözücü-çözünen taneciklerinin etkileşmesi. Bu aşamalardan hangileri endotermik (ısı alan) özellik gösterir?

3. Metil alkol (\(CH_3OH\)) ve su (\(H_2O\)) karışımından oluşan homojen bir karışımda çözücü ve çözünen tanecikleri birbiriyle karıştığında toplam hacim neden genellikle saf bileşenlerin hacimleri toplamından biraz daha küçük olur?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıda verilen madde çiftlerinden hangisinin birbiri içerisinde homojen olarak çözünmesi beklenmez?

2. Yemek tuzunun (\(NaCl\)) suda çözünme süreciyle ilgili;
I. Sodyum iyonlarının (\(Na^+\)) etrafı suyun oksijen (kısmi negatif) ucu ile sarılır.
II. Klor iyonlarının (\(Cl^-\)) etrafı suyun hidrojen (kısmi pozitif) ucu ile sarılır.
III. Olay bir hidratasyon örneğidir.
yargılarından hangileri doğrudur?

3. Apolar bir molekül olan karbondioksit (\(CO_2\)) gazının polar su (\(H_2O\)) sıvısında çözünmesi sırasında çözücü ve çözünen tanecikleri arasında kurulan en etkin etkileşim türü aşağıdakilerden hangisidir?

4. Çözünme süreci ile ilgili;
I. Çözücü ve çözünen tanecikleri arasındaki etkileşim gücü, kendi tanecikleri arasındaki etkileşim gücünden fazla ise çözünme kolay gerçekleşir.
II. Çözünen taneciklerinin su molekülleri tarafından sarılmasına solvatasyon denir.
III. Benzer benzeri çözer ilkesine göre polar maddeler polar çözücülerde iyi çözünür.
yargılarından hangileri doğrudur?

5. Aşağıdaki maddelerden hangisinin su (\(H_2O\)) sıvısındaki çözünürlüğünün en düşük olması beklenir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Bir beherde bulunan suya bir miktar yemek tuzu (\(NaCl\)) eklenip karıştırılıyor. Bu çözünme sürecini tanecikler arası etkileşimler düzeyinde (iyon-dipol etkileşimlerini belirterek) bilimsel bir modelleme diliyle açıklayınız.

2. Kimyadaki 'Benzer benzeri çözer' ilkesini açıklayarak; polar bir madde olan su (\(H_2O\)) içerisinde apolar bir madde olan karbon tetraklorürün (\(CCl_4\)) neden çözünmediğini tanecikler arası çekim kuvvetleri açısından açıklayınız.

3. Çözünme sürecinde gerçekleşen ısı değişimlerini (endotermik ve ekzotermik basamakları) üç temel aşamada analiz ederek net çözünme ısısının nasıl belirlendiğini açıklayınız.