🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Fizik
💡 10. Sınıf Fizik: Aynalar ve Mercekler Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Fizik: Aynalar ve Mercekler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Odak uzaklığı 20 cm olan tümsek aynanın önüne 30 cm uzaklığa konulan cismin görüntüsü nerede oluşur? 🔍
Çözüm:
Tümsek aynalarda odak uzaklığı negatif alınır.
- Ayna formülü: \( \frac{1}{f} = \frac{1}{d_o} + \frac{1}{d_i} \)
- Verilenler: \( f = -20 \) cm, \( d_o = 30 \) cm
- Formülde yerine koyalım: \( \frac{1}{-20} = \frac{1}{30} + \frac{1}{d_i} \)
- \( \frac{1}{d_i} = \frac{1}{-20} - \frac{1}{30} \)
- Ortak paydayı bulalım: \( \frac{1}{d_i} = \frac{-3 - 2}{60} = \frac{-5}{60} \)
- \( d_i = \frac{60}{-5} = -12 \) cm
Örnek 2:
Odak uzaklığı 15 cm olan çukur aynada, cisim odak noktası ile ayna arasında konulduğunda görüntüsü hakkında ne söylenebilir? 💡
Çözüm:
Çukur aynada cisim odak noktası ile ayna arasında olduğunda, görüntü sanal, düz ve cisimden büyüktür. Görüntü aynanın arkasında oluşur. 👉
Örnek 3:
Odak uzaklığı 10 cm olan bir çukur aynanın önüne 25 cm uzaklığa konulan cismin görüntüsünün boyu, cismin boyunun kaç katıdır? 📏
Çözüm:
- Ayna formülü: \( \frac{1}{f} = \frac{1}{d_o} + \frac{1}{d_i} \)
- Verilenler: \( f = 10 \) cm, \( d_o = 25 \) cm
- Görüntü uzaklığını bulalım: \( \frac{1}{10} = \frac{1}{25} + \frac{1}{d_i} \)
- \( \frac{1}{d_i} = \frac{1}{10} - \frac{1}{25} = \frac{5 - 2}{50} = \frac{3}{50} \)
- \( d_i = \frac{50}{3} \) cm
- Büyütme oranı formülü: \( B = \frac{h_i}{h_o} = -\frac{d_i}{d_o} \)
- Büyütme oranını hesaplayalım: \( B = -\frac{50/3}{25} = -\frac{50}{3 \times 25} = -\frac{2}{3} \)
Örnek 4:
Odak uzaklığı 20 cm olan ince kenarlı bir merceğe, asal eksene paralel gelen ışınlar mercekten geçtikten sonra ne olur? 🌠
Çözüm:
İnce kenarlı merceğe asal eksene paralel gelen ışınlar, mercekten kırıldıktan sonra asal eksen üzerindeki odak noktasında birleşir. 🎯
Örnek 5:
Kalın kenarlı bir merceğe asal eksene paralel gelen ışınlar mercekten geçtikten sonra nasıl davranır? 🌫️
Çözüm:
Kalın kenarlı merceğe asal eksene paralel gelen ışınlar, mercekten kırıldıktan sonra asal eksenden uzaklaşacak şekilde yayılır. Sanki merceğin önündeki odak noktasından geliyormuş gibi görünürler. 💨
Örnek 6:
Bir fotoğraf makinesinin objektifi, temel olarak hangi tür mercekten yapılmıştır ve bu mercek ne işe yarar? 📸
Çözüm:
Fotoğraf makinesinin objektifi, temel olarak ince kenarlı (yakınsak) merceklerden yapılmıştır. Bu mercekler, uzaktaki nesnelerin görüntüsünü sensör üzerine düşürerek net bir fotoğraf çekilmesini sağlar. Işık ışınlarını bir noktada toplayarak görüntüyü oluşturur. 🖼️
Örnek 7:
Diş hekimlerinin kullandığı büyüteçler, hangi optik aletin prensibiyle çalışır ve bu aletin temel görevi nedir? 🦷
Çözüm:
Diş hekimlerinin kullandığı büyüteçler, ince kenarlı (yakınsak) mercek prensibiyle çalışır. Bu merceklerin temel görevi, cisimleri olduğundan daha büyük görmemizi sağlamaktır. Diş hekimleri, bu sayede ağız içindeki küçük detayları daha net görebilirler. ✨
Örnek 8:
Odak uzaklığı 12 cm olan ince kenarlı bir merceğin önüne 18 cm uzaklığa konulan cismin görüntüsü nerede oluşur ve gerçek midir, sanal mıdır? 🧐
Çözüm:
- Mercek formülü: \( \frac{1}{f} = \frac{1}{d_o} + \frac{1}{d_i} \)
- Verilenler: \( f = 12 \) cm, \( d_o = 18 \) cm
- Formülde yerine koyalım: \( \frac{1}{12} = \frac{1}{18} + \frac{1}{d_i} \)
- \( \frac{1}{d_i} = \frac{1}{12} - \frac{1}{18} \)
- Ortak paydayı bulalım: \( \frac{1}{d_i} = \frac{3 - 2}{36} = \frac{1}{36} \)
- \( d_i = 36 \) cm
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-fizik-aynalar-ve-mercekler/sorular