💡 10. Sınıf Kimya: Çözelti derişimleri Çözümlü Örnekler

Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{Çözünen Madde Kütlesi}{Çözelti Kütlesi} \times 100 \)

Öncelikle çözeltinin toplam kütlesini bulalım:

• Çözücü Kütlesi (Su): 500 gram
• Çözünen Madde Kütlesi (NaCl): 50 gram
• Çözelti Kütlesi = Çözücü Kütlesi + Çözünen Madde Kütlesi
• Çözelti Kütlesi = 500 g + 50 g = 550 gram

Şimdi formülü uygulayalım:

• Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{50 \text{ g}}{550 \text{ g}} \times 100 \)
  Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{5000}{550} \)
  Kütlece Yüzde Derişim ≈ 9.09 %

Sonuç olarak, hazırlanan çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %9.09'dur. ✅

Formülümüz: Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{Çözünen Madde Kütlesi}{Çözelti Kütlesi} \times 100 \)

Verilenler:

• Çözünen Madde Kütlesi (Şeker): 20 gram
• Çözücü Kütlesi (Su): 200 gram

Çözelti kütlesini bulalım:

• Çözelti Kütlesi = 200 g (su) + 20 g (şeker) = 220 gram

Formülde yerine koyalım:

• Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{20 \text{ g}}{220 \text{ g}} \times 100 \)
  Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{2000}{220} \)
  Kütlece Yüzde Derişim ≈ 9.09 %

Bu çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık %9.09'dur. 💯

Formülümüz: Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{Çözünen Madde Kütlesi}{Çözelti Kütlesi} \times 100 \)

Burada, Çözelti Kütlesi = Çözünen Madde Kütlesi + Çözücü Kütlesi'dir.

Verilenler:

• Kütlece Yüzde Derişim = %10
• Çözücü Kütlesi (Su) = 400 gram

Çözünen madde kütlesine 'x' diyelim. O zaman çözelti kütlesi \( x + 400 \) gram olur.

Formülü uygulayalım:

• 10 = \( \frac{x}{x + 400} \times 100 \)
• 10(x + 400) = 100x
• 10x + 4000 = 100x
• 4000 = 90x
• x = \( \frac{4000}{90} \)
• x ≈ 44.44 gram

Yani, %10'luk NaOH çözeltisi yaklaşık 44.44 gram NaOH içerir. 💧

Molarite (M) = \( \frac{Çözünen Madde Mol Sayısı (mol)}{Çözelti Hacmi (L)} \)

Soruda verilenler:

• Çözünen Madde Kütlesi (NaCl): 100 gram
• Çözücü Kütlesi (Su): 2 litre (Bu hacim olarak kabul edilebilir, ancak tam hassasiyet için çözeltinin nihai hacmini bilmek gerekir.)
• NaCl'nin Mol Kütlesi: 58.5 g/mol

Hesaplama Adımları:

1. Çözünen Madde Mol Sayısını Hesaplama:
   Mol Sayısı = \( \frac{Kütle}{Mol Kütlesi} \)
   Mol Sayısı (NaCl) = \( \frac{100 \text{ g}}{58.5 \text{ g/mol}} \) ≈ 1.71 mol
2. Çözelti Hacmini Belirleme:
   Soruda çözücü hacmi 2 litre olarak verilmiş. Ancak molarite hesaplaması için çözeltinin toplam hacmi gereklidir. Suyun hacmi ile çözünen maddenin hacmi toplandığında çözelti hacmi elde edilir. Eğer suyun hacminin çözeltinin hacmini büyük ölçüde etkilemediği varsayılırsa (seyreltik çözeltilerde olduğu gibi) veya çözeltinin nihai hacmi verilirse hesaplama yapılabilir. Bu örnekte, eğer 2 litre çözelti hacmi olduğu varsayılırsa:
3. Molar Derişimi Hesaplama:
   Molarite (M) = \( \frac{1.71 \text{ mol}}{2 \text{ L}} \) ≈ 0.855 M

Özetle: Molar derişimi hesaplamak için çözünen maddenin mol sayısını ve çözeltinin toplam hacmini bilmeliyiz. Bu örnekte, eğer çözeltinin hacmi 2 L kabul edilirse, molar derişim yaklaşık 0.855 M olur. 🧫

Molarite (M) = \( \frac{Çözünen Madde Mol Sayısı (mol)}{Çözelti Hacmi (L)} \)

Verilenler:

• Molarite (M) = 0.5 M
• Çözelti Hacmi = 250 mL = 0.250 L (Hacmi litreye çevirmeyi unutmayalım!)
• NaOH'nin Mol Kütlesi = 40 g/mol

Hesaplama Adımları:

1. Çözünen Madde Mol Sayısını Hesaplama:
   Formülü mol sayısı için yeniden düzenlersek:
   Mol Sayısı = Molarite \( \times \) Hacim (L)
   Mol Sayısı (NaOH) = 0.5 mol/L \( \times \) 0.250 L = 0.125 mol
2. Çözünen Madde Kütlesini Hesaplama:
   Kütle = Mol Sayısı \( \times \) Mol Kütlesi
   Kütle (NaOH) = 0.125 mol \( \times \) 40 g/mol = 5 gram

Sonuç olarak, Ayşe öğretmenin 0.5 M'lik 250 mL NaOH çözeltisi hazırlamak için 5 gram NaOH tartması gerekmektedir. ✅

• Eğer çözeltinin toplam kütlesi 100 gram ise, bu 100 gramın 2 gramı tuz (çözünen madde), geri kalan 98 gramı ise su (çözücü) demektir.
• Başka bir deyişle, çözeltinin her 100 gramında 2 gram tuz bulunur.

Bu bilgi, çözeltinin yoğunluğunu bilmeden de bize çözünen madde miktarını yaklaşık olarak tahmin etme imkanı verir. Örneğin, 500 gram %2'lik tuzlu su çözeltisi hazırlamak isteseydik, bu çözeltinin içinde \( \frac{2}{100} \times 500 \text{ g} = 10 \text{ gram} \) tuz olması gerekirdi. Geriye kalan 490 gram ise su olurdu. 🧂

Molarite (M) = \( \frac{Çözünen Madde Mol Sayısı (mol)}{Çözelti Hacmi (L)} \)

Verilenler:

• Çözünen Madde Mol Sayısı (NaCl) = 0.2 mol
• Çözelti Hacmi = 500 mL

Öncelikle hacmi litreye çevirelim:

• 500 mL = 0.5 L

Şimdi formülü uygulayalım:

• Molarite (M) = \( \frac{0.2 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} \)
• Molarite (M) = 0.4 mol/L

Bu çözeltinin molar derişimi 0.4 M'dir. ✅

1. Kütlece Yüzde Derişim İçin:

Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{Çözünen Madde Kütlesi}{Çözelti Kütlesi} \times 100 \)

Verilenler:

• Çözünen Madde Kütlesi (NaCl): 20 gram
• Çözücü Kütlesi (Su): 200 gram

Çözelti Kütlesi = 200 g + 20 g = 220 gram. Bu bilgiye sahibiz.

Bu durumda, kütlece yüzde derişimi doğrudan hesaplayabiliriz: \( \frac{20 \text{ g}}{220 \text{ g}} \times 100 \approx 9.09 % \). Ek bir bilgiye ihtiyaç yoktur.

2. Molar Derişim İçin:

Molarite (M) = \( \frac{Çözünen Madde Mol Sayısı (mol)}{Çözelti Hacmi (L)} \)

Verilenler:

• Çözünen Madde Kütlesi (NaCl): 20 gram
• NaCl'nin Mol Kütlesi: 58.5 g/mol

Bu bilgilerle çözünen maddenin mol sayısını hesaplayabiliriz:

• Mol Sayısı (NaCl) = \( \frac{20 \text{ g}}{58.5 \text{ g/mol}} \) ≈ 0.342 mol

Ancak molariteyi hesaplamak için çözeltinin toplam hacmini litre cinsinden bilmemiz gerekmektedir. Suyun hacmi yaklaşık 200 mL'dir, ancak çözünen NaCl'nin hacmi de eklendiğinde çözeltinin nihai hacmi biraz daha fazla olacaktır. Bu nedenle, çözeltinin hacmi ek bilgi olarak gereklidir. 💡