🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Kimya
💡 10. Sınıf Kimya: Çözeltiler ünite sınav testi Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Kimya: Çözeltiler ünite sınav testi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
200 gram suya 50 gram sodyum klorür (NaCl) tuzu eklenerek bir çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin kütlece yüzde derişimi nedir? 💡
Çözüm:
Bu tür bir hesaplama için şu formülü kullanırız:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{\text{Çözünen Madde Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \\times 100 \)
Öncelikle çözelti kütlesini bulalım:
Çözelti Kütlesi = Çözücü Kütlesi + Çözünen Madde Kütlesi
Çözelti Kütlesi = 200 g (su) + 50 g (NaCl) = 250 g
Şimdi formülü uygulayalım:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{50 \text{ g}}{250 \text{ g}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( 0.2 \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = 20%
✅ Yani, çözeltinin kütlece yüzde derişimi %20'dir.
Öncelikle çözelti kütlesini bulalım:
Çözelti Kütlesi = Çözücü Kütlesi + Çözünen Madde Kütlesi
Çözelti Kütlesi = 200 g (su) + 50 g (NaCl) = 250 g
Şimdi formülü uygulayalım:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{50 \text{ g}}{250 \text{ g}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( 0.2 \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = 20%
✅ Yani, çözeltinin kütlece yüzde derişimi %20'dir.
Örnek 2:
400 gram su içerisinde 40 gram potasyum nitrat (KNO₃) çözünerek bir çözelti hazırlanmıştır. Bu çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaçtır? 🤔
Çözüm:
Önce çözeltinin toplam kütlesini hesaplayalım:
Çözelti Kütlesi = Çözücü Kütlesi + Çözünen Madde Kütlesi
Çözelti Kütlesi = 400 g (su) + 40 g (KNO₃) = 440 g
Şimdi kütlece yüzde derişim formülünü kullanalım:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{\text{Çözünen Madde Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{40 \text{ g}}{440 \text{ g}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{1}{11} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim \( \approx 9.09% \)
📌 Bu çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %9.09'dur.
Çözelti Kütlesi = Çözücü Kütlesi + Çözünen Madde Kütlesi
Çözelti Kütlesi = 400 g (su) + 40 g (KNO₃) = 440 g
Şimdi kütlece yüzde derişim formülünü kullanalım:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{\text{Çözünen Madde Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{40 \text{ g}}{440 \text{ g}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{1}{11} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim \( \approx 9.09% \)
📌 Bu çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %9.09'dur.
Örnek 3:
Bir kimyager, 100 gram su içerisinde 25 gram şeker (C₁₂H₂₂O₁₁) çözerek bir çözelti hazırlıyor. Bu çözeltinin kütlece yüzde derişimini hesaplayınız. 🍬
Çözüm:
1. Çözünen madde kütlesi: 25 gram şeker
2. Çözücü kütlesi: 100 gram su
3. Çözelti kütlesi: Çözünen + Çözücü = 25 g + 100 g = 125 g
4. Kütlece yüzde derişim formülü: \( \frac{\text{Çözünen Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \\times 100 \)
5. Hesaplama: \( \frac{25 \text{ g}}{125 \text{ g}} \\times 100 = \frac{1}{5} \\times 100 = 20% \)
✅ Sonuç: Çözeltinin kütlece yüzde derişimi %20'dir.
2. Çözücü kütlesi: 100 gram su
3. Çözelti kütlesi: Çözünen + Çözücü = 25 g + 100 g = 125 g
4. Kütlece yüzde derişim formülü: \( \frac{\text{Çözünen Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \\times 100 \)
5. Hesaplama: \( \frac{25 \text{ g}}{125 \text{ g}} \\times 100 = \frac{1}{5} \\times 100 = 20% \)
✅ Sonuç: Çözeltinin kütlece yüzde derişimi %20'dir.
Örnek 4:
Kütlece %10'luk 300 gram tuzlu su çözeltisine 30 gram saf su eklenirse, yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaç olur? 💧
Çözüm:
Öncelikle başlangıçtaki çözeltideki tuz ve su miktarını bulalım:
Başlangıçtaki tuz kütlesi = \( 300 \text{ g} \\times \frac{10}{100} = 30 \text{ g} \)
Başlangıçtaki su kütlesi = \( 300 \text{ g} - 30 \text{ g} = 270 \text{ g} \)
Şimdi 30 gram saf su ekleniyor:
Yeni tuz kütlesi = 30 g (değişmez)
Yeni su kütlesi = 270 g + 30 g = 300 g
Yeni çözelti kütlesi = Yeni tuz kütlesi + Yeni su kütlesi = 30 g + 300 g = 330 g
Yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{30 \text{ g}}{330 \text{ g}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{1}{11} \\times 100 \approx 9.09% \)
👉 Yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %9.09 olur.
Başlangıçtaki tuz kütlesi = \( 300 \text{ g} \\times \frac{10}{100} = 30 \text{ g} \)
Başlangıçtaki su kütlesi = \( 300 \text{ g} - 30 \text{ g} = 270 \text{ g} \)
Şimdi 30 gram saf su ekleniyor:
Yeni tuz kütlesi = 30 g (değişmez)
Yeni su kütlesi = 270 g + 30 g = 300 g
Yeni çözelti kütlesi = Yeni tuz kütlesi + Yeni su kütlesi = 30 g + 300 g = 330 g
Yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{30 \text{ g}}{330 \text{ g}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{1}{11} \\times 100 \approx 9.09% \)
👉 Yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %9.09 olur.
Örnek 5:
Evde hazırladığımız limonatanın ne kadar tatlı veya ekşi olduğunu, yani derişimini nasıl anlayabiliriz? 🍋
Limonata hazırlarken kullanılan şeker ve limon suyu miktarı, su miktarına göre ayarlanır. Bu, çözeltinin derişimiyle ilgilidir.
Limonata hazırlarken kullanılan şeker ve limon suyu miktarı, su miktarına göre ayarlanır. Bu, çözeltinin derişimiyle ilgilidir.
Çözüm:
Limonata hazırlarken, su (çözücü) içine şeker ve limon suyu (çözünenler) ekleriz.
Çok şekerli bir limonata, çözünen madde miktarının (şekerin) çözücü (su) miktarına oranla daha fazla olduğu, yani derişik* bir çözeltidir.
Az şekerli veya tatsız bir limonata ise, çözünen madde miktarının çözücü miktarına oranla daha az olduğu, yani seyreltik* bir çözeltidir.
Kullanılan malzemelerin oranını değiştirerek limonatanın tadını (derişimini) ayarlamış oluruz. Örneğin, daha tatlı bir limonata için daha fazla şeker eklemek, çözeltinin derişimini artırır. Daha ekşi olması için ise limon suyu oranını artırabiliriz.
📌 Bu durum, kimyadaki derişim kavramının günlük hayattaki basit bir uygulamasıdır.
Çok şekerli bir limonata, çözünen madde miktarının (şekerin) çözücü (su) miktarına oranla daha fazla olduğu, yani derişik* bir çözeltidir.
Az şekerli veya tatsız bir limonata ise, çözünen madde miktarının çözücü miktarına oranla daha az olduğu, yani seyreltik* bir çözeltidir.
Kullanılan malzemelerin oranını değiştirerek limonatanın tadını (derişimini) ayarlamış oluruz. Örneğin, daha tatlı bir limonata için daha fazla şeker eklemek, çözeltinin derişimini artırır. Daha ekşi olması için ise limon suyu oranını artırabiliriz.
📌 Bu durum, kimyadaki derişim kavramının günlük hayattaki basit bir uygulamasıdır.
Örnek 6:
Bir öğrenci, 150 gram su içinde 30 gram X tuzunu çözerek bir çözelti hazırlıyor. Daha sonra bu çözeltiden 50 gram alıp üzerine 25 gram saf su ekleyerek ikinci bir çözelti hazırlıyor.
1. İlk hazırlanan çözeltinin kütlece yüzde derişimi nedir?
2. İkinci hazırlanan çözeltinin kütlece yüzde derişimi nedir? 🧪
1. İlk hazırlanan çözeltinin kütlece yüzde derişimi nedir?
2. İkinci hazırlanan çözeltinin kütlece yüzde derişimi nedir? 🧪
Çözüm:
1. İlk Çözeltinin Derişimi:
* Çözünen madde kütlesi (X tuzu): 30 g
* Çözücü kütlesi (su): 150 g
* Çözelti kütlesi: 30 g + 150 g = 180 g
* Kütlece yüzde derişim = \( \frac{30 \text{ g}}{180 \text{ g}} \\times 100 = \frac{1}{6} \\times 100 \approx 16.67% \)
✅ İlk çözeltinin derişimi yaklaşık %16.67'dir.
2. İkinci Çözeltinin Derişimi:
Öğrenci ilk çözeltiden 50 gram alıyor. Bu 50 gramlık kısım da ilk çözeltiyle aynı derişime sahiptir (yaklaşık %16.67).
* Bu 50 gramlık çözeltideki tuz miktarı: \( 50 \text{ g} \\times \frac{16.67}{100} \approx 8.335 \text{ g} \)
* Bu 50 gramlık çözeltideki su miktarı: \( 50 \text{ g} - 8.335 \text{ g} \approx 41.665 \text{ g} \)
Şimdi bu çözeltiye 25 gram saf su ekleniyor:
* Yeni tuz kütlesi: 8.335 g (değişmez)
* Yeni su kütlesi: 41.665 g + 25 g = 66.665 g
* Yeni çözelti kütlesi: 8.335 g + 66.665 g = 75 g
* Yeni kütlece yüzde derişim = \( \frac{8.335 \text{ g}}{75 \text{ g}} \\times 100 \approx 11.11% \)
👉 İkinci çözeltinin derişimi yaklaşık %11.11'dir.
* Çözünen madde kütlesi (X tuzu): 30 g
* Çözücü kütlesi (su): 150 g
* Çözelti kütlesi: 30 g + 150 g = 180 g
* Kütlece yüzde derişim = \( \frac{30 \text{ g}}{180 \text{ g}} \\times 100 = \frac{1}{6} \\times 100 \approx 16.67% \)
✅ İlk çözeltinin derişimi yaklaşık %16.67'dir.
2. İkinci Çözeltinin Derişimi:
Öğrenci ilk çözeltiden 50 gram alıyor. Bu 50 gramlık kısım da ilk çözeltiyle aynı derişime sahiptir (yaklaşık %16.67).
* Bu 50 gramlık çözeltideki tuz miktarı: \( 50 \text{ g} \\times \frac{16.67}{100} \approx 8.335 \text{ g} \)
* Bu 50 gramlık çözeltideki su miktarı: \( 50 \text{ g} - 8.335 \text{ g} \approx 41.665 \text{ g} \)
Şimdi bu çözeltiye 25 gram saf su ekleniyor:
* Yeni tuz kütlesi: 8.335 g (değişmez)
* Yeni su kütlesi: 41.665 g + 25 g = 66.665 g
* Yeni çözelti kütlesi: 8.335 g + 66.665 g = 75 g
* Yeni kütlece yüzde derişim = \( \frac{8.335 \text{ g}}{75 \text{ g}} \\times 100 \approx 11.11% \)
👉 İkinci çözeltinin derişimi yaklaşık %11.11'dir.
Örnek 7:
Kütlece %20'luk 500 gram sodyum hidroksit (NaOH) çözeltisi hazırlamak için kaç gram NaOH ve kaç gram su kullanılmalıdır? ⚖️
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için kütlece yüzde derişim formülünü kullanacağız:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{\text{Çözünen Madde Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \\times 100 \)
Verilenler:
* Kütlece Yüzde Derişim = 20%
* Çözelti Kütlesi = 500 g
Hesaplanacaklar:
* NaOH kütlesi (Çözünen Madde Kütlesi)
* Su kütlesi (Çözücü Kütlesi)
Önce NaOH kütlesini bulalım:
\( 20 = \frac{\text{NaOH Kütlesi}}{500 \text{ g}} \\times 100 \)
\( \frac{20}{100} = \frac{\text{NaOH Kütlesi}}{500 \text{ g}} \)
\( 0.2 = \frac{\text{NaOH Kütlesi}}{500 \text{ g}} \)
NaOH Kütlesi = \( 0.2 \\times 500 \text{ g} = 100 \text{ g} \)
Şimdi su kütlesini bulalım:
Su Kütlesi = Çözelti Kütlesi - NaOH Kütlesi
Su Kütlesi = 500 g - 100 g = 400 g
✅ Sonuç olarak, 100 gram NaOH ve 400 gram su kullanılmalıdır.
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{\text{Çözünen Madde Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \\times 100 \)
Verilenler:
* Kütlece Yüzde Derişim = 20%
* Çözelti Kütlesi = 500 g
Hesaplanacaklar:
* NaOH kütlesi (Çözünen Madde Kütlesi)
* Su kütlesi (Çözücü Kütlesi)
Önce NaOH kütlesini bulalım:
\( 20 = \frac{\text{NaOH Kütlesi}}{500 \text{ g}} \\times 100 \)
\( \frac{20}{100} = \frac{\text{NaOH Kütlesi}}{500 \text{ g}} \)
\( 0.2 = \frac{\text{NaOH Kütlesi}}{500 \text{ g}} \)
NaOH Kütlesi = \( 0.2 \\times 500 \text{ g} = 100 \text{ g} \)
Şimdi su kütlesini bulalım:
Su Kütlesi = Çözelti Kütlesi - NaOH Kütlesi
Su Kütlesi = 500 g - 100 g = 400 g
✅ Sonuç olarak, 100 gram NaOH ve 400 gram su kullanılmalıdır.
Örnek 8:
Tuzlu su veya şekerli su hazırlarken, suyun tamamı çözünen maddeyi çözemezse ne olur? 🌊
Bazen hazırladığımız karışımda dibe çöken katı madde görürüz. Bu durum kimyada ne anlama gelir?
Bazen hazırladığımız karışımda dibe çöken katı madde görürüz. Bu durum kimyada ne anlama gelir?
Çözüm:
Bu durum, hazırlanan çözeltinin doymuş hale geldiğini gösterir.
Bir çözücüde (örneğin su), belirli bir sıcaklıkta çözünebilecek maksimum miktarda çözünen madde (örneğin tuz veya şeker) çözündüğünde, çözelti doymuş* olur.
* Eğer bu doygunluğa ulaşıldıktan sonra daha fazla çözünen madde eklenirse, bu eklenen madde çözünmeden kabın dibinde katı halde kalır.
Eğer eklenen madde çözünmeden kalıyorsa, bu çözelti doymamış değil, doygun veya hatta aşırı doygun* (eğer özel koşullar varsa, ki bu genellikle 10. sınıf müfredatında detaylı işlenmez) bir çözeltidir.
📌 Yani, dibe çöken katı madde, çözücünün o sıcaklıkta çözebileceği maksimum miktara ulaşıldığının bir işaretidir.
Bir çözücüde (örneğin su), belirli bir sıcaklıkta çözünebilecek maksimum miktarda çözünen madde (örneğin tuz veya şeker) çözündüğünde, çözelti doymuş* olur.
* Eğer bu doygunluğa ulaşıldıktan sonra daha fazla çözünen madde eklenirse, bu eklenen madde çözünmeden kabın dibinde katı halde kalır.
Eğer eklenen madde çözünmeden kalıyorsa, bu çözelti doymamış değil, doygun veya hatta aşırı doygun* (eğer özel koşullar varsa, ki bu genellikle 10. sınıf müfredatında detaylı işlenmez) bir çözeltidir.
📌 Yani, dibe çöken katı madde, çözücünün o sıcaklıkta çözebileceği maksimum miktara ulaşıldığının bir işaretidir.
Örnek 9:
Kütlece %15'lik 400 gram sodyum sülfat (Na₂SO₄) çözeltisi ile kütlece %25'lik 200 gram sodyum sülfat çözeltisi karıştırılıyor. Sonuçta oluşan yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaç olur? ⚗️
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için öncelikle her iki çözeltideki çözünen madde (Na₂SO₄) ve çözücü (su) miktarlarını ayrı ayrı hesaplamalıyız.
1. Birinci Çözelti (%15'lik, 400 g):
* Na₂SO₄ kütlesi = \( 400 \text{ g} \\times \frac{15}{100} = 60 \text{ g} \)
* Su kütlesi = \( 400 \text{ g} - 60 \text{ g} = 340 \text{ g} \)
2. İkinci Çözelti (%25'lik, 200 g):
* Na₂SO₄ kütlesi = \( 200 \text{ g} \\times \frac{25}{100} = 50 \text{ g} \)
* Su kütlesi = \( 200 \text{ g} - 50 \text{ g} = 150 \text{ g} \)
3. Karışım Sonrası Yeni Çözelti:
Karıştırıldığında toplam çözünen madde ve toplam çözücü miktarları toplanır.
* Toplam Na₂SO₄ kütlesi = 60 g + 50 g = 110 g
* Toplam su kütlesi = 340 g + 150 g = 490 g
* Yeni çözelti kütlesi = Toplam Na₂SO₄ kütlesi + Toplam su kütlesi = 110 g + 490 g = 600 g
4. Yeni Çözeltinin Kütlece Yüzde Derişimi:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{\text{Toplam Çözünen Madde Kütlesi}}{\text{Toplam Çözelti Kütlesi}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{110 \text{ g}}{600 \text{ g}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{11}{60} \\times 100 \approx 18.33% \)
✅ Sonuç olarak, yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %18.33 olur.
1. Birinci Çözelti (%15'lik, 400 g):
* Na₂SO₄ kütlesi = \( 400 \text{ g} \\times \frac{15}{100} = 60 \text{ g} \)
* Su kütlesi = \( 400 \text{ g} - 60 \text{ g} = 340 \text{ g} \)
2. İkinci Çözelti (%25'lik, 200 g):
* Na₂SO₄ kütlesi = \( 200 \text{ g} \\times \frac{25}{100} = 50 \text{ g} \)
* Su kütlesi = \( 200 \text{ g} - 50 \text{ g} = 150 \text{ g} \)
3. Karışım Sonrası Yeni Çözelti:
Karıştırıldığında toplam çözünen madde ve toplam çözücü miktarları toplanır.
* Toplam Na₂SO₄ kütlesi = 60 g + 50 g = 110 g
* Toplam su kütlesi = 340 g + 150 g = 490 g
* Yeni çözelti kütlesi = Toplam Na₂SO₄ kütlesi + Toplam su kütlesi = 110 g + 490 g = 600 g
4. Yeni Çözeltinin Kütlece Yüzde Derişimi:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{\text{Toplam Çözünen Madde Kütlesi}}{\text{Toplam Çözelti Kütlesi}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{110 \text{ g}}{600 \text{ g}} \\times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{11}{60} \\times 100 \approx 18.33% \)
✅ Sonuç olarak, yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %18.33 olur.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-cozeltiler-unite-sinav-testi/sorular