🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Fizik
💡 10. Sınıf Fizik: Periyodik hareketlere ilişkin deneyimlerini yansıtabilme Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Fizik: Periyodik hareketlere ilişkin deneyimlerini yansıtabilme Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir dalga kaynağı 10 saniyede 40 tam dalga üretmektedir.
Buna göre, bu kaynağın ürettiği dalgaların periyodu (T) ve frekansı (f) nedir? 🌊
Buna göre, bu kaynağın ürettiği dalgaların periyodu (T) ve frekansı (f) nedir? 🌊
Çözüm:
Periyodik hareketlerde temel kavramları kullanarak çözüme ulaşalım:
- Frekans (f): Bir saniyede üretilen dalga sayısıdır.
- \( f = 40 \div 10 = 4 \) saniye\(^{-1} \) (Hertz)
- Periyot (T): Bir tam dalganın oluşması için geçen süredir. Frekans ile periyot arasında \( T \times f = 1 \) ilişkisi vardır.
- \( T = 1 \div f \) formülünden;
- \( T = 1 \div 4 = 0.25 \) saniye olarak bulunur.
Örnek 2:
Mutfaktaki bir duvar saatinin saniye ibresi (yelkovan değil, ince uzun olan) periyodik bir hareket yapmaktadır.
Bu saniye ibresinin bir tam turunu tamamlama süresini düşünerek periyodunu ve frekansını hesaplayınız. 🕒
Bu saniye ibresinin bir tam turunu tamamlama süresini düşünerek periyodunu ve frekansını hesaplayınız. 🕒
Çözüm:
Günlük hayattaki periyodik hareketleri analiz edelim:
- Periyot (T): Saniye ibresi bir tam turunu tam 60 saniyede tamamlar. Bu nedenle periyodu \( T = 60 \) saniyedir.
- Frekans (f): Bir saniyede yapılan tur sayısıdır.
- \( f = 1 \div T \) formülünü uygularsak;
- \( f = 1 \div 60 \) saniye\(^{-1} \) bulunur.
Örnek 3:
Esnek bir ortamda oluşturulan periyodik dalgaların dalga boyu \( \lambda = 12 \) cm ve yayılma hızı \( v = 24 \) cm/s olarak ölçülmüştür.
Buna göre, dalga kaynağının frekansı kaç saniye\(^{-1}\)'dir? 📏
Buna göre, dalga kaynağının frekansı kaç saniye\(^{-1}\)'dir? 📏
Çözüm:
Dalgaların temel hız denklemini kullanarak çözüme gidelim:
- Hız, dalga boyu ve frekans arasındaki ilişki: \( v = \lambda \times f \) şeklindedir.
- Verilen değerleri yerine koyalım:
- \( 24 = 12 \times f \)
- Buradan frekansı çekmek için her iki tarafı 12'ye böleriz:
- \( f = 24 \div 12 \)
- \( f = 2 \) saniye\(^{-1} \) (Hz) bulunur.
Örnek 4:
Bir tıp öğrencisi, hastasının nabzını ölçerken 30 saniyede 45 kalp atışı sayıyor.
Kalbin bu periyodik atış hareketinin periyodu kaç saniyedir? 🩺❤️
Kalbin bu periyodik atış hareketinin periyodu kaç saniyedir? 🩺❤️
Çözüm:
Kalp atışı periyodik bir olaydır ve periyot birim zamandaki olay sayısından ziyade, bir olayın gerçekleşme süresidir.
- Verilenler: Toplam süre \( t = 30 \) saniye, Atış sayısı \( n = 45 \).
- Periyot (T): Bir atışın gerçekleşmesi için geçen süredir.
- \( T = t \div n \)
- \( T = 30 \div 45 \)
- Kesri 15 ile sadeleştirdiğimizde:
- \( T = 2 \div 3 \) saniye bulunur.
Örnek 5:
Periyodik bir dalga kaynağının frekansı 3 katına çıkarılırsa, aynı ortamda yayılan dalgaların periyodu ve hızı nasıl değişir? 🔄
Çözüm:
Fiziksel prensipleri adım adım inceleyelim:
- Hız (v): Bir dalganın yayılma hızı sadece ortama bağlıdır. Ortam değişmediği sürece hız değişmez.
- Periyot (T): Periyot ve frekans ters orantılıdır (\( T = 1 \div f \)).
- Eğer frekans (\( f \)) 3 katına çıkarsa, periyot (\( T \)) 1/3 katına iner (3 kat azalır).
- Dalga Boyu (\( \lambda \)): \( v = \lambda \times f \) denklemine göre hız sabitken frekans 3 katına çıkarsa, dalga boyu da 3 kat azalır.
Örnek 6:
Bir müzik aleti olan metronom, müzisyenlerin tempoyu tutması için periyodik vuruşlar yapar.
Metronom dakikada 120 vuruş yapacak şekilde ayarlandığında, her bir vuruş arasındaki süre kaç saniyedir? 🎵
Metronom dakikada 120 vuruş yapacak şekilde ayarlandığında, her bir vuruş arasındaki süre kaç saniyedir? 🎵
Çözüm:
Metronomun vuruşları arasındaki süre, hareketin periyoduna karşılık gelir.
- Süre: 1 dakika = 60 saniye.
- Vuruş Sayısı: 120.
- Periyot (T): Bir vuruş için geçen süre.
- \( T = 60 \div 120 \)
- \( T = 0.5 \) saniye.
Örnek 7:
Derinliği her yerde aynı olan bir dalga leğeninde, ardışık 4 dalga tepesi arasındaki uzaklık 30 cm olarak ölçülüyor.
Kaynağın periyodu 2 saniye olduğuna göre, dalgaların yayılma hızı kaç cm/s'dir? 🌊📏
Kaynağın periyodu 2 saniye olduğuna göre, dalgaların yayılma hızı kaç cm/s'dir? 🌊📏
Çözüm:
Bu soruda dalga boyunu doğru tespit etmek kritik önem taşır:
- Dalga Boyu (\( \lambda \)): Ardışık \( n \) tane dalga tepesi arasında \( n - 1 \) tane dalga boyu mesafe vardır.
- 4 dalga tepesi arası mesafe = \( 3 \times \lambda \)
- \( 3 \times \lambda = 30 \) cm ise, \( \lambda = 10 \) cm bulunur.
- Hız Hesabı: \( v = \lambda \div T \) formülünü kullanalım.
- \( v = 10 \div 2 \)
- \( v = 5 \) cm/s.
Örnek 8:
Bir çocuk parkındaki salıncakta sallanan bir çocuk, 20 saniyede 5 kez aynı noktadan ileri yönde geçiyor.
Çocuğun bu periyodik hareketinin frekansı kaç Hz'dir? 🎡
Çocuğun bu periyodik hareketinin frekansı kaç Hz'dir? 🎡
Çözüm:
Salıncak hareketi, belirli aralıklarla tekrarlanan periyodik bir harekettir.
- Olay Sayısı (n): 5 tam salınım.
- Toplam Süre (t): 20 saniye.
- Frekans (f): Bir saniyedeki salınım sayısıdır.
- \( f = n \div t \)
- \( f = 5 \div 20 \)
- \( f = 1 \div 4 = 0.25 \) Hz (saniye\(^{-1}\)).
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-fizik-periyodik-hareketlere-iliskin-deneyimlerini-yansitabilme/sorular