🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Felsefe / Sanat, siyaset, bilim, din felsefesi / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Felsefe

📄 10. Sınıf Felsefe: Sanat, siyaset, bilim, din felsefesi Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Estetik hem doğadaki hem de sanattaki güzelliği konu edinirken, sanat felsefesi yalnızca insan eliyle yapılmış sanattaki güzelliği ele alır.

2. Siyaset felsefesinde devletin ortaya çıkışını 'doğal bir varlık' olarak açıklayan filozoflardan biri de Platon'dur.

3. Thomas Kuhn, bilimi 'ürün olarak bilim' yaklaşımıyla ele alarak mantıkçı pozitivizmi savunmuştur.

4. Deizm, Tanrı'nın evreni yarattığını fakat yaratma eyleminden sonra evrene müdahale etmediğini savunan felsefi görüştür.

5. Teodise (kötülük kanıtı), Tanrı'nın varlığını kesin olarak kanıtlamak için kullanılan kozmolojik argümanlardan biridir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Sanatı bir taklit (mimesis) olarak gören felsefi yaklaşıma göre sanatçı, doğada gördüğü nesneleri eserinde yansıtır; bu görüşün en önemli temsilcileri Platon ve ’dur.
2. Siyaset felsefesinde, egemenliğin tek bir kişinin elinde bulunduğu ve soy yoluyla geçtiği yönetim biçimine denir.
3. Bilim felsefesinde, belirli bir dönemde bilim insanları topluluğu tarafından kabul gören ortak bakış açısı, kuramsal çerçeve veya model sistemine Thomas Kuhn adını vermiştir.
4. Tanrı'nın varlığını ya da yokluğunu bilmenin insan aklı için imkansız olduğunu savunan, bu konuda 'bilinemezcilik' tavrını benimseyen görüşe denir.
5. Devletin yasalar çerçevesinde gücünü kullanma yetkisine ve halkın bu güce rıza göstermesine siyaset felsefesinde adı verilir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Sanatın doğayı taklit etmesi esasına dayanan sanat kuramı.
« Gerçekte var olmayan ama hayal edilen ideal toplum ve devlet tasarımı.
« Bilim insanlarının dünyayı algılama ve açıklamada kullandıkları ortak model veya bakış açısı.
« Tanrı ile evreni bir ve aynı kabul eden, her şeyi Tanrı'nın bir parçası gören yaklaşım (tümtanrıcılık).
« Devlet işlerinin yürütülmesini sağlayan, hiyerarşik bir düzene sahip memurlar topluluğu.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Sanat felsefesinde, sanat eserinin alımlayıcıda (izleyicide) uyandırdığı çıkarsız ve estetik hazza ne ad verilir?

2. Siyaset felsefesinde Thomas Hobbes, John Locke ve Jean-Jacques Rousseau gibi düşünürlerin devletin oluşumunu açıklamak için öne sürdükleri, bireylerin özgürlüklerinin bir kısmını devlete devretmesini öngören uzlaşı belgesine ne ad verilir?

3. Din felsefesinde, evrendeki düzen ve uyumdan yola çıkarak Tanrı'nın varlığını kanıtlamaya çalışan argümana ne ad verilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Sanat felsefesinde sanatın kaynağına yönelik çeşitli kuramlar vardır. Bu kuramlardan birine göre sanat, insanın günlük yaşamın stresinden, sorumluluklarından ve fayda arayışından uzaklaşarak özgürce gerçekleştirdiği bir faaliyettir. Bu yönüyle sanat, kuralları olan ama pratik bir fayda gütmeyen çocuk oyunlarına benzetilir.

Parçada bahsedilen ve Friedrich Schiller tarafından savunulan sanat kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

2. Siyaset felsefesinde devletin kaynağına ilişkin iki temel görüş vardır: 'Devletin doğal bir varlık olduğunu savunanlar' ve 'Devletin yapay bir varlık olduğunu savunanlar'.

Aşağıdaki filozoflardan hangisi devletin insanların kendi aralarında anlaşarak oluşturdukları yapay bir kurum (sözleşmeye dayalı) olduğunu savunur?

3. Bilim felsefesinde 'ürün olarak bilim' yaklaşımını savunan mantıkçı pozitivistler (Neopozitivistler), bilimi anlamak için onun tamamlanmış ürünlerine (teoriler, kanunlar) odaklanırlar. Onlara göre bir önermenin bilimsel ve anlamlı olabilmesi için doğrudan gözlem ve deneyle sınanabilir olması gerekir.

Bu yaklaşıma göre bilimsel önermelerin doğrulanmasında kullanılan temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

4. Din felsefesinde Tanrı'nın varlığına ilişkin farklı yaklaşımlar mevcuttur. Bu yaklaşımlardan biri, evrenin bir yaratıcısı olduğunu kabul etmekle birlikte, bu yaratıcının evreni mükemmel bir şekilde tasarlayıp kendi yasalarına bıraktığını, vahiy göndermediğini ve din kurmadığını savunur. Bu görüşe göre Tanrı adeta bir saat ustası gibidir; saati kurmuş ve kendi haline bırakmıştır.

Parçada açıklaması verilen felsefi görüş aşağıdakilerden hangisidir?

5. Siyaset felsefesinde 'ütopya', gerçekleşmesi imkansız olan ama hayal edilen ideal toplum düzenlerini ifade eder. Ütopyalar olumlu (istenen) ve olumsuz (korku/ters ütopyalar) olmak üzere ikiye ayrılır.

Aşağıdaki eserlerden hangisi gelecekte insanlığın karşılaşabileceği kötü, baskıcı ve karanlık yönetimleri anlatan bir 'ters ütopya' (distopya) örneğidir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Sanat felsefesinde 'ortak estetik yargıların varlığı' konusundaki tartışmaları kısaca açıklayarak, ortak estetik yargıların var olduğunu savunan Kant'ın görüşünü belirtiniz.

2. Siyaset felsefesinin temel sorularından biri olan 'Birey-devlet ilişkisi' bağlamında, bireyin hak ve özgürlükleri ile devletin otoritesi arasındaki denge nasıl kurulmalıdır? Liberalizm ve Sosyalizm yaklaşımlarının bu konudaki temel farklarını açıklayınız.

3. Karl Popper'ın bilim felsefesine kazandırdığı 'yanlışlanabilirlik' ilkesini açıklayarak, bu ilkenin mantıkçı pozitivizmin 'doğrulanabilirlik' ilkesinden farkını belirtiniz.