🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Edebiyat
💡 10. Sınıf Edebiyat: Yüklem Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Edebiyat: Yüklem Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
"Dün akşam hep birlikte sinemaya gittik." cümlesinin yüklemini bulunuz. 🤔
Çözüm:
Cümlede yapılan işi, oluşu veya durumu bildiren temel ögeye yüklem denir.
Bu cümlede yapılan eylem "gitmek" eylemidir.
Bu cümlede yapılan eylem "gitmek" eylemidir.
- 👉 Yüklem: gittik
- ✅ Türü: Fiil Yüklemi
Örnek 2:
"Bu şehir, tarihin yaşayan bir tanığıdır." cümlesinin yüklemini belirleyiniz. 🧐
Çözüm:
İsim cümlelerinde yüklem, bir isim veya isim soylu sözcük olup ek fiil (-dir, -idi, -imiş, -ise) alarak yüklem görevi üstlenir.
Bu cümlede "tanık" ismi ek fiil alarak yüklem olmuştur.
Bu cümlede "tanık" ismi ek fiil alarak yüklem olmuştur.
- 👉 Yüklem: tarihin yaşayan bir tanığıdır
- ✅ Türü: İsim Yüklemi (Söz grubu halinde)
Örnek 3:
"Öğrenciler, dersin sonunda merak ettikleri tüm soruları öğretmenlerine büyük bir istekle sordular." cümlesinin yüklemini işaretleyiniz. 📚
Çözüm:
Cümlenin anlamını tamamlayan ve bir eylemi bildiren kısım yüklemdir. Diğer ögeler yükleme sorulan sorularla bulunur.
Bu cümlede gerçekleştirilen eylem "sormak"tır.
Bu cümlede gerçekleştirilen eylem "sormak"tır.
- 👉 Yüklem: sordular
- ✅ Türü: Fiil Yüklemi
Örnek 4:
"Onun en sevdiği renk, gökyüzünün eşsiz mavisiydi." cümlesinin yüklemini tespit ediniz. ☁️
Çözüm:
Bu cümlede yüklem, bir isim tamlaması ve sıfat tamlaması içeren bir söz grubunun ek fiil alarak yüklemleşmiş halidir.
Yüklemi bulurken, cümlenin ana yargısını bildiren sözcük grubunu bir bütün olarak ele almalıyız.
Yüklemi bulurken, cümlenin ana yargısını bildiren sözcük grubunu bir bütün olarak ele almalıyız.
- 👉 Yüklem: gökyüzünün eşsiz mavisiydi
- ✅ Türü: İsim Yüklemi (Söz grubu halinde)
Örnek 5:
Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi tür bakımından diğerlerinden farklıdır? 🤔
I. Çocuklar parkta top oynuyorlardı.
II. Bugün hava gerçekten çok sıcakmış.
III. Dedem her sabah erken kalkar.
IV. Misafirler az önce evden ayrıldılar.
I. Çocuklar parkta top oynuyorlardı.
II. Bugün hava gerçekten çok sıcakmış.
III. Dedem her sabah erken kalkar.
IV. Misafirler az önce evden ayrıldılar.
Çözüm:
Cümlelerin yüklemlerini ve türlerini (fiil veya isim) belirleyelim:
- I. oynuyorlardı: "Oynamak" fiilinden türemiştir. 👉 Fiil Yüklemi
- II. sıcakmış: "Sıcak" ismine "-imiş" ek fiili eklenmiştir. 👉 İsim Yüklemi
- III. kalkar: "Kalkmak" fiilinden türemiştir. 👉 Fiil Yüklemi
- IV. ayrıldılar: "Ayrılmak" fiilinden türemiştir. 👉 Fiil Yüklemi
Bu durumda, II. cümledeki yüklem isim yüklemi iken, diğer cümlelerdeki yüklemler fiil yüklemidir.
👉 Doğru cevap: II.
Örnek 6:
Aşağıdaki cümlede yüklemin bir söz grubu olup olmadığını ve türünü açıklayınız.
"Bu işin sırrı, çok çalışmak ve sabırlı olmaktır." 💡
"Bu işin sırrı, çok çalışmak ve sabırlı olmaktır." 💡
Çözüm:
Bu cümlede yüklem, birden fazla sözcükten oluşan bir yapıdır ve cümlenin ana yargısını bildirir.
- 📌 Yüklem: çok çalışmak ve sabırlı olmaktır
- 💡 Bu yüklem, bir mastar grubu (isim-fiil grubu) ve ek fiil (-dır) alarak yüklem olmuştur. Mastar grupları da isim soylu söz gruplarıdır.
- ✅ Türü: İsim Yüklemi (Söz grubu halinde)
Örnek 7:
"Annem, kardeşimin dağınık odasını görünce küplere bindi." cümlesinin yüklemini bulunuz ve açıklayınız. 😡
Çözüm:
Günlük hayatta sıkça kullandığımız deyimler de cümlelerde yüklem görevi görebilir. Deyimler anlamca kaynaşmış sözcük grupları olduğu için bir bütün olarak ele alınır ve ayrılmazlar.
- 👉 Yüklem: küplere bindi
- 💡 "Küplere binmek" bir deyimdir ve 'çok sinirlenmek' anlamına gelir. Bu bir fiil deyimidir.
- ✅ Türü: Fiil Yüklemi (Deyim halinde)
Örnek 8:
"Sabah kahvaltısı, günün en önemli öğünüdür." cümlesinin yüklemini belirleyiniz. 🍳
Çözüm:
Bu cümle, sabah kahvaltısının ne olduğunu tanımlamaktadır. Tanım cümlelerinde genellikle isim veya isim soylu sözcükler ek fiil alarak yüklem olur.
Burada "günün en önemli öğünü" söz grubu ek fiil alarak yüklem olmuştur.
Burada "günün en önemli öğünü" söz grubu ek fiil alarak yüklem olmuştur.
- 👉 Yüklem: günün en önemli öğünüdür
- ✅ Türü: İsim Yüklemi (Söz grubu halinde)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-yuklem/sorular