💡 10. Sınıf Fizik: Ohm Kanunu Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Fizik: Ohm Kanunu Çözümlü Örnekler
- 👉 Verilenler:
- Direnç (R) = \( 10 \, \Omega \)
- Akım (I) = \( 2 \, A \)
- 👉 İstenen:
- Gerilim (V) = ?
- ✅ Çözüm Adımları:
Ohm Kanunu formülünü uygulayalım:
\[ V = I \cdot R \]
Verilen değerleri formülde yerine koyalım:
\[ V = 2 \, A \cdot 10 \, \Omega \]
Hesaplamayı yapalım:
\[ V = 20 \, V \]
Sonuç olarak, devrenin gerilimi \( 20 \, V \)'tur.
- 👉 Verilenler:
- Gerilim (V) = \( 12 \, V \)
- Direnç (R) = \( 4 \, \Omega \)
- 👉 İstenen:
- Akım (I) = ?
- ✅ Çözüm Adımları:
Akım formülünü kullanalım:
\[ I = \frac{V}{R} \]
Verilen değerleri formülde yerine yazalım:
\[ I = \frac{12 \, V}{4 \, \Omega} \]
Hesaplamayı yapalım:
\[ I = 3 \, A \]
Buna göre, devreden geçen akım şiddeti \( 3 \, A \)'dir.
(Şekil betimlemesi: Bir üreteçten çıkan akım sırasıyla R1 ve R2 dirençlerinden geçerek üretece geri dönen basit bir seri devre.)
- 👉 Verilenler:
- Direnç 1 (\( R_1 \)) = \( 5 \, \Omega \)
- Direnç 2 (\( R_2 \)) = \( 7 \, \Omega \)
- Toplam Gerilim (V) = \( 24 \, V \)
- 👉 İstenen:
- Ana Akım (I) = ?
- ✅ Çözüm Adımları:
1. Eşdeğer Direnci (\( R_{eş} \)) hesaplayalım:
Seri bağlı dirençlerde eşdeğer direnç, dirençlerin direkt toplamıdır:
\[ R_{eş} = R_1 + R_2 \]
\[ R_{eş} = 5 \, \Omega + 7 \, \Omega \]
\[ R_{eş} = 12 \, \Omega \]
2. Ohm Kanunu'nu kullanarak ana akımı (\( I \)) bulalım:
\[ I = \frac{V}{R_{eş}} \]
\[ I = \frac{24 \, V}{12 \, \Omega} \]
\[ I = 2 \, A \]
Devreden geçen ana akım \( 2 \, A \)'dir.
(Şekil betimlemesi: Bir üretece paralel olarak bağlanmış R1 ve R2 dirençleri. Üreteçten çıkan akım iki kola ayrılıyor ve sonra tekrar birleşiyor.)
- 👉 Verilenler:
- Direnç 1 (\( R_1 \)) = \( 6 \, \Omega \)
- Direnç 2 (\( R_2 \)) = \( 3 \, \Omega \)
- Toplam Gerilim (V) = \( 12 \, V \)
- 👉 İstenen:
- Toplam Akım (I) = ?
- ✅ Çözüm Adımları:
1. Eşdeğer Direnci (\( R_{eş} \)) hesaplayalım:
Paralel bağlı dirençlerde eşdeğer direnç formülü:
\[ \frac{1}{R_{eş}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} \]
Değerleri yerine koyalım:
\[ \frac{1}{R_{eş}} = \frac{1}{6 \, \Omega} + \frac{1}{3 \, \Omega} \]
Paydaları eşitleyelim (ortak payda 6):
\[ \frac{1}{R_{eş}} = \frac{1}{6 \, \Omega} + \frac{2}{6 \, \Omega} \]
\[ \frac{1}{R_{eş}} = \frac{3}{6 \, \Omega} \]
Eşdeğer direnci bulmak için tersini alalım:
\[ R_{eş} = \frac{6 \, \Omega}{3} = 2 \, \Omega \]
2. Ohm Kanunu'nu kullanarak toplam akımı (\( I \)) bulalım:
\[ I = \frac{V}{R_{eş}} \]
\[ I = \frac{12 \, V}{2 \, \Omega} \]
\[ I = 6 \, A \]
Devreden çekilen toplam akım \( 6 \, A \)'dir.
- 👉 Verilenler:
- Gerilim (V) = \( 220 \, V \)
- Direnç (R) = \( 55 \, \Omega \)
- 👉 İstenen:
- Güç (P) = ?
- ✅ Çözüm Adımları:
Gücü doğrudan gerilim ve direnç cinsinden hesaplayan formülü kullanalım:
\[ P = \frac{V^2}{R} \]
Verilen değerleri formülde yerine yazalım:
\[ P = \frac{(220 \, V)^2}{55 \, \Omega} \]
\[ P = \frac{48400 \, V^2}{55 \, \Omega} \]
Hesaplamayı yapalım:
\[ P = 880 \, W \]
Elektrikli ısıtıcının çektiği güç \( 880 \, W \)'tır.
(Şekil betimlemesi: Bir üreteçten çıkan akım önce R1 direncinden geçiyor. R1'den sonra akım iki kola ayrılıyor: bir kolda R2 direnci, diğer kolda ise R3 ve R4 dirençleri seri bağlı olarak bulunuyor. Bu iki kol tekrar birleşerek üretece dönüyor.)
- 👉 Verilenler:
- \( R_1 = 2 \, \Omega \)
- \( R_2 = 4 \, \Omega \)
- \( R_3 = 4 \, \Omega \)
- \( R_4 = 6 \, \Omega \)
- Toplam Gerilim (V) = \( 30 \, V \)
- 👉 İstenen:
- Ana Akım (I) = ?
- ✅ Çözüm Adımları:
1. \( R_3 \) ve \( R_4 \) dirençlerinin seri eşdeğerini (\( R_{34} \)) bulalım:
Bu iki direnç seri bağlıdır:
\[ R_{34} = R_3 + R_4 = 4 \, \Omega + 6 \, \Omega = 10 \, \Omega \]
2. \( R_2 \) direnci ile \( R_{34} \) eşdeğer direncinin paralel eşdeğerini (\( R_{paralel} \)) bulalım:
Bu kısım paralel bağlıdır:
\[ \frac{1}{R_{paralel}} = \frac{1}{R_2} + \frac{1}{R_{34}} \]
\[ \frac{1}{R_{paralel}} = \frac{1}{4 \, \Omega} + \frac{1}{10 \, \Omega} \]
Paydaları eşitleyelim (ortak payda 20):
\[ \frac{1}{R_{paralel}} = \frac{5}{20 \, \Omega} + \frac{2}{20 \, \Omega} = \frac{7}{20 \, \Omega} \]
\[ R_{paralel} = \frac{20 \, \Omega}{7} \]
3. Devrenin toplam eşdeğer direncini (\( R_{eş} \)) bulalım:
\( R_1 \) direnci, \( R_{paralel} \) kısmına seri bağlıdır:
\[ R_{eş} = R_1 + R_{paralel} \]
\[ R_{eş} = 2 \, \Omega + \frac{20 \, \Omega}{7} \]
Paydaları eşitleyelim:
\[ R_{eş} = \frac{14 \, \Omega}{7} + \frac{20 \, \Omega}{7} = \frac{34 \, \Omega}{7} \]
4. Ohm Kanunu'nu kullanarak ana akımı (\( I \)) bulalım:
\[ I = \frac{V}{R_{eş}} \]
\[ I = \frac{30 \, V}{\frac{34 \, \Omega}{7}} \]
\[ I = 30 \, V \cdot \frac{7}{34 \, \Omega} \]
\[ I = \frac{210}{34} \, A \approx 6.18 \, A \]
Devreden çekilen ana akım yaklaşık olarak \( 6.18 \, A \)'dir.
| Gerilim (V) | Akım (A) |
| 6 | 2 |
| 9 | 3 |
| 12 | 4 |
Bu tabloya göre, öğrencinin kullandığı telin direnci kaç ohm'dur?
- 👉 Verilenler:
- Farklı gerilim (V) ve akım (I) değerleri.
- 👉 İstenen:
- Telin direnci (R) = ?
- ✅ Çözüm Adımları:
Tablodaki her bir veri çifti için direnci hesaplayalım ve sonuçların tutarlı olup olmadığını kontrol edelim.
1. Birinci veri çifti için direnç hesaplaması:
\[ R = \frac{V_1}{I_1} = \frac{6 \, V}{2 \, A} = 3 \, \Omega \]
2. İkinci veri çifti için direnç hesaplaması:
\[ R = \frac{V_2}{I_2} = \frac{9 \, V}{3 \, A} = 3 \, \Omega \]
3. Üçüncü veri çifti için direnç hesaplaması:
\[ R = \frac{V_3}{I_3} = \frac{12 \, V}{4 \, A} = 3 \, \Omega \]
Tüm ölçümlerde direnç değeri sabit ve \( 3 \, \Omega \) olarak bulunmuştur. Bu da telin direncini doğrular.
- 👉 Verilenler:
- Gerilim (V) = \( 220 \, V \)
- Güç (P) = \( 110 \, W \)
- 👉 İstenen:
- Direnç (R) = ?
- ✅ Çözüm Adımları:
Güç formülünü kullanarak direnci bulmak için formülü yeniden düzenleyelim:
\[ P = \frac{V^2}{R} \implies R = \frac{V^2}{P} \]
Verilen değerleri formülde yerine yazalım:
\[ R = \frac{(220 \, V)^2}{110 \, W} \]
\[ R = \frac{48400 \, V^2}{110 \, W} \]
Hesaplamayı yapalım:
\[ R = 440 \, \Omega \]
Buzdolabının iç devresinin toplam direnci yaklaşık olarak \( 440 \, \Omega \)'dur.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-fizik-ohm-kanunu/sorular