🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Kimya

📄 10. Sınıf Kimya: Çözünme olayını sınıflama Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler ise apolar çözücülerde genellikle iyi çözünür.

2. Yemek tuzunun (\(NaCl\)) suda çözünmesi sırasında iyonik çözünme gerçekleşir.

3. Çözünen taneciklerin su molekülleri tarafından sarılması olayına solvatasyon denir.

4. Şekerin (\(C_{12}H_{22}O_{11}\)) suda çözünmesi sırasında ortama elektrik akımını ileten serbest iyonlar verilir.

5. İyonik bileşikler suda çözünürken çözücü ile çözünen tanecikleri arasında iyon-dipol etkileşimleri kurulur.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Bir maddenin başka bir madde içinde homojen olarak dağılması olayına denir.
2. Çözünen taneciklerin su dışındaki başka bir çözücü molekülleri tarafından sarılmasına adı verilir.
3. Etil alkolün (\(C_2H_5OH\)) suda çözünmesi, moleküller arasında bağları kurulduğu için oldukça etkindir.
4. Suda çözündüğünde iyonlarına ayrışmayan, moleküler halde dağılan maddelerin sulu çözeltileri akımını iletmez.
5. Apolar bir molekül olan iyot katısının (\(I_2\)), apolar karbon tetraklorür (\(CCl_4\)) sıvısında çözünmesinde etkileşimleri etkindir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Çözünen taneciklerin su molekülleri tarafından sarılması olayı.
« Çözünen taneciklerin su dışındaki bir çözücü molekülleri tarafından sarılması olayı.
« Tuzlu su çözeltisinde çözücü ve çözünen tanecikleri arasında kurulan baskın çekim kuvveti.
« Şekerin suda çözünerek elektrik akımını iletmeyen bir çözelti oluşturması süreci.
« Polar bir çözünenin polar bir çözücüde çözünmesi sırasında oluşan kalıcı dipoller arası etkileşim türü.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Yemek tuzu (\(NaCl\)) ve şeker (\(C_{12}H_{22}O_{11}\)) katılarının suda çözünme mekanizmalarını karşılaştırarak hangisinin elektrik akımını ilettiğini belirtiniz.

2. Hidratasyon ve solvatasyon kavramları arasındaki temel fark nedir? Kısaca açıklayınız.

3. "Benzer benzeri çözer" ilkesine göre polar bir madde olan amonyak (\(NH_3\)) gazının, apolar bir madde olan benzen (\(C_6H_6\)) sıvısında iyi çözünmesi beklenir mi? Nedenini yazınız.

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıdaki maddelerden hangisinin suda (\(H_2O\)) çözünmesi sırasında iyon-dipol etkileşimi kurulması beklenir? (\(H_2O\) polar bir çözücüdür.)

2. Çözünme süreci ile ilgili;
I. Çözücü taneciklerinin birbirinden uzaklaşması endotermiktir.
II. Çözünen taneciklerinin birbirinden uzaklaşması endotermiktir.
III. Çözücü ve çözünen taneciklerinin etkileşmesi ekzotermiktir.
yargılarından hangileri doğrudur?

3. Aşağıda verilen madde çiftlerinden hangisinin birbiri içerisinde iyi çözünmesi beklenmez?

4. Moleküler çözünme ile ilgili;
I. Çözünen madde su içerisinde moleküllerine ayrışarak homojen dağılır.
II. Oluşan çözelti elektrik akımını iletmez.
III. Alkol ve şekerin suda çözünmesi moleküler çözünmeye örnektir.
yargılarından hangileri doğrudur?

5. Çözünen taneciklerin su molekülleri tarafından sarılmasına 'hidratasyon', su dışındaki başka bir çözücü molekülleri tarafından sarılmasına ise 'solvatasyon' denir.
Buna göre;
I. Sofra tuzunun suda çözünmesi
II. İyot katısının alkolde çözünmesi
III. Şekerin suda çözünmesi
olaylarından hangilerinde hidratasyon gerçekleşir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Polar bir çözücü olan suda (\(H_2O\)), apolar bir madde olan karbon tetraklorürün (\(CCl_4\)) çözünmemesinin nedenini tanecikler arası etkileşimler açısından detaylıca açıklayınız.

2. Yemek tuzunun (\(NaCl\)) suda çözünme sürecini basamaklar halinde (çözücü-çözücü, çözünen-çözünen ve çözücü-çözünen etkileşimleri açısından) açıklayarak oluşan baskın etkileşim türünü belirtiniz.

3. Moleküler çözünme ile iyonik çözünme arasındaki farkları; çözelti iletkenliği, çözünen tanecik türü ve her birine birer örnek vererek açıklayınız.