🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Kimya
💡 10. Sınıf Kimya: Çözeltilerin molar derişimi Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Kimya: Çözeltilerin molar derişimi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
200 gram suda 10 gram sodyum klorür (NaCl) çözünerek bir çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin molar derişimi kaç mol/L'dir? (NaCl'nin mol kütlesi 58.5 g/mol, suyun yoğunluğu 1 g/mL kabul edilecektir.) 💡
Çözüm:
- Adım 1: Çözünen maddenin mol sayısını hesaplama
Çözünen madde: Sodyum klorür (NaCl)
Kütlesi: 10 gram
Mol kütlesi: 58.5 g/mol
Mol sayısı \( n_{NaCl} = \frac{kütle}{mol kütlesi} = \frac{10 \text{ g}}{58.5 \text{ g/mol}} \approx 0.171 \text{ mol} \) - Adım 2: Çözelti hacmini hesaplama
Çözücü: Su
Kütlesi: 200 gram
Yoğunluğu: 1 g/mL
Hacmi \( V_{su} = \frac{kütle}{yoğunluk} = \frac{200 \text{ g}}{1 \text{ g/mL}} = 200 \text{ mL} \)
Çözeltinin hacmi, çözünen maddenin hacmi ihmal edildiğinde yaklaşık olarak çözücünün hacmine eşittir. Bu nedenle çözelti hacmi yaklaşık 200 mL'dir.
Hacmi litreye çevirelim: \( 200 \text{ mL} = 0.200 \text{ L} \) - Adım 3: Molar derişimi hesaplama
Molar Derişim (M) = \( \frac{\text{Çözünen maddenin mol sayısı}}{\text{Çözelti hacmi (L)}} \)
M = \( \frac{0.171 \text{ mol}}{0.200 \text{ L}} \approx 0.855 \text{ M} \)
Sonuç olarak, çözeltinin molar derişimi yaklaşık 0.855 M'dir. ✅
Örnek 2:
500 mL'lik bir çözeltide 0.5 mol potasyum nitrat (KNO₃) bulunmaktadır. Bu çözeltinin molar derişimi kaç mol/L'dir? 🧪
Çözüm:
- Adım 1: Verilen bilgileri belirleme
Çözelti hacmi: 500 mL
Çözünen madde mol sayısı (KNO₃): 0.5 mol - Adım 2: Çözelti hacmini litreye çevirme
Hacim \( V = 500 \text{ mL} = 0.500 \text{ L} \) - Adım 3: Molar derişimi hesaplama
Molar Derişim (M) = \( \frac{\text{Çözünen maddenin mol sayısı}}{\text{Çözelti hacmi (L)}} \)
M = \( \frac{0.5 \text{ mol}}{0.500 \text{ L}} = 1 \text{ M} \)
Bu çözeltinin molar derişimi 1 M'dir. 👉
Örnek 3:
2 M'lik 250 mL sodyum hidroksit (NaOH) çözeltisi hazırlamak için kaç gram NaOH gereklidir? (NaOH'nin mol kütlesi 40 g/mol'dür.) ⚖️
Çözüm:
- Adım 1: Molar derişim ve hacimden mol sayısını hesaplama
Molar Derişim (M) = 2 M
Çözelti hacmi (V) = 250 mL = 0.250 L
Mol sayısı \( n = M \times V \)
\( n_{NaOH} = 2 \text{ mol/L} \times 0.250 \text{ L} = 0.5 \text{ mol} \) - Adım 2: Mol sayısından kütleyi hesaplama
Mol sayısı: 0.5 mol
Mol kütlesi: 40 g/mol
Kütle \( m = n \times mol kütlesi \)
\( m_{NaOH} = 0.5 \text{ mol} \times 40 \text{ g/mol} = 20 \text{ gram} \)
2 M'lik 250 mL NaOH çözeltisi hazırlamak için 20 gram NaOH gereklidir. 📝
Örnek 4:
Bir kimya laboratuvarında, 500 mL'lik bir beherde 0.2 mol sodyum sülfat (Na₂SO₄) katısı çözülerek bir çözelti hazırlanmıştır. Ardından, bu çözeltiye 200 mL saf su eklenmiştir. Son çözeltinin molar derişimi kaç M olur? (Na₂SO₄'ün mol kütlesi 142 g/mol'dür.) 💧
Çözüm:
- Adım 1: Başlangıçtaki mol sayısını belirleme
Verilen Na₂SO₄ mol sayısı = 0.2 mol - Adım 2: Son çözelti hacmini hesaplama
Başlangıç çözelti hacmi: 500 mL
Eklenen su hacmi: 200 mL
Toplam çözelti hacmi = 500 mL + 200 mL = 700 mL
Hacmi litreye çevirelim: \( 700 \text{ mL} = 0.700 \text{ L} \) - Adım 3: Son molar derişimi hesaplama
Çözünen madde mol sayısı değişmemiştir (0.2 mol).
Molar Derişim (M) = \( \frac{\text{Çözünen maddenin mol sayısı}}{\text{Son çözelti hacmi (L)}} \)
M = \( \frac{0.2 \text{ mol}}{0.700 \text{ L}} \approx 0.286 \text{ M} \)
Son çözeltinin molar derişimi yaklaşık olarak 0.286 M'dir. 🧫
Örnek 5:
Bir evde, 1 litre suya 2 yemek kaşığı tuz (yaklaşık 30 gram) eklenerek tuzlu su hazırlanıyor. Bu çözeltinin molar derişimi yaklaşık olarak kaç M olur? (NaCl'nin mol kütlesi 58.5 g/mol, suyun yoğunluğu 1 g/mL'dir.) 🧂
Çözüm:
- Adım 1: Çözünen maddenin mol sayısını hesaplama
Tuz (NaCl) kütlesi: 30 gram
Mol kütlesi: 58.5 g/mol
Mol sayısı \( n_{NaCl} = \frac{30 \text{ g}}{58.5 \text{ g/mol}} \approx 0.513 \text{ mol} \) - Adım 2: Çözelti hacmini tahmin etme ve litreye çevirme
Suyun hacmi: 1 litre = 1000 mL
Tuzun hacmi ihmal edildiğinde, çözelti hacmi yaklaşık olarak suyun hacmine eşittir.
Çözelti hacmi \( V \approx 1000 \text{ mL} = 1.000 \text{ L} \) - Adım 3: Molar derişimi hesaplama
Molar Derişim (M) = \( \frac{Çözünen maddenin mol sayısı}{Çözelti hacmi (L)} \)
M = \( \frac{0.513 \text{ mol}}{1.000 \text{ L}} \approx 0.513 \text{ M} \)
Evde hazırlanan bu tuzlu suyun molar derişimi yaklaşık olarak 0.513 M'dir. Bu, deniz suyunun molar derişiminden daha düşüktür. 🌊
Örnek 6:
300 mL 0.4 M'lik bir sodyum klorür (NaCl) çözeltisi hazırlamak için kaç gram su gereklidir? (NaCl'nin mol kütlesi 58.5 g/mol, suyun yoğunluğu 1 g/mL'dir.) 💦
Çözüm:
- Adım 1: Gerekli NaCl mol sayısını hesaplama
Molar Derişim (M) = 0.4 M
Çözelti hacmi (V) = 300 mL = 0.300 L
Mol sayısı \( n_{NaCl} = M \times V = 0.4 \text{ mol/L} \times 0.300 \text{ L} = 0.12 \text{ mol} \) - Adım 2: Gerekli NaCl kütlesini hesaplama
Mol sayısı: 0.12 mol
Mol kütlesi: 58.5 g/mol
Kütle \( m_{NaCl} = n_{NaCl} \times mol kütlesi = 0.12 \text{ mol} \times 58.5 \text{ g/mol} = 7.02 \text{ gram} \) - Adım 3: Çözelti hacminden yola çıkarak toplam kütleyi tahmin etme
Çözeltinin hacmi 300 mL olarak verilmiştir. Eğer çözeltinin yoğunluğunu yaklaşık olarak suyun yoğunluğuna (1 g/mL) eşit kabul edersek, çözeltinin kütlesi yaklaşık 300 gram olur.
Çözelti kütlesi \( m_{çözelti} \approx 300 \text{ mL} \times 1 \text{ g/mL} = 300 \text{ gram} \) - Adım 4: Gerekli su kütlesini hesaplama
Çözelti kütlesi = Çözünen madde kütlesi + Çözücü (su) kütlesi
\( m_{su} = m_{çözelti} - m_{NaCl} \)
\( m_{su} \approx 300 \text{ gram} - 7.02 \text{ gram} = 292.98 \text{ gram} \)
Bu çözeltiyi hazırlamak için yaklaşık olarak 292.98 gram su gereklidir. ⚗️
Örnek 7:
Bir öğrenci, 250 mL'lik bir hacim ölçer balonda 0.1 mol sodyum karbonat (Na₂CO₃) tartıp çözüyor ve hacmi çizgiye tamamlayarak bir çözelti hazırlıyor. Ardından, bu çözeltiden 50 mL alıp 200 mL'lik başka bir balon jojede seyreltiyor. Son seyreltilmiş çözeltinin molar derişimi kaç M olur? (Na₂CO₃'ün mol kütlesi 106 g/mol'dür.) 🔬
Çözüm:
- Adım 1: İlk hazırlanan çözeltinin molar derişimini hesaplama
Çözünen madde mol sayısı: 0.1 mol
Hacim ölçer balon hacmi: 250 mL = 0.250 L
İlk Molar Derişim (M₁) = \( \frac{0.1 \text{ mol}}{0.250 \text{ L}} = 0.4 \text{ M} \) - Adım 2: Seyreltme formülünü kullanarak son derişimi hesaplama
Seyreltme formülü: \( M_1 \times V_1 = M_2 \times V_2 \)
Burada:
\( M_1 \) = İlk derişim = 0.4 M
\( V_1 \) = Alınan çözelti hacmi = 50 mL = 0.050 L
\( V_2 \) = Son çözelti hacmi = 200 mL = 0.200 L
\( M_2 \) = Son derişim (hesaplanacak) - Adım 3: Son derişimi hesaplama
\( 0.4 \text{ M} \times 0.050 \text{ L} = M_2 \times 0.200 \text{ L} \)
\( 0.02 \text{ mol} = M_2 \times 0.200 \text{ L} \)
\( M_2 = \frac{0.02 \text{ mol}}{0.200 \text{ L}} = 0.1 \text{ M} \)
Son seyreltilmiş çözeltinin molar derişimi 0.1 M'dir. 💡
Örnek 8:
Bir pastanede, kek hamuru hazırlamak için 250 gram una 10 gram kabartma tozu (sodyum bikarbonat, NaHCO₃) ekleniyor. Eğer hamurun toplam hacmi yaklaşık 500 mL olarak kabul edilirse, bu karışımdaki kabartma tozunun molar derişimi yaklaşık kaç M olur? (NaHCO₃'ün mol kütlesi 84 g/mol'dür.) 🍰
Çözüm:
- Adım 1: Kabartma tozunun mol sayısını hesaplama
Kabartma tozu (NaHCO₃) kütlesi: 10 gram
Mol kütlesi: 84 g/mol
Mol sayısı \( n_{NaHCO_3} = \frac{10 \text{ g}}{84 \text{ g/mol}} \approx 0.119 \text{ mol} \) - Adım 2: Hamurun hacmini litreye çevirme
Hamurun hacmi: 500 mL = 0.500 L - Adım 3: Molar derişimi hesaplama
Molar Derişim (M) = \( \frac{Çözünen maddenin mol sayısı}{Çözelti hacmi (L)} \)
M = \( \frac{0.119 \text{ mol}}{0.500 \text{ L}} \approx 0.238 \text{ M} \)
Bu pastanedeki kek hamurunda kabartma tozunun molar derişimi yaklaşık olarak 0.238 M'dir. Bu, hamurun kabarmasına yardımcı olan kimyasal reaksiyonlar için önemli bir derişimdir. 🚀
Örnek 9:
1.5 M'lik 400 mL sodyum sülfat (Na₂SO₄) çözeltisi hazırlamak için kaç gram sodyum sülfat gereklidir? (Na₂SO₄'ün mol kütlesi 142 g/mol'dür.) 🌟
Çözüm:
- Adım 1: Gerekli mol sayısını hesaplama
Molar Derişim (M) = 1.5 M
Çözelti hacmi (V) = 400 mL = 0.400 L
Mol sayısı \( n = M \times V \)
\( n_{Na_2SO_4} = 1.5 \text{ mol/L} \times 0.400 \text{ L} = 0.6 \text{ mol} \) - Adım 2: Gerekli kütleyi hesaplama
Mol sayısı: 0.6 mol
Mol kütlesi: 142 g/mol
Kütle \( m = n \times mol kütlesi \)
\( m_{Na_2SO_4} = 0.6 \text{ mol} \times 142 \text{ g/mol} = 85.2 \text{ gram} \)
1.5 M'lik 400 mL Na₂SO₄ çözeltisi hazırlamak için 85.2 gram sodyum sülfat gereklidir. ✨
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-cozeltilerin-molar-derisimi/sorular