🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Fizik

📄 10. Sınıf Fizik: Dalgaların sınıflandırılması: Dalgaların yayılma süratini etkileyen etmenler Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Elektromanyetik dalgalar yayılmak için maddesel bir ortama ihtiyaç duyarlar.

2. Bir dalganın yayılma sürati, sadece dalgayı oluşturan kaynağın frekansına bağlıdır.

3. Ses dalgaları sadece boyuna dalga özelliği gösterir.

4. Aynı maddeden yapılmış kalın yayda üretilen dalgaların sürati, ince yayda üretilen dalgaların süratinden daha küçüktür.

5. Su dalgalarının yayılma sürati, suyun derinliği arttıkça artar.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Titreşim doğrultusu yayılma doğrultusuna dik olan dalgalara dalgalar denir.
2. Bir dalganın yayılma sürati sadece dalganın yayıldığı bağlıdır.
3. Gergin bir yayda oluşturulan dalganın sürati, yayı geren kuvvetin büyüklüğü arttıkça .
4. Boşlukta yayılamayan, yayılması için maddesel bir ortama ihtiyaç duyan dalgalara dalgalar denir.
5. Elektromanyetik dalgaların tamamı titreşim doğrultusuna göre dalgadır.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Sadece boyuna dalga özelliği gösteren mekanik dalga türü.
« Boşlukta ışık hızıyla yayılan ve sadece enine dalga özelliği gösteren dalga türü.
« Bir tam dalganın oluşması için geçen süre.
« Su dalgalarının yayılma süratini doğrudan etkileyen ortam özelliği.
« Yay dalgalarında yayın kalınlığını belirleyen ve dalga sürati ile ters orantılı olan nicelik.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Hem enine hem de boyuna dalga özelliği gösterebilen dalga türlerine üç adet örnek yazınız.

2. Gergin bir yayda oluşturulan dalganın süratini veren matematiksel modeldeki değişkenler nelerdir?

3. Frekansı artırılan bir kaynağın ürettiği dalgaların yayılma sürati nasıl değişir? Açıklayınız.

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Deprem, ses, su ve yay dalgaları ile ilgili;
I. Hepsi mekanik dalgadır.
II. Hepsi hem enine hem boyuna dalga özelliği gösterebilir.
III. Yayılabilmeleri için maddesel ortama ihtiyaç duyarlar.
yargılarından hangileri doğrudur?

2. Homojen ve gergin bir yayda oluşturulan periyodik dalgaların frekansı \(f\), dalga boyu \(\lambda\) ve sürati \(v\)'dir. Yayın gerginliği değiştirilmeden dalga kaynağının frekansı \(2f\) yapılırsa dalganın yeni sürati ve dalga boyu ne olur?

3. Aynı maddeden yapılmış, boyları eşit fakat kalınlıkları farklı olan K ve L yayları eşit büyüklükte kuvvetlerle gerilmiştir. K yayı L yayından daha kalın olduğuna göre;
I. K yayındaki dalganın sürati L'dekinden küçüktür.
II. L yayındaki dalganın birim uzunluğunun kütlesi daha küçüktür.
III. Yaylarda üretilen dalgaların frekansları kesinlikle eşittir.
yargılarından hangileri doğrudur?

4. Su dalgalarının derinliği her yerde aynı olmayan bir dalga leğeninde yayılmasıyla ilgili;
I. Derin ortamdan sığ ortama geçen dalgaların sürati azalır.
II. Sığ ortamdan derin ortama geçen dalgaların frekansı artar.
III. Derin ortamdaki dalga boyu, sığ ortamdakinden büyüktür.
yargılarından hangileri doğrudur?

5. Aşağıdaki dalga türlerinden hangisi boşlukta (maddesiz ortamda) yayılabilir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Bir dalga kaynağı \(5\) saniyede \(20\) tam dalga üretmektedir. Üretilen dalgaların ardışık \(4\) dalga tepesi arasındaki uzaklık \(18\text{ cm}\) olduğuna göre, bu dalgaların yayılma süratini hesaplayınız.

2. Boyu \(2\text{ m}\), kütlesi \(0.1\text{ kg}\) olan homojen bir yay \(20\text{ N}\) büyüklüğündeki kuvvetle geriliyor. Bu yayda oluşturulan bir atmanın yayılma sürati kaç \(m/s\) olur? Formülü yazarak işlem basamaklarını gösteriniz.

3. Derinliği sabit bir dalga leğeninde oluşturulan su dalgalarının dalga boyunu artırmak için hangi işlemler yapılabilir? Dalga boyu, sürat ve frekans ilişkisini açıklayarak belirtiniz.