🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Fizik
💡 10. Sınıf Fizik: Derişim birimleri Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Fizik: Derişim birimleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
100 gram suda 10 gram sodyum klorür (NaCl) çözünmesiyle hazırlanan sulu çözeltinin kütlece yüzde derişimi nedir?
Verilenler:
- Çözünen madde (NaCl) kütlesi: 10 gram
- Çözücü (su) kütlesi: 100 gram
İstenen: Kütlece yüzde derişim (%)
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Çözeltinin Toplam Kütlesini Hesaplama: Çözeltinin toplam kütlesi, çözünen madde ile çözücünün kütlelerinin toplamıdır.
Çözelti Kütlesi = Çözünen Kütlesi + Çözücü Kütlesi
Çözelti Kütlesi = 10 gram + 100 gram = 110 gram - Kütlece Yüzde Derişimi Hesaplama: Kütlece yüzde derişim, çözünen maddenin kütlesinin, çözeltinin toplam kütlesine oranının 100 ile çarpılmasıyla bulunur.
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{\text{Çözünen Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{10 \text{ gram}}{110 \text{ gram}} \times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{1000}{110} \) % ≈ 9.09 %
Sonuç: Bu çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık olarak 9.09%'dur. 💡
Örnek 2:
500 mL'lik bir sulu çözeltide 0.5 mol sodyum hidroksit (NaOH) bulunmaktadır. Bu çözeltinin molar derişimi kaç mol/L'dir? (Mol sayısını hacme oranlayarak molar derişimi bulunuz.)
Verilenler:
- Çözeltinin Hacmi: 500 mL
- Çözünen madde (NaOH) mol sayısı: 0.5 mol
İstenen: Molar Derişim (M)
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Hacmi Litreye Çevirme: Molar derişim hesaplamasında hacim litre (L) cinsinden olmalıdır.
500 mL = \( \frac{500}{1000} \) L = 0.5 L - Molar Derişimi Hesaplama: Molar derişim, çözünen maddenin mol sayısının, çözeltinin litre cinsinden hacmine oranıdır.
Molar Derişim (M) = \( \frac{\text{Mol Sayısı}}{\text{Hacim (L)}} \)
Molar Derişim (M) = \( \frac{0.5 \text{ mol}}{0.5 \text{ L}} \)
Molar Derişim (M) = 1 mol/L
Sonuç: Bu çözeltinin molar derişimi 1 mol/L'dir. ✅
Örnek 3:
200 gram suda 20 gram potasyum nitrat (KNO₃) çözünerek bir çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin kütlece yüzde derişimi nedir?
Verilenler:
- Çözünen madde (KNO₃) kütlesi: 20 gram
- Çözücü (su) kütlesi: 200 gram
İstenen: Kütlece yüzde derişim (%)
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Çözeltinin Toplam Kütlesini Hesaplama:
Çözelti Kütlesi = Çözünen Kütlesi + Çözücü Kütlesi
Çözelti Kütlesi = 20 gram + 200 gram = 220 gram - Kütlece Yüzde Derişimi Hesaplama:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{\text{Çözünen Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{20 \text{ gram}}{220 \text{ gram}} \times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{2000}{220} \) % ≈ 9.09 %
Sonuç: Bu çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık olarak 9.09%'dur. 💯
Örnek 4:
2 litre sulu çözeltide 0.2 mol sülfürik asit (H₂SO₄) bulunmaktadır. Çözeltinin molar derişimi kaç mol/L'dir?
Verilenler:
- Çözeltinin Hacmi: 2 L
- Çözünen madde (H₂SO₄) mol sayısı: 0.2 mol
İstenen: Molar Derişim (M)
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Molar Derişimi Hesaplama:
Molar Derişim (M) = \( \frac{\text{Mol Sayısı}}{\text{Hacim (L)}} \)
Molar Derişim (M) = \( \frac{0.2 \text{ mol}}{2 \text{ L}} \)
Molar Derişim (M) = 0.1 mol/L
Sonuç: Bu çözeltinin molar derişimi 0.1 mol/L'dir. 🧪
Örnek 5:
Bir marketten aldığınız %5'lik tuzlu su çözeltisi, kütlece yüzde derişim kavramına bir örnektir. Eğer 100 gram tuzlu su çözeltisi alırsanız, bunun kaç gramı tuz, kaç gramı sudur?
Verilenler:
- Çözelti Kütlesi: 100 gram
- Kütlece Yüzde Derişim: 5%
İstenen: Çözünen (tuz) kütlesi ve Çözücü (su) kütlesi
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Çözünen (Tuz) Kütlesini Hesaplama: Kütlece yüzde derişim, çözünen maddenin kütlesinin çözelti kütlesine oranının 100 ile çarpılmasıdır. Bu formülü kullanarak çözünen kütlesini bulabiliriz.
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{\text{Çözünen Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \times 100 \)
5% = \( \frac{\text{Tuz Kütlesi}}{100 \text{ gram}} \times 100 \)
Tuz Kütlesi = \( \frac{5 \times 100}{100} \) gram = 5 gram - Çözücü (Su) Kütlesini Hesaplama: Çözücü kütlesi, çözelti kütlesinden çözünen kütlesi çıkarılarak bulunur.
Su Kütlesi = Çözelti Kütlesi - Tuz Kütlesi
Su Kütlesi = 100 gram - 5 gram = 95 gram
Sonuç: 100 gram %5'lik tuzlu su çözeltisinde 5 gram tuz ve 95 gram su bulunur. 🛒
Örnek 6:
Bir kimya laboratuvarında, 250 mL'lik bir beherde hazırlanan sodyum klorür (NaCl) çözeltisinin molar derişimi 0.4 mol/L olarak ölçülüyor. Bu çözeltiyi hazırlamak için kaç gram NaCl kullanılmıştır? (NaCl'nin mol kütlesi yaklaşık 58.5 g/mol'dür.)
Verilenler:
- Çözeltinin Hacmi: 250 mL
- Molar Derişim: 0.4 mol/L
- NaCl'nin Mol Kütlesi: 58.5 g/mol
İstenen: Kullanılan NaCl kütlesi (gram)
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Hacmi Litreye Çevirme:
250 mL = \( \frac{250}{1000} \) L = 0.25 L - Gerekli Mol Sayısını Hesaplama: Molar derişim formülünden mol sayısını çekelim.
Mol Sayısı = Molar Derişim \( \times \) Hacim (L)
Mol Sayısı = 0.4 mol/L \( \times \) 0.25 L = 0.1 mol - Kullanılan Kütleyi Hesaplama: Kütle, mol sayısı ile mol kütlesinin çarpımına eşittir.
Kütle = Mol Sayısı \( \times \) Mol Kütlesi
Kütle = 0.1 mol \( \times \) 58.5 g/mol = 5.85 gram
Sonuç: Bu çözeltiyi hazırlamak için 5.85 gram NaCl kullanılmıştır. 🔬
Örnek 7:
400 gram suda 40 gram sodyum hidroksit (NaOH) çözünerek bir çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin molalitesi (m) kaç mol/kg'dır? (NaOH'nin mol kütlesi yaklaşık 40 g/mol'dür.)
Verilenler:
- Çözünen madde (NaOH) kütlesi: 40 gram
- Çözücü (su) kütlesi: 400 gram
- NaOH'nin Mol Kütlesi: 40 g/mol
İstenen: Molalite (m)
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Çözünen Maddenin Mol Sayısını Hesaplama:
Mol Sayısı = \( \frac{\text{Kütle}}{\text{Mol Kütlesi}} \)
Mol Sayısı (NaOH) = \( \frac{40 \text{ gram}}{40 \text{ g/mol}} \) = 1 mol - Çözücünün Kütlesini Kilograma Çevirme: Molalite hesaplamasında çözücü kütlesi kilogram (kg) cinsinden olmalıdır.
400 gram = \( \frac{400}{1000} \) kg = 0.4 kg - Molaliteyi Hesaplama: Molalite, çözünen maddenin mol sayısının, çözücünün kilogram cinsinden kütlesine oranıdır.
Molalite (m) = \( \frac{\text{Mol Sayısı}}{\text{Çözücü Kütlesi (kg)}} \)
Molalite (m) = \( \frac{1 \text{ mol}}{0.4 \text{ kg}} \)
Molalite (m) = 2.5 mol/kg
Sonuç: Bu çözeltinin molalitesi 2.5 mol/kg'dır. 📈
Örnek 8:
Bir kimyager, 200 gram suda 20 gram sodyum klorür (NaCl) çözerek bir çözelti hazırlıyor. Daha sonra bu çözeltiye 20 gram daha NaCl ekliyor ve tamamı çözünüyor. Son çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaç olur?
Verilenler:
- Başlangıçtaki çözücü (su) kütlesi: 200 gram
- İlk eklenen çözünen (NaCl) kütlesi: 20 gram
- Sonradan eklenen çözünen (NaCl) kütlesi: 20 gram
İstenen: Son çözeltinin kütlece yüzde derişimi (%)
Çözüm:
Çözüm Adımları:
- Toplam Çözünen (NaCl) Kütlesini Hesaplama:
Toplam NaCl Kütlesi = İlk Eklenen NaCl + Sonradan Eklenen NaCl
Toplam NaCl Kütlesi = 20 gram + 20 gram = 40 gram - Çözeltinin Toplam Kütlesini Hesaplama: Çözeltinin toplam kütlesi, çözücü (su) kütlesi ile toplam çözünen kütlesinin toplamıdır.
Çözelti Kütlesi = Çözücü Kütlesi + Toplam Çözünen Kütlesi
Çözelti Kütlesi = 200 gram + 40 gram = 240 gram - Son Kütlece Yüzde Derişimi Hesaplama:
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{\text{Toplam Çözünen Kütlesi}}{\text{Çözelti Kütlesi}} \times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{40 \text{ gram}}{240 \text{ gram}} \times 100 \)
Kütlece Yüzde Derişim = \( \frac{4000}{240} \) % ≈ 16.67 %
Sonuç: Son çözeltinin kütlece yüzde derişimi yaklaşık olarak 16.67%'dir. ✨
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-fizik-derisim-birimleri/sorular