🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Fizik
💡 10. Sınıf Fizik: Dalgaların Yayılma Sürati Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Fizik: Dalgaların Yayılma Sürati Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir ipte oluşturulan dalgaların yayılma hızı \( 10 \) m/s'dir. Dalgaların frekansı \( 5 \) Hz olduğuna göre, dalga boyu kaç metredir? 💡
Çözüm:
Dalgaların yayılma sürati, frekans ve dalga boyu arasındaki ilişki şu formülle verilir:
\[ v = f \cdot \lambda \]
Burada:
- \( v \) : Dalgaların yayılma sürati (m/s)
- \( f \) : Frekans (Hz)
- \( \lambda \) : Dalga boyu (m)
- \( v = 10 \) m/s
- \( f = 5 \) Hz
- \( 10 \, \text{m/s} = 5 \, \text{Hz} \cdot \lambda \)
- \( \lambda = \frac{10 \, \text{m/s}}{5 \, \text{Hz}} \)
- \( \lambda = 2 \) metre
Örnek 2:
Su dalgalarının oluşturduğu bir derede, dalgaların dalga boyu \( 0.5 \) metre ve frekansı \( 4 \) Hz'dir. Bu dalgaların yayılma sürati kaç m/s'dir? 🌊
Çözüm:
Dalgaların yayılma sürati formülü:
\[ v = f \cdot \lambda \]
Verilenler:
- \( \lambda = 0.5 \) m
- \( f = 4 \) Hz
- \( v = 4 \, \text{Hz} \cdot 0.5 \, \text{m} \)
- \( v = 2 \) m/s
Örnek 3:
Bir yay üzerinde oluşturulan periyodik dalgaların ilk dalga tepesi ile üçüncü dalga tepesi arasındaki mesafe \( 12 \) cm'dir. Dalgaların frekansı \( 2 \) Hz olduğuna göre, yayılma sürati kaç cm/s'dir? 〰️
Çözüm:
İlk dalga tepesi ile üçüncü dalga tepesi arasındaki mesafe, \( 3 - 1 = 2 \) tam dalga boyuna eşittir.
- \( 2\lambda = 12 \) cm
- \( \lambda = \frac{12 \, \text{cm}}{2} \)
- \( \lambda = 6 \) cm
- \( f = 2 \) Hz
- \( \lambda = 6 \) cm
- \( v = 2 \, \text{Hz} \cdot 6 \, \text{cm} \)
- \( v = 12 \) cm/s
Örnek 4:
Bir dalga leğeninde, 10 saniyede 20 dalga oluşmaktadır. Dalgaların dalga boyu \( 8 \) cm olduğuna göre, yayılma sürati kaç cm/s'dir? 💧
Çözüm:
Öncelikle dalgaların frekansını bulalım. Frekans, birim zamandaki dalga sayısıdır.
- Toplam süre \( t = 10 \) s
- Oluşan dalga sayısı \( N = 20 \)
- Frekans \( f = \frac{N}{t} = \frac{20}{10 \, \text{s}} = 2 \) Hz
- \( v = 2 \, \text{Hz} \cdot 8 \, \text{cm} \)
- \( v = 16 \) cm/s
Örnek 5:
Bir müzik aletinden çıkan ses dalgalarının havada yayılma sürati \( 340 \) m/s'dir. Bu sesin frekansı \( 440 \) Hz olduğuna göre, bu ses dalgasının dalga boyu kaç metredir? 🎶
Çözüm:
Ses dalgalarının yayılma sürati, frekansı ve dalga boyu arasındaki ilişki:
\[ v = f \cdot \lambda \]
Verilenler:
- \( v = 340 \) m/s
- \( f = 440 \) Hz
- \( \lambda = \frac{v}{f} \)
- \( \lambda = \frac{340 \, \text{m/s}}{440 \, \text{Hz}} \)
- \( \lambda \approx 0.77 \) metre
Örnek 6:
Bir radyo istasyonunun yaydığı radyo dalgalarının frekansı \( 90 \) MHz'dir. Bu dalgalar ışık hızıyla (yaklaşık \( 3 \times 10^8 \) m/s) yayıldığına göre, bu radyo dalgalarının dalga boyu kaç metredir? 📻
Çözüm:
Radyo dalgaları elektromanyetik dalgalardır ve ışık hızıyla yayılırlar.
Formülümüz:
\[ v = f \cdot \lambda \]
Verilenler:
- \( v = 3 \times 10^8 \) m/s
- Frekans \( f = 90 \) MHz. MHz'yi Hz'ye çevirmeliyiz: \( 90 \, \text{MHz} = 90 \times 10^6 \) Hz
- \( \lambda = \frac{v}{f} \)
- \( \lambda = \frac{3 \times 10^8 \, \text{m/s}}{90 \times 10^6 \, \text{Hz}} \)
- \( \lambda = \frac{300 \times 10^6 \, \text{m/s}}{90 \times 10^6 \, \text{Hz}} \)
- \( \lambda = \frac{300}{90} \) metre
- \( \lambda = \frac{10}{3} \) metre
- \( \lambda \approx 3.33 \) metre
Örnek 7:
Periyodik bir dalganın periyodu \( 0.2 \) saniyedir. Dalgaların yayılma sürati \( 15 \) m/s olduğuna göre, dalga boyu kaç metredir? ⏳
Çözüm:
Periyot (\( T \)) ve frekans (\( f \)) arasındaki ilişki:
\[ f = \frac{1}{T} \]
Soruda verilenler:
- \( T = 0.2 \) s
- \( v = 15 \) m/s
- \( f = \frac{1}{0.2 \, \text{s}} = 5 \) Hz
- \( 15 \, \text{m/s} = 5 \, \text{Hz} \cdot \lambda \)
- \( \lambda = \frac{15 \, \text{m/s}}{5 \, \text{Hz}} \)
- \( \lambda = 3 \) metre
Örnek 8:
Bir ip üzerindeki dalganın yayılma sürati \( 20 \) cm/s'dir. Eğer bu dalganın frekansı \( 10 \) Hz ise, bir tam dalganın oluşması için geçen süre (periyot) ve dalga boyu ne kadardır? 📏
Çözüm:
Öncelikle frekans (\( f \)) ve periyot (\( T \)) arasındaki ilişkiyi hatırlayalım:
\[ f = \frac{1}{T} \]
Soruda verilenler:
- \( v = 20 \) cm/s
- \( f = 10 \) Hz
- \( T = \frac{1}{f} \)
- \( T = \frac{1}{10 \, \text{Hz}} \)
- \( T = 0.1 \) saniye
- \( 20 \, \text{cm/s} = 10 \, \text{Hz} \cdot \lambda \)
- \( \lambda = \frac{20 \, \text{cm/s}}{10 \, \text{Hz}} \)
- \( \lambda = 2 \) cm
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-fizik-dalgalarin-yayilma-surati/sorular