✅ 10. Sınıf Kimya: Çözünme durumu Test Çöz
✅ 10. Sınıf Kimya: Çözünme durumu Testi
Çözünme sürecinde çözücü taneciklerinin çözünen taneciklerinin etrafını sarması olayına genel olarak solvatasyon denir. Eğer kullanılan çözücü su ise bu olay özel olarak hidratasyon adını alır.
Buna göre, aşağıdaki çözünme olaylarının hangisinde hidratasyon gerçekleşir?
B) Sofra tuzunun saf suda çözünmesi
C) Oje lekesinin asetonda çözünmesi
D) Yağlı boyanın tinerde çözünmesi
E) Naftalin katısının benzende çözünmesi
Kimyada "benzer benzeri çözer" ilkesine göre polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler ise apolar çözücülerde iyi çözünür.
Buna göre, polar bir bileşik olan su ($ H_2O $) sıvısında aşağıdaki maddelerden hangisinin iyi çözünmesi beklenmez?
B) Amonyak ($ NH_3 $)
C) Karbon tetraklorür ($ CCl_4 $)
D) Hidroklorik asit ($ HCl $)
E) Potasyum klorür ($ KCl $)
Yemek tuzunun ($ NaCl $) suda ($ H_2O $) çözünmesi sırasında çözücü ve çözünen tanecikleri arasında oluşan en etkin etkileşim türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dipol - dipol etkileşimiB) İyon - dipol etkileşimi
C) İndüklenmiş dipol - indüklenmiş dipol etkileşimi
D) Hidrojen bağı
E) İyon - indüklenmiş dipol etkileşimi
Aşağıda formülleri verilen maddelerden hangisi apolar yapılı bir çözücüdür?
A) $ H_2O $B) $ NH_3 $
C) $ C_6H_6 $
D) $ CH_3OH $
E) $ HF $
Çözünme süreci genel olarak üç basamakta gerçekleşir:
I. Çözünen taneciklerinin birbirinden ayrılması
II. Çözücü taneciklerinin birbirinden ayrılması
III. Çözücü ve çözünen taneciklerinin birbiriyle etkileşmesi
Buna göre, bu basamaklarda gerçekleşen ısı (enerji) değişimleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) I. ve II. basamaklar endotermik, III. basamak ekzotermiktir.
C) I. ve II. basamaklar ekzotermik, III. basamak endotermiktir.
D) Her üç basamak da ekzotermiktir.
E) I. basamak endotermik, II. ve III. basamaklar ekzotermiktir.
Bir maddenin başka bir madde içinde çözünürken hidrojen bağı oluşturması, çözünürlüğü önemli ölçüde artırır.
Buna göre, aşağıdaki madde çiftlerinden hangisi birbiri içinde çözünürken tanecikleri arasında hidrojen bağı kurulur?
B) $ NH_3 $ - $ H_2O $
C) $ CH_4 $ - $ H_2O $
D) $ NaCl $ - $ H_2O $
E) $ H_2S $ - $ H_2O $
Alüminyum sülfat ($ Al_2(SO_4)_3 $) iyonik katısının suda çözünmesiyle ilgili;
I. Hidratasyon olayı gerçekleşir.
II. Çözeltideki katyon ve anyonların mol sayıları oranı $ \frac{n(katyon)}{n(anyon)} = \frac{2}{3} $ olur.
III. Çözücü ve çözünen tanecikleri arasında iyon-dipol etkileşimleri kurulur.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Apolar bir çözücü olan hekzan ($ C_6H_{14} $) sıvısında;
I. İyot katısı ($ I_2 $)
II. Saf su ($ H_2O $)
III. Yemek tuzu ($ NaCl $)
maddelerinden hangilerinin iyi çözünmesi beklenir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Bazı çözücü ve çözünen çiftleri ile bu çiftler arasında oluşan en etkin etkileşim türleri aşağıda verilmiştir:
1. Çözücü: $ H_2O $, Çözünen: $ HF $, Etkin Etkileşim: Hidrojen bağı
2. Çözücü: $ CCl_4 $, Çözünen: $ CH_4 $, Etkin Etkileşim: London kuvvetleri
3. Çözücü: $ H_2O $, Çözünen: $ HCl $, Etkin Etkileşim: Dipol - dipol
Buna göre, yapılan eşleştirmelerden hangileri doğrudur?
B) 1 ve 2
C) 1 ve 3
D) 2 ve 3
E) 1, 2 ve 3
Oksijen gazının ($ O_2 $) suda ($ H_2O $) az da olsa çözünmesiyle ilgili;
I. $ O_2 $ apolar, $ H_2O $ polar yapılı olduğundan çözünme oranı düşüktür.
II. Çözünme sırasında su molekülleri ile oksijen molekülleri arasında dipol - indüklenmiş dipol etkileşimi kurulur.
III. Sıcaklık artırılırsa oksijen gazının sudaki çözünürlüğü artar.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Saf suya aynı sıcaklıkta bir miktar yemek tuzu ($ NaCl $) katısı eklenip tamamen çözünmesi sağlanıyor.
Oluşan bu yeni karışım ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Çözeltinin yoğunluğu saf suyunkinden daha büyüktür.
C) Elektrik akımını ileten bir sistem (elektrolit) oluşur.
D) Çözünme sürecinde hidratasyon gerçekleşmiştir.
E) Çözücü ve çözünen tanecikleri arasında sadece London kuvvetleri etkindir.
Laboratuvarda üç ayrı deney tüpüne sırasıyla aşağıdaki maddeler eklenerek karıştırılıyor:
1. tüp: Saf su ($ H_2O $) ve Etil alkol ($ C_2H_5OH $)
2. tüp: Saf su ($ H_2O $) ve Karbon tetraklorür ($ CCl_4 $)
3. tüp: Karbon tetraklorür ($ CCl_4 $) ve İyot katısı ($ I_2 $)
Buna göre, bu tüplerde gerçekleşen olaylar ve oluşan sistemler ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
B) 2. tüpte yoğunluğu büyük olan $ CCl_4 $ sıvısı dipte olacak şekilde iki fazlı heterojen bir karışım oluşur.
C) 3. tüpte apolar tanecikler arasında London kuvvetleri kurulduğu için homojen bir çözünme gerçekleşir.
D) 1. tüpte çözünmeyi sağlayan en etkin etkileşim dipol - dipol etkileşimidir.
E) 2. tüpteki maddelerin birbiri içinde çözünmemesinin temel nedeni, suyun polar, karbon tetraklorürün ise apolar yapıda olmasıdır.
İyonik bir katının suda çözünmesi sürecinde iki temel enerji değişimi rol oynar:
- İyonik kristal örgüsünü kırmak için gereken enerji (Örgü Enerjisi)
- İyonların su molekülleri tarafından sarılması sırasında açığa çıkan enerji (Hidratasyon Enerjisi)
Buna göre, bir iyonik katının suda iyi çözünmesi ve bu sürecin istemli olması ile ilgili;
I. Hidratasyon enerjisinin mutlak değerce örgü enerjisinden büyük ya da ona yakın olması çözünmeyi kolaylaştırır.
II. Örgü enerjisi çok yüksek olan iyonik bileşiklerin suda çok iyi çözünmesi beklenir.
III. Çözünme sırasında iyon-dipol etkileşimlerinin gücü, iyonların kendi aralarındaki iyonik bağların gücünü yenebilecek düzeyde olmalıdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Bir temizlik firmasında çalışan kimyager, kumaşlar üzerindeki lekeleri çıkarmak için "benzer benzeri çözer" ilkesinden yararlanmaktadır. Kimyagerin elinde iki farklı leke türü ve iki farklı temizleyici sıvı bulunmaktadır:
- K lekesi: Apolar yapılı motor yağı lekesi
- L lekesi: Bol miktarda hidroksil ($ -OH $) grubu içeren polar yapılı reçel lekesi
- X sıvısı: Saf su ($ H_2O $)
- Y sıvısı: Benzin (hidrokarbon karışımı, apolar)
Buna göre, lekelerin en etkili şekilde temizlenmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) L lekesini temizlemek için en uygun çözücü X sıvısıdır; çünkü leke molekülleri ile su arasında hidrojen bağları kurulabilir.
C) K lekesinin X sıvısı ile temizlenmeye çalışılması durumunda, su moleküllerinin kendi arasındaki çekim kuvveti su-yağ etkileşiminden daha güçlü olduğu için leke çıkmaz.
D) Y sıvısı polar yapılı L lekesini, aralarında güçlü dipol-dipol etkileşimleri oluşturarak kolayca çözer.
E) L lekesinin X sıvısında çözünmesi sırasında hidratasyon olayı gerçekleşir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-cozunme-durumu/testler