🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Kimya
💡 10. Sınıf Kimya: Çözücü Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Kimya: Çözücü Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
100 gram suda 20 gram sodyum klorür (NaCl) çözündüğünde oluşan çözeltinin kütlece yüzde derişimi nedir? 💡
Çözüm:
Kütlece yüzde derişim, çözünen maddenin kütlesinin toplam çözelti kütlesine oranının 100 ile çarpılmasıyla bulunur.
- Çözünen madde kütlesi: 20 gram NaCl
- Çözücü kütlesi: 100 gram su
- Toplam çözelti kütlesi: Çözünen madde kütlesi + Çözücü kütlesi = 20 g + 100 g = 120 gram
- Kütlece Yüzde Derişim Formülü: \( \frac{Çözünen Madde Kütlesi}{Çözelti Kütlesi} \times 100 \)
- Hesaplama: \( \frac{20 \text{ g}}{120 \text{ g}} \times 100 = \frac{1}{6} \times 100 \approx 16.67% \)
Örnek 2:
250 gram su içerisinde 50 gram şeker (C₁₂H₂₂O₁₁) çözülerek bir çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin kütlece yüzde derişimini hesaplayınız. 🍬
Çözüm:
Bu soruda da aynı mantıkla ilerleyeceğiz.
- Çözünen madde (şeker) kütlesi: 50 gram
- Çözücü (su) kütlesi: 250 gram
- Toplam çözelti kütlesi: 50 g + 250 g = 300 gram
- Kütlece Yüzde Derişim: \( \frac{50 \text{ g}}{300 \text{ g}} \times 100 \)
- Hesaplama: \( \frac{1}{6} \times 100 \approx 16.67% \)
Örnek 3:
Bir kimya laboratuvarında, 400 gramlık bir tuzlu su çözeltisinin kütlece %10'luk olduğu biliniyor. Bu çözeltiye kaç gram tuz eklenirse, yeni çözeltinin kütlece %20'lik olması sağlanır? 🧪
Çözüm:
Bu tür sorularda öncelikle başlangıçtaki tuz ve su miktarlarını bulmalıyız.
- Başlangıçtaki çözelti kütlesi: 400 gram
- Başlangıç derişimi: %10
- Başlangıçtaki tuz kütlesi: \( 400 \text{ g} \times \frac{10}{100} = 40 \text{ gram} \)
- Başlangıçtaki su kütlesi: \( 400 \text{ g} - 40 \text{ g} = 360 \text{ gram} \)
- Eklenen tuz miktarına \( x \) diyelim.
- Yeni çözelti kütlesi: \( 400 + x \) gram
- Yeni tuz kütlesi: \( 40 + x \) gram
- Yeni derişimin %20 olmasını istiyoruz:
- \( \frac{40 + x}{400 + x} \times 100 = 20 \)
- \( 4000 + 100x = 20(400 + x) \)
- \( 4000 + 100x = 8000 + 20x \)
- \( 80x = 4000 \)
- \( x = \frac{4000}{80} = 50 \) gram
Örnek 4:
Annemiz, 500 ml'lik bir sürahiye 100 ml vişne suyu konsantresi koyup üzerine su ekleyerek vişne suyu hazırlıyor. Hazırlanan bu karışımın yaklaşık kütlece yüzde derişimi nedir? (Suyun yoğunluğunun yaklaşık 1 g/ml ve vişne suyu konsantresinin yoğunluğunun da yaklaşık 1 g/ml olduğu varsayılacaktır.) 🍹
Çözüm:
Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bu tür karışımların derişimini hesaplayabiliriz.
- Çözünen madde (vişne suyu konsantresi) kütlesi: 100 ml \( \times \) 1 g/ml = 100 gram
- Çözücü (su) kütlesi: Sürahinin toplam hacmi 500 ml. 100 ml konsantre olduğuna göre, su miktarı 500 ml - 100 ml = 400 ml'dir.
- Su kütlesi: 400 ml \( \times \) 1 g/ml = 400 gram
- Toplam çözelti kütlesi: 100 g (konsantre) + 400 g (su) = 500 gram
- Kütlece Yüzde Derişim: \( \frac{100 \text{ g}}{500 \text{ g}} \times 100 \)
- Hesaplama: \( \frac{1}{5} \times 100 = 20% \)
Örnek 5:
300 gram su içerisinde %20'luk bir şeker çözeltisi hazırlanıyor. Bu çözeltiye 100 gram daha şeker eklenirse, son çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaç olur? 📈
Çözüm:
Bu soruda da ilk olarak başlangıçtaki tuz ve su miktarlarını bulmamız gerekiyor.
- Çözücü (su) kütlesi: 300 gram
- Başlangıçtaki çözeltinin %20'lik olması demek, çözünen maddenin (şeker) çözelti kütlesinin %20'si olması demektir.
- Eğer \( C \) başlangıçtaki çözelti kütlesi ise, \( \frac{Şeker \text{ kütlesi}}{C} \times 100 = 20 \) ve \( \frac{300}{C} \times 100 = 80 \) olmalıdır (çünkü şeker kütlesi = C - 300).
- Daha basit bir yaklaşımla: Başlangıçta çözeltideki suyun yüzdesi \( 100% - 20% = 80% \) dir.
- Başlangıçtaki şeker kütlesi: \( 300 \text{ g su} \) çözeltinin %80'ini oluşturuyorsa, şeker kütlesi \( x \) olsun: \( \frac{x}{300} = \frac{20}{80} \implies x = 300 \times \frac{20}{80} = 300 \times \frac{1}{4} = 75 \text{ gram} \)
- Başlangıçtaki toplam çözelti kütlesi: 300 g (su) + 75 g (şeker) = 375 gram
- Eklenen şeker kütlesi: 100 gram
- Yeni şeker kütlesi: 75 g + 100 g = 175 gram
- Yeni çözelti kütlesi: 375 g + 100 g = 475 gram
- Son Kütlece Yüzde Derişim: \( \frac{175 \text{ g}}{475 \text{ g}} \times 100 \)
- Hesaplama: \( \frac{175}{475} \times 100 = \frac{7}{19} \times 100 \approx 36.84% \)
Örnek 6:
Bir beherde 200 gram %15'lik tuzlu su çözeltisi bulunmaktadır. Bu çözeltiden 50 gram buharlaştırılırsa, geriye kalan çözeltinin kütlece yüzde derişimi nasıl değişir? 💨
Çözüm:
Buharlaştırma işlemi, çözücü olan suyun bir kısmının uçması anlamına gelir.
- Başlangıçtaki çözelti kütlesi: 200 gram
- Başlangıç derişimi: %15
- Başlangıçtaki tuz kütlesi: \( 200 \text{ g} \times \frac{15}{100} = 30 \text{ gram} \)
- Başlangıçtaki su kütlesi: \( 200 \text{ g} - 30 \text{ g} = 170 \text{ gram} \)
- Buharlaştırılan miktar 50 gramdır ve buharlaşan madde sadece sudur.
- Buharlaşan su kütlesi: 50 gram
- Kalan su kütlesi: \( 170 \text{ g} - 50 \text{ g} = 120 \text{ gram} \)
- Tuz kütlesi değişmez: 30 gram
- Yeni çözelti kütlesi: 30 g (tuz) + 120 g (su) = 150 gram
- Yeni Kütlece Yüzde Derişim: \( \frac{30 \text{ g}}{150 \text{ g}} \times 100 \)
- Hesaplama: \( \frac{1}{5} \times 100 = 20% \)
Örnek 7:
Eczaneden aldığımız serumlar genellikle belirli bir molar derişime sahiptir. Örneğin, %0.9'luk sodyum klorür (tuzlu su) serumu, 100 ml'sinde 0.9 gram NaCl içerir. Bu, kütlece yüzde derişim olarak ifade edildiğinde ne anlama gelir? 🏥
Çözüm:
Serumlar, vücuda sıvı ve elektrolit dengesini sağlamak için verilir. Bu nedenle derişimleri önemlidir.
- Serum hacmi: 100 ml
- İçerdiği NaCl kütlesi: 0.9 gram
- Serumun yoğunluğunun yaklaşık olarak suyun yoğunluğuna (1 g/ml) eşit olduğunu varsayarsak:
- Toplam çözelti kütlesi: 100 ml \( \times \) 1 g/ml = 100 gram
- Kütlece Yüzde Derişim: \( \frac{\text{Çözünen Madde Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \times 100 \)
- Hesaplama: \( \frac{0.9 \text{ g}}{100 \text{ g}} \times 100 = 0.9% \)
Örnek 8:
500 gram su içerisinde 100 gram potasyum nitrat (KNO₃) çözülerek bir çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin kütlece yüzde derişimini hesaplayınız. 🌟
Çözüm:
Bu soruda da temel kütlece yüzde derişim formülünü kullanacağız.
- Çözünen madde (KNO₃) kütlesi: 100 gram
- Çözücü (su) kütlesi: 500 gram
- Toplam çözelti kütlesi: 100 g + 500 g = 600 gram
- Kütlece Yüzde Derişim: \( \frac{100 \text{ g}}{600 \text{ g}} \times 100 \)
- Hesaplama: \( \frac{1}{6} \times 100 \approx 16.67% \)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-cozucu/sorular