🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Fizik

📄 10. Sınıf Fizik: Moment Soruları Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Bir kuvvetin bir noktaya göre torku, kuvvetin şiddeti ile kuvvetin o noktaya dik uzaklığının çarpımına eşittir.

2. Torkun birimi Newton (N) olarak ifade edilir.

3. Bir cisme etki eden net tork sıfır ise, cisim kesinlikle dönme hareketi yapmaz.

4. Kuvvetin uygulama noktası, tork alınan noktadan geçiyorsa, bu kuvvetin torku sıfırdır.

5. Tork, vektörel bir büyüklük olup yönü yoktur.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Bir kuvvetin bir noktaya göre döndürme etkisine denir.
2. Torkun büyüklüğü, kuvvetin büyüklüğü ile dönme eksenine olan dik çarpımıyla bulunur.
3. Dönme eksenine dik olmayan bir kuvvetin torku hesaplanırken, kuvvetin dönme eksenine dik bileşeni veya kolu kullanılır.
4. Bir cismin dengede kalabilmesi için cisme etki eden net kuvvet sıfır olmalı ve net sıfır olmalıdır.
5. Torkun birimi SI birim sisteminde olarak ifade edilir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Bir kuvvetin bir cismi bir eksen etrafında döndürme etkisi.
« Cismin etrafında döndüğü varsayılan çizgi.
« Kuvvetin etki çizgisinin dönme eksenine olan dik uzaklığı.
« Cisme etki eden net kuvvet ve net torkun sıfır olması durumu.
« Torkun SI birim sistemindeki birimi.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Torkun yönü nasıl belirlenir? Kısaca açıklayınız.

2. Bir cismin dönme dengesinde olabilmesi için hangi iki şartın sağlanması gerekir?

3. Bir kuvvetin torkunu artırmak için hangi faktörler değiştirilebilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Şekildeki eşit bölmeli çubuğa K noktasından \(F_1\) kuvveti ve L noktasından \(F_2\) kuvveti uygulanmaktadır. Çubuk O noktası etrafında dönebilmektedir. \(F_1 = 20\,N\) ve \(F_2 = 10\,N\) olduğuna göre, O noktasına göre net torkun büyüklüğü ve yönü nedir? (Bölmeler arası uzaklık 1 metredir.)

Çubuk: O----K----L
Uzaklıklar: O-K arası 2 bölme, O-L arası 3 bölme.
\(F_1\) K noktasında aşağı yönlü, \(F_2\) L noktasında yukarı yönlü uygulanıyor.

2. Bir kapı kolu, kapının menteşelerinden \(0.8\,m\) uzaklıkta bulunmaktadır. Kapıyı açmak için kapı koluna dik olarak \(50\,N\) büyüklüğünde bir kuvvet uygulanıyor. Bu kuvvetin kapının menteşelerine göre oluşturduğu torkun büyüklüğü kaç N\(\cdot\)m'dir?

3. Aşağıdaki ifadelerden hangileri torkun özelliklerinden biridir?
I. Vektörel bir büyüklüktür.
II. Birimi Newton'dur.
III. Kuvvetin dönme eksenine olan dik uzaklığı ile doğru orantılıdır.

4. Eşit bölmeli ve ağırlıksız bir çubuk, O noktasından menteşelenmiştir. Çubuğa şekildeki gibi \(F_1\), \(F_2\) ve \(F_3\) kuvvetleri etki etmektedir. \(F_1\) kuvveti O noktasından 2 birim uzaklıkta aşağı yönlü, \(F_2\) kuvveti O noktasından 3 birim uzaklıkta yukarı yönlü, \(F_3\) kuvveti ise O noktasından 2 birim uzaklıkta ve O noktasından geçen bir doğrultuda uygulanmaktadır. Buna göre, O noktasına göre hangi kuvvetlerin torku sıfırdan farklıdır?

5. Bir levha, O noktası etrafında dönebilmektedir. Levhaya etki eden \(F\) kuvvetinin O noktasına göre torkunun büyüklüğü \(\tau\) ile gösterilmektedir. Kuvvetin şiddeti iki katına çıkarılır, ancak kuvvet kolu yarıya indirilirse yeni tork kaç \(\tau\) olur?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Eşit bölmeli, ağırlıksız bir çubuk O noktasından menteşelenmiştir. Çubuğa P noktasından \(F_1 = 30\,N\) büyüklüğünde düşey aşağı yönlü, R noktasından \(F_2 = 20\,N\) büyüklüğünde düşey yukarı yönlü kuvvetler etki etmektedir. O noktası P noktasından 2 birim, R noktasından 3 birim uzaklıktadır. Çubuğun dengede kalabilmesi için S noktasına (O noktasından 4 birim uzaklıkta) düşey olarak uygulanması gereken \(F_3\) kuvvetinin büyüklüğü ve yönü ne olmalıdır?

2. Bir tahterevalli, tam ortasından desteklenmiştir. Bir tarafta destek noktasından \(2\,m\) uzaklıkta \(50\,kg\) kütleli bir çocuk oturmaktadır. Diğer tarafta, destek noktasından \(3\,m\) uzaklıkta kaç \(kg\) kütleli bir çocuk oturursa tahterevalli yatay dengede kalır? (Yerçekimi ivmesini \(g = 10\,m/s^2\) alınız.)

3. Bir anahtar ile bir somunu sıkmak istiyoruz. Somun merkezinden \(20\,cm\) uzaklıktaki anahtar koluna \(50\,N\) büyüklüğünde bir kuvvet uygulanıyor. Ancak kuvvet, anahtar koluna dik değil, \(30^\circ\) açı yapacak şekilde uygulanıyor. Bu durumda somuna uygulanan torkun büyüklüğü kaç N\(\cdot\)m'dir? (\(\sin 30^\circ = 0.5\), \(\cos 30^\circ = 0.866\) alınız.)